Διαδικασίες – Δικαιολογητικά κατά την υποβολή δηλώσεων έναρξης, μεταβολής και διακοπής εργασιών

Δήλωση έναρξης εργασιών

1. Υποβάλλεται από κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή ένωση προσώπων ή αλλοδαπά πρόσωπα (με τις προϋποθέσεις της παρ.3 του άρθρου 36 του Ν. 2859/2000), πριν από την διενέργεια οποιασδήποτε συναλλαγής στα πλαίσια των δραστηριοτήτων τους.

Ειδικά τα Νομικά Πρόσωπα και Ενώσεις Προσώπων, αν δεν έχουν πραγματοποιήσει καμία συναλλαγή, (η μίσθωση ακινήτων για επαγγελματική στέγη δε θεωρείται συναλλαγή), μπορούν να υποβάλλουν τη δήλωση έναρξης εργασιών εντός 30 (τριάντα) ημερών από την ημερομηνία δημοσίευσης του καταστατικού ή την ημερομηνία σύστασης στις περιπτώσεις που δεν απαιτείται δημοσίευση.

2. Τα ημεδαπά και αλλοδαπά Φυσικά Πρόσωπα υποβάλλουν το έντυπο (Μ2) «Δήλωση Έναρξης/Μεταβολής Εργασιών Φυσικού Προσώπου» συμπληρώνοντας το τετραγωνίδιο με την ένδειξη «Έναρξη».

3. Τα ημεδαπά και αλλοδαπά Νομικά Πρόσωπα και οι Ενώσεις Προσώπων, υποβάλλουν το έντυπο (Μ3) «Δήλωση Έναρξης/Μεταβολής Εργασιών μη Φυσικού Προσώπου» συμπληρώνοντας το τετραγωνίδιο με την ένδειξη «Έναρξη».

Η επωνυμία της επιχείρησης αναγράφεται επί του εντύπου της δήλωσης, όπως ακριβώς αναγράφεται στο καταστατικό.

4. Ο ιδρυτής της υπό ίδρυση επιχείρησης υποβάλλει το έντυπο (Μ5) «Δήλωση υπό Ίδρυση Επιχείρησης». Στη δήλωση αυτή αναγράφονται τα στοιχεία της υπό ίδρυση επιχείρησης (φυσικού ή μη φυσικού προσώπου) κατά περίπτωση. Ως επωνυμία του Μη Φυσικού προσώπου αναγράφεται το ονοματεπώνυμο ή η επωνυμία του ιδρυτή καθώς και η επωνυμία της υπό ίδρυση επιχείρησης.

Περαιτέρω, συνυποβάλλονται και οι παρακάτω δηλώσεις:

α) «Δήλωση Δραστηριοτήτων Επιχείρησης» (Μ6). Στη δήλωση αυτή αναγράφονται όλες οι λοιπές δραστηριότητες, πέραν αυτών που έχουν ήδη αναγραφεί στα έντυπα Μ2 ή Μ3.

Όλες οι δραστηριότητες περιγράφονται αναλυτικά και σύμφωνα με τους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ), όπως ισχύουν κάθε φορά. Μία (1) από αυτές δηλώνεται ως κύρια, οι δε λοιπές ως δευτερεύουσες.

β) «Δήλωση Σχέσεων Φορολογουμένου» (Μ7). Η δήλωση αυτή υποβάλλεται από τα παραπάνω πρόσωπα προκειμένου να δηλώσουν τις σχέσεις που απορρέουν από την επιχειρηματική τους δραστηριότητα με άλλα φυσικά ή νομικά πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων, όπως αυτές αναγράφονται στις οδηγίες του εντύπου.

γ) «Δήλωση Μελών Μη Φυσικού Προσώπου» (Μ8). Η δήλωση αυτή υποβάλλεται μόνο από τα Νομικά Πρόσωπα και τις Ενώσεις Προσώπων με την αναγραφή των στοιχείων των μελών τους ή των εταίρων τους, του ποσοστού και του είδους συμμετοχής τους.

δ) «Δήλωση Εγκατάστασης Εσωτερικού» (Μ10). Υποβάλλεται χωριστή δήλωση για κάθε μία εγκατάσταση (υποκατάστημα, αποθήκη, κ.λ.π.) που βρίσκεται στο εσωτερικό της χώρας.γτ)

Σύμφωνα με την ΠΟΛ.1281/7.12.2001, καταργήθηκαν από 1.1.2002 τα τέλη χαρτοσήμου που επιβάλλονται στις βεβαιώσεις που χορηγούνται από τις Δ.Ο.Υ. για την υποβολή δήλωσης έναρξης εργασιών.

Συνυποβαλλόμενα Δικαιολογητικά

Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή ένωση προσώπων ή αλλοδαπά πρόσωπα συνυποβάλλει υποχρεωτικά και τα παρακάτω δικαιολογητικά:

1. Στοιχείο προσδιορισμού της έδρας και των λοιπών εγκαταστάσεων της επιχείρησης, που μπορεί να είναι τίτλος ιδιοκτησίας ή συμφωνητικό μίσθωσης ή υπομίσθωσης νομίμως θεωρημένο από τη Δ.Ο.Υ. ή υπεύθυνη δήλωση του άρθρου 8 του Ν. 1599/86 περί δωρεάν παραχώρησης χώρου.

Για τις εγκαταστάσεις εξωτερικού απαιτείται η υποβολή του δικαιολογητικού προσδιορισμού της έδρας, όπως προβλέπεται στη χώρα εγκατάστασης, επίσημα μεταφρασμένο.

2. Βεβαίωση εγγραφής ή απαλλαγής από τον αρμόδιο ασφαλιστικό φορέα προκειμένου για Φυσικά Πρόσωπα επιτηδευματίες, μέλη Ομορρύθμων ή Ετερορρύθμων εταιρειών, Κοινοπραξιών και Κοινωνιών Αστικού Δικαίου, εταίρους Εταιρειών Περιορισμένης Ευθύνης, καθώς και για μέλη του Δ.Σ. Α.Ε., σύμφωνα με την ισχύουσα κάθε φορά ασφαλιστική νομοθεσία.

3. Βεβαίωση ελέγχου της επωνυμίας και του διακριτικού τίτλου των φυσικών προσώπων από το οικείο Επιμελητήριο, όπου απαιτείται από σχετικές διατάξεις.

4. Ειδικά στις περιπτώσεις ενάρξεων αλλοδαπών φυσικών προσώπων υπηκόων χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε κάθε περίπτωση αλλαγής ή επέκτασης του αντικειμένου δραστηριότητάς τους, συνυποβάλλεται υποχρεωτικά στη Δ.Ο.Υ. η σχετική άδεια διαμονής για εργασία, διάρκειας τουλάχιστον 1 έτους. Η ίδια άδεια προσκομίζεται για τη συμμετοχή τους ως ομορρύθμων μελών σε προσωπικές εταιρείες (Ο.Ε.- Ε.Ε.)και για τον ορισμό τους ως διαχειριστών Εταιρειών Περιορισμένης Ευθύνης (Ε.Π.Ε.) ή ως νομίμων εκπροσώπων ή αντιπροσώπων.

Λοιπά δικαιολογητικά Νομικών Προσώπων και Ενώσεων Προσώπων

Τα ημεδαπά και αλλοδαπά Νομικά Πρόσωπα και οι Ενώσεις Προσώπων συνυποβάλλουν κατά περίπτωση και τα παρακάτω δικαιολογητικά:

1. Οι Ανώνυμες Εταιρείες και οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης το καταστατικό και το Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), στο οποίο έχει δημοσιευθεί η σύσταση της Εταιρείας.

Προκειμένου για ημεδαπές εταιρείες του Α.Ν. 89/1967 όπως τροποποιήθηκε με τον Ν. 3427/2005, θα υποβάλλεται στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. εκτός των ανωτέρω και το Φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (Φ.Ε.Κ.), στο οποίο δημοσιεύεται η εγκριτική απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών περί υπαγωγής τους στις διατάξεις του εν λόγω νόμου.

2. Οι Προσωπικές εταιρείες (Ο.Ε., Ε.Ε.) καθώς και τα Νομικά Πρόσωπα Μη Κερδοσκοπικού Χαρακτήρα υποβάλλουν το συστατικό τους έγγραφο νομίμως δημοσιευμένο. Οι Κοινοπραξίες και οι Αστικές Εταιρείες υποβάλλουν το οικείο συστατικό τους έγγραφο.

3. Οι Κοινωνίες Αστικού Δικαίου που συστήνονται για συνεκμετάλλευση από συνιδιοκτησία κινητού ή ακινήτου, υποβάλλουν αποδεικτικό συνιδιοκτησίας. Οι Κοινωνίες κληρονόμων υποβάλλουν ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών και βεβαίωση περί μη δημοσίευσης διαθήκης. Αν έχει δημοσιευθεί διαθήκη προσκομίζεται αυτή με το αποδεικτικό δημοσίευσής της.

4. Οι αλλοδαπές επιχειρήσεις που ιδρύουν υποκατάστημα στην Ελλάδα υποβάλλουν:

– Καταστατικό επίσημα μεταφρασμένο προκειμένου για προσωπικές εταιρείες.

– Το φύλλο Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ), στο οποίο δημοσιεύεται η άδεια εγκατάστασης υποκαταστήματος της αλλοδαπής επιχείρησης προκειμένου για Α.Ε. ή Ε.Π.Ε.

– Επικυρωμένο αντίγραφο του εγγράφου πληρεξουσιότητας για το διορισμό νομίμου εκπροσώπου ή αντιπροσώπου επίσημα μεταφρασμένο.

– Πιστοποιητικό αρμόδιας αρχής της χώρας έδρας του νομικού προσώπου για την ύπαρξη της εταιρείας.

Δήλωση Μεταβολής Εργασιών

Τα φυσικά, νομικά πρόσωπα και ενώσεις προσώπων για οποιαδήποτε μεταβολή όπως, αλλαγή της επωνυμίας, του τόπου επαγγελματικής εγκατάστασης, του αντικειμένου εργασιών, αλλαγής μελών ή εταίρων, πραγματοποίησης ενδοκοινοτικών αποκτήσεων και παραδόσεων αγαθών, ίδρυσης ή κατάργησης υποκαταστημάτων, αλλαγή τηρούμενων βιβλίων Κ.Β.Σ. και καθεστώτος Φ.Π.Α. που ανήκει, θέση της επιχείρησης σε αδράνεια και επαναλειτουργία, εποχικές επιχειρήσεις, υποχρεούνται να υποβάλλουν στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. την αντίστοιχη, κατά περίπτωση δήλωση μεταβολής εργασιών (Δήλωση Έναρξης/ Μεταβολής Εργασιών Φυσικού προσώπου Μ2 και Δήλωση Έναρξης /Μεταβολής Εργασιών Μη Φυσικού Προσώπου Μ3 αντίστοιχα συμπληρώνοντας αντίστοιχα, το τετραγωνίδιο με την ένδειξη «Μεταβολή»).

Η δήλωση μεταβολής υποβάλλεται από την ημερομηνία μεταβολής εντός τριάντα( 30) ημερών.

Με την δήλωση μεταβολής εργασιών συνυποβάλλονται υποχρεωτικά, όπου απαιτείται, οι παραπάνω δηλώσεις και τα προαναφερόμενα δικαιολογητικά.

Δήλωση Διακοπής Εργασιών

Τα Φυσικά Πρόσωπα και οι Ενώσεις Προσώπων, υποχρεούνται να υποβάλλουν το έντυπο Δήλωση Διακοπής Εργασιών (Μ4) εντός δέκα (10) ημερών από την οριστική παύση των εργασιών τους.

Τα Νομικά Πρόσωπα και οι ενώσεις προσώπων υποβάλλουν την ίδια δήλωση εντός τριάντα (30) ημερών από την οριστική παύση εργασιών τους, που είναι η ημερομηνία δημοσίευσης της λύσης τους.

Πριν από τη σχετική καταχώρηση της δήλωσης διακοπής εργασιών στο υποσύστημα Μητρώου ακυρώνονται υποχρεωτικά τα θεωρημένα στοιχεία του ΚΒΣ.

Σε περίπτωση κληρονομικής διαδοχής επιχείρησης ως συνόλου, η δήλωση διακοπής εργασιών υποβάλλεται από τους κληρονόμους μέσα σε 10 ημέρες από την ενεργό ανάμιξή τους στην επιχείρηση που κληρονομείται και όχι πέραν των δέκα (10) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας αποποίησης, που προβλέπεται από τις διατάξεις του άρθρου 1847 του Αστικού Κώδικα, σε κάθε άλλη περίπτωση.

Με τη δήλωση διακοπής εργασιών υποβάλλεται υποχρεωτικά και υπεύθυνη δήλωση άρθρου 8, Ν.1599/1986 με την οποία δηλώνεται ότι δεν υφίστανται αποθέματα της επιχείρησης πάγια ή εμπορεύματα.

Αυτοψία

Ο προϊστάμενος κάθε Δ.Ο.Υ., υποχρεούται να εκδίδει εντολή ελέγχου είτε αμέσως μετά τη χορήγηση της βεβαίωσης έναρξης/μεταβολής εργασιών είτε ανά τακτά χρονικά διαστήματα, για τη διαπίστωση της ύπαρξης ή μη της δηλούμενης από την επιχείρηση επαγγελματικής εγκατάστασης, καθώς και της δυνατότητας άσκησης της δηλούμενης δραστηριότητας στο συγκεκριμένο χώρο, με βάση κριτήρια που αντικειμενικά παρουσιάζουν φορολογικό ενδιαφέρον λόγω αντικειμένου εργασιών, της εν γένει φορολογικής συμπεριφοράς της επιχείρησης, τυχόν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που δημιουργούν βάσιμη πεποίθηση μη φερεγγυότητας.

(Μαρία Παπακωνσταντίνου, λογίστρια, Msc in Finance, μέλος της Επιστημονικής Ομάδας της Epsilon net)