Στο στόχαστρο των τεκμηρίων διαβίωσης 3 εκατ. πολίτες με εισοδήματα κάτω των 12.000 ευρώ
Περίπου 3 εκατομμύρια πολίτες αναμένεται να βρεθούν στο στόχαστρο των τεκμηρίων διαβίωσης που επαναφέρει από το 2009 η κυβέρνηση, καθώς ενώ δηλώνουν ετήσια εισοδήματα κάτω των 12.000 ευρώ πραγματοποιούν «υψηλές» δαπάνες.
Περίπου 3 εκατομμύρια πολίτες αναμένεται να βρεθούν στο στόχαστρο των τεκμηρίων διαβίωσης που επαναφέρει από το 2009 η κυβέρνηση, καθώς ενώ δηλώνουν ετήσια εισοδήματα κάτω των 12.000 ευρώ πραγματοποιούν «υψηλές» δαπάνες.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, τα νέα τεκμήρια αφορούν σε «αντικειμενικές» δαπάνες που προκύπτουν από το άθροισμα των εξόδων που έχει μέσα σε ένα έτος ο φορολογούμενος για τα εξής:
* Έξοδα χρήσης ΙΧ (βενζίνη, σέρβις, τέλη κυκλοφορίας, ασφάλιστρα). Σήμερα ουσιαστικά δεν εφαρμόζεται κανένα τεκμήριο, καθώς εξαιρούνται όλα τα οχήματα με εργοστασιακή αξία κάτω των 50.000 ευρώ.
* Δαπάνες συντήρησης πρώτης και εξοχικής κατοικίας. Θα λαμβάνονται υπόψη οι λογαριασμοί ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, δαπάνες που αφορούν εργασίες συντήρησης ή διαμόρφωσης των κατοικιών κ.τλ. Σήμερα ισχύει τεκμήριο μόνο για τις κύριες κατοικίες με εμβαδόν άνω των 200 τ.μ. και για τις εξοχικές κατοικίες άνω των 100 τ.μ.
* Δαπάνες συντήρησης και χρήσης σκαφών αναψυχής (ασφάλιστρα, καύσιμα, σέρβις, λιμενικά ή πάρκινγκ). Με βάση το ισχύον καθεστώς, το συγκεκριμένο τεκμήριο εφαρμόζεται για όσους έχουν στην κατοχή τους σκάφος αναψυχής άνω των 10 μέτρων.
* Μισθός που καταβάλλεται σε οικιακές βοηθούς, κηπουρούς, οδηγούς, φύλαξη κ.τλ. Το τεκμήριο αυτό είχε εφαρμοστεί παλαιότερα και καταργήθηκε στη συνέχεια.
* Δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων, κολεγίων και φροντιστηρίων.
* Χρήση και συντήρηση πισίνας. Τα ποσά που θα προκύψουν με ορισμένα αντικειμενικά και ουσιαστικά κριτήρια για κάθε μία από τις παραπάνω περιπτώσεις θα αθροίζονται και θα συγκρίνονται με τα εισοδήματα που έχει δηλώσει ο φορολογούμενος στην εφορία. Στην περίπτωση κατά την οποία οι αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης ξεπερνούν τα εισοδήματα που έχει αναγράψει ο πολίτης στη φορολογική του δήλωση θα φορολογείται με βάση τα συγκεκριμένα ποσά.
Η νέα μεθοδολογία προσδιορισμού των τεκμηρίων διαβίωσης ουσιαστικά ανατρέπει το ισχύον καθεστώς, το οποίο βασίζεται στην μεν περίπτωση των κατοικιών στα τετραγωνικά μέτρα, στη δε περίπτωση των οχημάτων στους φορολογούμενους ίππους και στην εργοστασιακή αξία.
Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι στο υπουργείο Οικονομικών εξετάζουν την αύξηση του «συντελεστή απόκλισης» (σήμερα είναι 20%), με τον οποίο οι πολίτες πληρώνουν φόρο με βάση τα τεκμήρια, ώστε το μέτρο να μην θίξει τους χαμηλόμισθους.
«Παγώνει» η αγορά αυτοκινήτου
Όπως επισημαίνουν φοροτεχνικοί, το πραγματικό κόστος κατοχής και χρήσης Ι.Χ., σκάφους, κατοικίας και εξοχικού διαφέρει σημαντικά από το αντίστοιχο τεκμαρτό εισόδημα που υπολογίζει σήμερα η Εφορία για καθένα από τα παραπάνω περιουσιακά στοιχεία. Η διαφορά αυτή θα οδηγήσει σε σημαντική επιβάρυνση εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους, οι οποίοι θα αναγκαστούν να πληρώσουν επιπλέον φόρο για εισοδήματα που δεν αποκτούν, επειδή έχουν απλώς στην κατοχή τους δεύτερο Ι.Χ. ή κύρια κατοικία άνω των 120 τ.μ.
Η δημοσιοποίηση της πρόθεσης της κυβέρνησης να επαναφέρει τα τεκμήρια διαβίωσης, τα οποία είχαν καταργηθεί το 2002 ως φορολογικά άδικα και αναποτελεσματικά για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, άρχισε να προκαλεί παρενέργειες στην αγορά.
Τις τελευταίες ημέρες έχουν «παγώσει» οι παραγγελίες για καινούργια Ι.Χ., αλλά και εκατοντάδες φορολογούμενοι που είχαν παραγγείλει καινούργιο αυτοκίνητο, κυρίως μεγάλου κυβισμού, ακυρώνουν τις παραγγελίες τους.
Πρώτη κατοικία
Αδικίες υπάρχουν και στον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος από τα ακίνητα:
Η κατοχή κύριας κατοικίας 120 τ.μ συνεπάγεται για μια τετραμελή οικογένεια πραγματικό κόστος (ηλεκτρικό ρεύμα, κοινόχρηστα κ.λπ.) 2.500 ευρώ. Με βάση τον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος που ισχύει σήμερα για κατοικίες άνω των 200 τ.μ., για τη συγκεκριμένη κατοικία προκύπτει τεκμαρτό εισόδημα 6.300 ευρώ (3,5% της αντικειμενικής τιμής).
Το πραγματικό ετήσιο κόστος συντήρησης και χρήσης εξοχικής κατοικίας 80 τ.μ ανέρχεται σε 1.250 ευρώ, ενώ το τεκμαρτό είναι υπερδιπλάσιο αφού ανέρχεται σε 2.800 ευρώ.
Τέλος, το πραγματικό ετήσιο κόστος χρήσης μιας πισίνας 25 τετραγωνικών μέτρων, σύμφωνα με στελέχη εταιρειών κατασκευής και συντήρησης δεξαμενών κολύμβησης (πισίνες), ανέρχεται σε 1.500 ευρώ (κόστος νερού, συντήρηση κ.λπ.). Το τεκμαρτό εισόδημα που υπολογίζει η Εφορία ανέρχεται σήμερα σε 11.600 ευρώ.