Βιβλιοκαφέ: Ένα εξελισσόμενο είδος, μια διαφορετική απόδραση…

Η μεγάλη προσφυγή στις δανειστικές βιβλιοθήκες μπορεί να είναι γέννημα της οικονομικής δυσπραγίας, τα βιβλιοκαφέ, όμως, έχουν απήχηση, διότι μπορούν να έχουν τον χαρακτήρα μιας πιο «ψυχαγωγικής βιβλιοθήκης». Χωρίς να διατηρούν το αυστηρό περίβλημά της, μέσα από δράσεις και εκδηλώσεις κρατούν ζωντανό το βιβλίο.

Η αγορά βιβλίου, ωστόσο, δεν είναι η αιτία που επισκέπτεται πλέον ο κόσμος τα βιβλιοκαφέ, αλλά κυρίως ο συγκερασμός της συζήτησης με την ανάγνωση και της ησυχίας με την ψυχαγωγία. Η ιδέα δημιουργίας των περισσότερων βιβλιοκαφέ «έρχεται» από το εξωτερικό και στις περισσότερες περιπτώσεις από το Παρίσι. Στην Ελλάδα, από την άλλη, τα βιβλιοκαφέ είναι ένα είδος που από χειμερία νάρκη, αρχίζει και εξελίσσεται.

Ένας από τους «πατέρες» του «θεσμού» του βιβλιοπωλείου με καφέ ο «Ιανός», που εκτός από το ότι φέρνει κοντά τον καταναλωτή στην τέχνη της συγγραφής, του παρέχει μια ποικιλία εκδηλώσεων και λειτουργεί και ως καφετέρια.

Όπως αναφέρει υπάλληλος του βιβλιοπωλείου, οι εκδηλώσεις έχουν τον πρώτο λόγο στην αποτελεσματικότερη επικοινωνία του πελάτη με τον συγγραφέα ή το βιβλίο και όχι το καφέ από μόνο του. «Η καφετέρια με το βιβλιοπωλείο είναι αλληλένδετα στον Ιανό», αναφέρει χαρακτηριστικά, ενώ η ιδέα του βιβλιοπωλείου με καφέ έχει τις «ρίζες» της έμπνευσής της στο εξωτερικό.

Με γεύση εξωτερικού το Booktalks στο Παλαιό Φάληρο, ένα βιβλιοκαφέ με νεοϋορκέζικο στιλ. Πρόκειται ουσιαστικά για δύο μαγαζιά, βιβλιοπωλείο και καφετέρια. Το βιβλιοπωλείο κινείται στις κλασικές επιταγές, ενώ το καφέ είναι σύγχρονα σχεδιασμένο με εκθέσεις ζωγραφικής στους τοίχους.

Όπως επισημαίνουν από το βιβλιοκαφέ, «πολλοί είναι εκείνοι που επισκέπτονται το ‘Booktails’ μόνο για καφέ», ενώ αναφέρεται «πως είναι δύσκολο να στηθεί κάτι τέτοιο γιατί πρόκειται για μαγαζί με διπλή οντότητα». Παράλληλα, η ύπαρξη καφέ μπορεί να λειτουργήσει ενθαρρυντικά στην αγορά πιο οικονομικών βιβλίων.

Σε μια ιστορική μπλε πολυκατοικία, που η ύπαρξή της χρονολογείται από το 1930 στεγάζεται το εναλλακτικό «Floral», ένα χώρος που συμπλέει με το κλασικό και ιστορικό στοιχείο. Με την ταυτότητα του κουλτουρέ, τα σκούρα ξύλα, τις τζαμαρίες, τους φοιτητές, αλλά και τους ξένους, το βιβλιοκαφέ γράφει τη δική του ιστορία, και μετρά τέσσερα, περίπου, χρόνια λειτουργίας.

Η απήχηση είναι υπαρκτή όχι μόνο λόγω της ιδιαιτερότητας του χώρου, αλλά και επειδή στο «Floral» μπορεί κανείς να συνδυάσει τη ψυχαγωγία με την ανάγνωση, το καφέ με το βιβλίο.

Σε νοσταλγικό στιλ, που πλαισιώνεται από εκδηλώσεις μέσα από τις οποίες το κοινό επικοινωνεί με τον δημιουργό, το «Etage Literraire». Το βιβλιοκαφέ θυμίζει σπίτι του περασμένου αιώνα, με την «υπογραφή» του παλιού να έχει μείνει άθικτη, αλλά τον νέο κόσμο να συρρέει στο χώρο με το πάτωμα – «αντίκα». Δεδομένου ότι το «Etage Literraire» βρίσκεται στην πλατεία Αγίας Ειρήνης «δανείζεται» από τη ζωντάνια της περιοχής, με το vintage στοιχείο να κάνει έντονα την εμφάνισή του.

«Η ιδέα του βιβλιοκαφέ έχει κάτι το πρωτοποριακό, μπορεί ίσως να αποτελέσει λύση στην κρίση», αναφέρουν από το «Etage Literraire».

Άρωμα πλατείας Αγίας Ειρήνης έχει και το «Poem and crime», ένα θεματικό βιβλιοπωλείο, που στεγάζεται σε κτίριο από το 1830, συνδυάζει το κλασικό με το μοντέρνο, ενώ έχει κάτι το εναλλακτικό με τη βιομηχανική σκάλα στο πλάνο, τα ξύλινα ράφια και τη σιδερένια κολόνα.

Μετρά τρία, περίπου, χρόνια λειτουργίας, ενώ είναι ένας χώρος που αναδεικνύει νέους ποιητές και στον οποίο μπορεί να συναντήσει κανείς λογοτεχνία και αστυνομικά μυθιστορήματα, όπως άλλωστε υποδηλώνει και το όνομά του.

«Είναι ένα ζωντανό κύτταρο για όλες τις ηλικίες, όπου ο κόσμος μπορεί να έρχεται σε επαφή με τον συγγραφέα Πέτρο Μάρκαρη, ενώ αναδεικνύει νέους ποιητές», αναφέρουν από το «Poem and crime» , προσθέτοντας, παράλληλα, πως τα βιβλιοκαφέ εν γένει συνιστούν «πείραμα και όχι για ταση».

Βιβλιοπωλείο στο οποίο μπορεί κανείς εκτός από ποιοτική λογοτεχνία να απολαύσει και καφέ είναι ο πολυχώρος Άγκυρα, που με νεοκλασικό στιλ και σπιτική, ζεστή ατμόσφαιρα καλωσορίζει βιβλιόφιλους και όχι μόνο. Η αίθουσα, όπου μπορεί να πιει κανείς ελληνικό καφέ και όχι μόνο, δεν βρίσκεται μέσα στο βιβλιοπωλείο που διατηρεί μια παραδοσιακή ταυτότητα.

Όπως υποστηρίζει υπάλληλος του βιβλιοπωλείου, τα βιβλιοκαφέ έχουν απήχηση και πρόκειται για μια τάση. Παράλληλα, εκτιμά πως στο μέλλον θα εξαπλωθεί αυτό το είδος.

Ο καφές σερβίρεται στο πατάρι ή στον μικρό κήπο στον πολυχώρο Μεταίχμιο, όπου, επίσης, ο πελάτης μπορεί να συνδυάσει το διάβασμα με μια ζεστή κούπα. Λογοτεχνικές συζητήσεις και συγγραφικές αναζητήσεις γίνονται συνοδεία εκδηλώσεων, με το «Μεταίχμιο» να είναι στέκι, ενώ «ο κόσμος βρίσκει μια ανάπαυλα», αναφέρουν από το βιβλιοπωλείο.

Μαζεύει φοιτητές, έχει εκθέσεις, ιδιαίτερη διακόσμηση, με πολυελαίους, λάμπες, ενώ συνδυάζει το σύγχρονο με το κλασικό. Το «Έναστρον» μειώνει το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στο άτομο και το βιβλίο σε καιρούς κρίσης, ενώ όπως δήλωσαν από το βιβλιοπωλείο στο in.gr «η προσέγγιση είναι ικανοποιητική», και στο «μέλλον η ιδέα αυτή θα έχει μεγαλύτερη απήχηση». Η ιδέα του «παντρέματος» καφέ με βιβλίο ήρθε από το Παρίσι, όπως αναφέρεται, ενώ οι εκδηλώσεις είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της δράσης του «Έναστρον».

Ελισάβετ Σταμοπούλου