Ο Ολιβιέ Ρουά θεωρείται ένας από τους πιο έγκυρους, παγκοσμίως, μελετητές του πολιτικού Ισλάμ. Ο διευθυντής ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (CNRS) της Γαλλίας πιστεύει ότι οι Ταλιμπάν έχουν εξελιχθεί πολιτικά και ζητούν πρώτα απ’ όλα τη διεθνή αναγνώριση.

Σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα «Ouest France» θεωρεί ότι η άνοδος των Ταλιμπάν ήταν προβλέψιμη και μάλιστα υποβοηθήθηκε, καθώς οι Αμερικανοί διαπραγματεύονταν μαζί τους στη βάση ότι θα είναι πλειοψηφία στην επόμενη κυβέρνηση του Αφγανιστάν.

«Εκείνο που εξέπληξε τους πάντες, συμπεριλαμβανομένων των Αμερικανών, ήταν η κατάρρευση του αφγανικού στρατού μέσα σε λίγες ημέρες. Ξέρουμε γιατί συνέβη αυτό, αλλά η ταχύτητα της διαδικασίας ήταν εντυπωσιακή».

Μήπως λοιπόν υποτιμήθηκε η στρατηγική των Ταλιμπάν;

«Βασικά, θεωρείτο ότι οι Ταλιμπάν δεν έχουν επιθετική στρατηγική, ότι απλά επωφελούνταν από την πτώση της κυβέρνησης και την αποχώρηση των Αμερικανών. Καταλάβαμε ότι είχαν στρατηγική όταν πριν από μερικές εβδομάδες άρχιζαν να καταλαμβάνουν φυλάκια και να αποκλείουν ορισμένες περιοχές με πολύ έξυπνο τρόπο.

Κατέλαβαν όλα τα σημεία ανεφοδιασμού του αφγανικού στρατού με συντονισμένο τρόπο. Και μετά ξεκίνησαν να καταλαμβάνουν μία-μία τις πρωτεύουσες των επαρχιών».

Σε αυτό συνέβαλε και η δωροδοκία των τοπικών αρχών.

«Συναντήθηκαν με τους φυλάρχους που γνώριζαν – μπορεί να βλέπουμε μια χαοτική κοινωνία, όμως είναι δομημένη.

Οι άνθρωποι έχουν σχέσεις στην κοινότητα, στη γειτονιά, στον γάμο, στη φυλή. Οι Ταλιμπάν εκμεταλλεύθηκαν αυτές τις δυναμικές την ώρα της κατάρρευσης της κυβέρνησης εξασφαλίζοντας έντιμη έξοδο στα υπόλοιπα μέρη. Υπόσχεση χρημάτων, αμνηστία, επιλογές. Και είχε αποτέλεσμα.

Δεν έχουμε μπροστά μας από τη μια τους κακούς ισλαμιστές τρομοκράτες και από την άλλη τον φτωχό, μαρτυρικό αφγανικό λαό – υπάρχει μια κοινωνία με τους κανόνες της όπου κάποιοι δολοφονούν αλλά ταυτόχρονα βλέπουμε και ένα ολόκληρο σύστημα συμμαχιών που δεν αντιστοιχεί σε ιδεολογικούς κανόνες».

Και από την άλλη έχουμε την αποτυχία όλη της Δύσης.

«Ναι, αποτυχία είναι η ανικανότητα να οικοδομηθεί ένα σταθερό κράτος στο Αφγανιστάν. Η απόλυτη αποτυχία. Πώς γίνεται οι Αμερικανοί να μην είδαν ότι ο αφγανικός στρατός δεν λειτουργεί; Τι έκαναν οι στρατιωτικές μυστικές υπηρεσίες; Υπάρχει βέβαια και μια άλλη υπόθεση – ότι το ήξεραν αλλά, για πολιτικούς λόγους, αποφάσισαν να μηΝ το συζητήσουν. Αυτό θεωρώ πιθανό».

Εχουν αλλάξει οι Ταλιμπάν;

«Εχουν εξελιχθεί πολιτικά, αλλά όχι κοινωνιολογικά. Υπάρχει μια συνέχεια στην ηγεσία τους μια και όλοι οι σημερινοί τους ηγέτες ήταν εκεί από την εποχή του Μουλά Ομάρ πριν από 20 χρόνια. Οι Ταλιμπάν δείχνουν να έμαθαν τα μαθήματα του 2001».

Αραγε θα γίνει και πάλι το Αφγανιστάν καταφύγιο για τρομοκρατικές οργανώσεις;

«Οχι ακριβώς. Οι Ταλιμπάν κατανόησαν, κατά την άποψή μου, ότι αυτός είναι ο όρος για τη νομιμοποίηση και τη διεθνή αναγνώρισή τους. Θέλουν να αναγνωρισθούν ως νόμιμη κυβέρνηση. Γι’ αυτό ήταν λάθος η σύγκριση με τη Σαϊγκόν».

Μοιράζεται άραγε ο 72χρονος πολιτικός επιστήμονας την άποψη ότι το Αφγανιστάν αποτελεί νεκροταφείο για τις αυτοκρατορίες;

«Είναι δίκαιος αυτός ο χαρακτηρισμός, πρόκειται για μια πολύ ιδιαίτερη χώρα, με πολεμική παράδοση. Το παράδοξο είναι πως τη χώρα την κάνουν ισχυρή οι αδυναμίες της.

Ολοι αυτοί οι διαχωρισμοί των φυλών, των φατριών, οι γεωγραφικοί και οικογενειακοί, δημιουργούν μια χώρα που μπορεί να κυβερνηθεί μόνο με συναίνεση και μια ευέλικτη σχέση μεταξύ κέντρου και περιφέρειας.

Η αφγανική μοναρχία είχε καταφέρει μεταξύ 1933 και 1973 να βρει την ισορροπία. Ο Ψυχρός Πόλεμος διέλυσε την ισορροπία αυτή, η ένταση μεταξύ Αμερικανών και Ρώσων.

Και τότε οι Ρώσοι έκαναν το λάθος να εισβάλουν και κατόπιν έκαναν το ίδιο λάθος και οι Αμερικανοί. Κανείς τους δεν κατάφερε να δημιουργήσει μια σταθερή κεντρική εξουσία».

Και οι Κινέζοι; Δεν θα εισβάλουν;

«Οχι. Οι Κινέζοι θέλουν δύο πράγματα. Να μην υποστηρίξουν οι Αφγανοί τους Ουιγούρους – πιστεύω ότι οι Ταλιμπάν τους έχουν δώσει σχετικές εγγυήσεις – και θέλουν πρώτες ύλες, χαλκό και τέτοια. Έχουν αγοράσει τα δικαιώματα. Εκείνο που σκέφτεται το Πεκίνο είναι πως ασχέτως ποιος κυβερνά στην Καμπούλ, αυτή η χώρα δεν μπορεί να ελεγχθεί».

Γράψτε το σχόλιό σας

Ακολουθήστε το στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο