Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026
weather-icon 21o
Ο δημόσιος χώρος της πόλης

Ο δημόσιος χώρος της πόλης

Το πλούσια εικονογραφημένο βιβλίο αποτελεί μια συνοπτική ιστορική επισκόπηση της εξέλιξης του δημόσιου χώρου της πόλης στον ευρωπαϊκό χώρο και έγινε χάρη στη γενναιόδωρη χορηγία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση. Στο «δημόσιο χώρο της πόλης», ένα ιδιαίτερα σημαντικό θέμα στην Ελλάδα του σήμερα αναφέρεται ο αρχιτέκτονας-πολεοδόμος Ανδρέας Ν. Συμεών στη νέα έκδοση της Ελληνικής […]

Το πλούσια εικονογραφημένο βιβλίο αποτελεί μια συνοπτική ιστορική επισκόπηση της εξέλιξης του δημόσιου χώρου της πόλης στον ευρωπαϊκό χώρο και έγινε χάρη στη γενναιόδωρη χορηγία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση.
Στο «δημόσιο χώρο της πόλης», ένα ιδιαίτερα σημαντικό θέμα στην Ελλάδα του σήμερα αναφέρεται ο αρχιτέκτονας-πολεοδόμος Ανδρέας Ν. Συμεών στη νέα έκδοση της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Το πλούσια εικονογραφημένο βιβλίο αποτελεί μια συνοπτική ιστορική επισκόπηση της εξέλιξης του δημόσιου χώρου της πόλης στον ευρωπαϊκό χώρο και έγινε χάρη στη γενναιόδωρη χορηγία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση.


Ο δημόσιος χώρος της πόλης είναι στενά συνυφασμένος με τον πολιτισμό, αφού, διαχρονικά, αποτέλεσε το θέατρο για τα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα της πόλης και τόπο κατάθεσης της ιστορικής μνήμης. Γι’ αυτό και είναι τόσο γοητευτική η ιστορική περιήγηση στο δημόσιο χώρο της πόλης και η διερεύνηση των συνθηκών, που, σε κάθε περίοδο, συνέβαλαν στη μορφοποίησή του. Το βιβλίο αυτό του αρχιτέκτονα-πολεοδόμου Ανδρέα Συμεών προσφέρει ένα πανόραμα των μεταμορφώσεων του δημόσιου χώρου της ευρωπαϊκής πόλης από το αρχαίο αθηναϊκό άστυ μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα.

Εισαγωγικά, ο συγγραφέας αναφέρεται στη γένεση του δημόσιου χώρου την οποία ταυτίζει με την ίδια την εμφάνιση της πόλης, κατά τους προϊστορικούς χρόνους. Στη συνέχεια, περιγράφει τους διάφορους τρόπους με τους οποίους δημιουργείται ο δημόσιος χώρος της πόλης, όπως ο τονισμός του με ένα κατακόρυφο στοιχείο (οβελίσκος), η υπερύψωση σε σχέση με τον περιβάλλοντα χώρο (άνδηρο) ή ο ορισμός του χώρου με την περιμετρική διάταξη κτιρίων ή άλλων αρχιτεκτονικών στοιχείων (πλατεία).
Σταθμό στην εξέλιξη της πόλης και του δημόσιου χώρου της αποτελεί το αθηναϊκό άστυ του 5ου π.Χ. αιώνα. Η οδός των Παναθηναίων είναι ο κορμός του δημόσιου χώρου και συνδέει τα δύο σημαντικότερα κέντρα της δημόσιας ζωής που είναι η Αγοράς και η Ακρόπολη.


Επόμενος σημαντικός σταθμός είναι η ελληνιστική πόλη η οποία εισάγει τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Σε αντίθεση με την προγενέστερη «φυσική» ή «οργανική» ανάπτυξη, η πόλη αναπτύσσεται τώρα βάσει ενός σχεδίου (συνήθως ιπποδάμειου) το οποίο ορίζει και το δημόσιο χώρο και καθοδηγεί τη μορφοποίησή του μέσα στους αιώνες.


Η συμβολή της αρχαίας Ρώμης πραγματοποιείται μέσω της ανάπτυξης χιλιάδων νέων πόλεων στην επικράτεια της Αυτοκρατορίας βάσει ενός τυπικού σχεδίου, αλλά και μέσω της ανάπτυξης της ίδιας της πρωτεύουσας όπου επικρατεί ένας κατακερματισμένος δημόσιος χώρος που δημιουργείται με τη συνάρθρωση επί μέρους εξειδικευμένων περίκλειστων συγκροτημάτων όπως φόρα, ιππόδρομοι, λουτρά.


Ο συγγραφέας περιγράφει διεξοδικά τη μεσαιωνική πόλη και το νέο τύπο δημόσιου χώρου που δημιουργείται με την οργανική ανάπτυξή της. Ο μεσαίωνας, μέσα από αργές, δύσκολες και επώδυνες αλλαγές πραγματοποιεί τη μετάβαση από τον αρχαίο στο νεωτερικό κόσμο της Αναγέννησης και κορυφαία επιτεύγματά του είναι ασφαλώς η δημιουργία των ελεύθερων πόλεων της Ευρώπης και ο γοτθικός ρυθμός μέσω του οποίου αυτές μορφοποιήθηκαν.


Στη συνέχεια παρακολουθούμε την εμφάνιση της Αναγέννησης, τους τρόπους με τους οποίους αυτή παρεμβαίνει, αρχικά σημειακά, στη μεσαιωνική πόλη, όπως στη Φλωρεντία του 15ου αιώνα, για να καταλήξει στις τολμηρές παρεμβάσεις του Μπαρόκ το οποίο εισάγει μία νέα αισθητική του δημόσιου χώρου.


Τέλος, το βιβλίο του αρχιτέκτονα-πολεοδόμου Ανδρέα Συμεών, περιγράφει την εξέλιξη του δημόσιου χώρου σε τρεις πόλεις-πρωτεύουσες που ξεχωρίζουν για τη συμβολή τους στην αποκρυστάλλωση της εικόνας της ευρωπαϊκής πόλης, δηλαδή στη Ρώμη, το Παρίσι και το Λονδίνο.

Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού
Ανδρέας Ν. Συμεών

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ALTER EGO MEDIA A.E.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Πέμπτη 22 Ιανουαρίου 2026
Απόρρητο