Ορκωμοσία και συνωμοσία
Το πρόβλημα της ορθής γραφής των δύο αυτών σύνθετων ουσιαστικών
Ορκωμοσία ή ορκομωσία; Συνωμοσία ή συνομωσία; Είναι μάλλον απίθανο να μην έχετε συναντήσει κατά καιρούς και τους δύο τύπους καθεμιάς από τις προαναφερθείσες λέξεις σε κάθε λογής κείμενα, προπάντων του γραπτού και του ηλεκτρονικού Τύπου.
Στο σημερινό άρθρο θα προσεγγίσουμε τα δύο αυτά σύνθετα ουσιαστικά από ετυμολογικής απόψεως και βάσει των καθιερωμένων κανόνων παραγωγής των λέξεων, ώστε να δώσουμε πειστικές απαντήσεις στο πρόβλημα της ορθής γραφής τους.
Κατά πρώτον, το ουσιαστικό ορκωμοσία που χρησιμοποιούμε στη νέα ελληνική γλώσσα είναι μια λέξη που απαντά αμετάβλητη και με την ίδια σημασία (ομνύειν όρκον) και στην αρχαία ελληνική γλώσσα, ως παράγωγο του ρήματος ορκωμοτέω (ορκίζομαι, παίρνω όρκο).
Το ρήμα ορκωμοτέω, με τη σειρά του, παράγεται από το ουσιαστικό ορκωμότης, το οποίο δηλώνει στην αρχαία ελληνική γλώσσα αυτόν που ρυθμίζει τα των όρκων, αυτόν που βάζει κάποιον να ορκιστεί.
Το τελευταίο αυτό ουσιαστικό είναι σύνθετο εκ συναρπαγής, δηλαδή σύνθετη λέξη που σχηματίστηκε από τη φράση όρκον ομόσαι (το ομόσαι είναι απαρέμφατο αορίστου του ρήματος όμνυμι=ορκίζομαι), με επίθημα -της και έκταση του αρκτικού βραχέος φωνήεντος του δεύτερου συνθετικού (ομόσαι), βάσει του λεγομένου νόμου της εκτάσεως εν συνθέσει (το βραχύχρονο φωνήεν -ο- τρέπεται σε μακρόχρονο φωνήεν -ω-).
Από τα ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι η ορθή γραφή τού υπό εξέταση ουσιαστικού είναι ορκωμοσία και όχι ορκομωσία.
Ο ίδιος αρχαιοελληνικός φωνητικός νόμος, της συνθετικής εκτάσεως ή εκτάσεως εν συνθέσει, θα μας βοηθήσει να αποσαφηνίσουμε το πώς και το γιατί σε ό,τι αφορά τη γραφή της δεύτερης λέξης που εξετάζεται στο παρόν άρθρο, του ουσιαστικού συνωμοσία.
Το εν λόγω ουσιαστικό συναντάται επίσης στην αρχαία ελληνική γλώσσα, με το ίδιο ακριβώς σημασιολογικό περιεχόμενο, ως παράγωγο του σύνθετου ουσιαστικού συνωμότης.
Πρώτο συνθετικό τού συνωμότης είναι το συν- (δηλώνει κάτι που συντελείται από κοινού) και δεύτερο συνθετικό το -ωμότης, που προέρχεται από το ρήμα όμνυμι, βάσει και πάλι του νόμου της εκτάσεως εν συνθέσει (έκταση του αρκτικού βραχέος φωνήεντος του δεύτερου συνθετικού, ήτοι του ρήματος όμνυμι).
Αξίζει να σημειωθεί ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση λαμβάνει χώρα η έκταση στην οποία μόλις αναφερθήκαμε, μολονότι το πρώτο συνθετικό λήγει σε σύμφωνο (-ν-) και όχι σε φωνήεν, όπως απαιτεί η βασική διατύπωση του νόμου της συνθετικής εκτάσεως.
Κατά συνέπεια, ο ορθός τρόπος γραφής αυτής της ιδιαίτερα προσφιλούς στους Νεοέλληνες λέξης είναι συνωμοσία και όχι συνομωσία.
- Κατώτατος μισθός: Γιατί ένας 25χρονος μπορεί να παίρνει περισσότερα καθαρά
- Συνελήφθη 24χρονος για επικίνδυνη οδήγηση στη Θεσσαλονίκη: Έτρεχε με 171χλμ/ώρα με όριο τα 80
- Σε δύσκολη θέση ο Βαλβέρδε – Οι οπαδοί της Μπιλμπάο κούνησαν λευκές πετσέτες
- Κουτσούμπας: Η διέξοδος για τις γυναίκες βρίσκεται στη σύγκρουση με το σύστημα της εκμετάλλευσης και των πολέμων
- Από άστεγος σε εκατομμυριούχος: Ένα ξυστό των 20 δολαρίων χάρισε 1 εκατομμύριο σε άνδρα στις ΗΠΑ
- Στο χείλος του γκρεμού η Μονακό: Μεγάλες εντάσεις, αποχωρήσεις παικτών και στο… βάθος παραίτηση Σπανούλη
- Ήπειρος: Πώς εξελίσσεται η μετασεισμική ακολουθία μετά τα 5,3R – «Κύρια δόνηση» λέει ο Γκανάς στο in
- ΗΠΑ και Ισραήλ: Το σχέδιο για επιχείρηση ειδικών δυνάμεων για την κατάσχεση του πυρηνικού αποθέματος του Ιράν
Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
![Άκρως Ζωδιακό: Τα Do’s και Don’ts στα ζώδια σήμερα [Κυριακή 0θ.03.2026]](https://www.in.gr/wp-content/uploads/2026/03/raul-escobar-xP2-OoPaz6k-unsplash-315x220.jpg)
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442