Τετάρτη 22 Απριλίου 2026
weather-icon 17o
Η Θεολογία της Απελευθέρωσης, ο Φιντέλ Κάστρο και ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β

Η Θεολογία της Απελευθέρωσης, ο Φιντέλ Κάστρο και ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β

Εκατομμύρια καθολικοί της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής πενθούν το θάνατο του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β, ενώ ακόμα και ο Φιντέλ Κάστρο μίλησε για έναν αγωνιστή των φτωχών. Ωστοσο, οι σχέσεις του ποντίφικα με τις χώρες αυτές δεν ήταν πάντοτε αρμονικές.

30

Εκατομμύρια καθολικοί της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής πενθούν το θάνατο του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β, ενώ ακόμα και ο Φιντέλ Κάστρο μίλησε για έναν αγωνιστή των φτωχών. Ωστοσο, οι σχέσεις του ποντίφικα με τις χώρες αυτές δεν ήταν πάντοτε αρμονικές.

Ένα από τα βασικότερα «αγκάθια» αποτελούσε η λεγόμενη Θεολογία της Απελευθέρωσης, αρχιτέκτονας της οποίας υπήρξε ο Γκουστάβο Γκουτιέρες, ένας Περουβιανός καθολικός ιερέας.

Η θέση του ήταν ότι οι μαρξιστικές ιδέες μπορούν να συνδυαστούν με τις χριστιανικές, ώστε οι ζωές των εκατομμυρίων φτωχών της Νοτίου και Κεντρικής Αμερικής να γίνουν καλύτερες.

Κατά τον ίδιο, η απελευθέρωση και η σωτηρία έγιναν το ίδιο πράγμα. Το πρώτο στάδιο ήταν η αλλαγή της κοινωνίας: πώς δηλαδή οι φτωχοί θα κατάφερναν να απελευθερωθούν από την κοινωνική, πολιτική και οικονομική καταπίεση, τόσο συνηθισμένη στις περισσότερες χώρες της περιοχής.

Ο ίδιος ο Γκουτιέρες δεν απέρριπτε τη σύγκρουση προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι. Η ιδέα αυτή δεν άρεσε ιδιαίτερα στην Αγία Έδρα, η οποία φοβόταν ότι οι φτωχοί θα «μολυνθούν» τελικά από τον μαρξισμό.

Το δεύτερο στάδιο είχε να κάνει με την «προσωπική» απελευθέρωση: οι άνθρωποι, κατά τον Περουβιανό ιερέα, έπρεπε να ζουν ως ενεργά όντα και να μην αποδέχονται παθητικά την καταπίεση και την εκμετάλλευση που βίωναν γύρω τους.

Το τρίτο και τελευταίο στάδιο ήταν η αλλαγή της σχέσης με τον Θεό, η απελευθέρωση από την αμαρτία.

Συνέντευξη στο BBC

Μιλώντας στο βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο το 2003, ο Περουβιανός ιερέας είχε σημειώσει ότι η Θεολογία της Απελευθέρωσης γεννήθηκε ως κίνημα κριτικής εντός της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας επειδή η τελευταία είχε απομακρυνθεί από τους φτωχούς.

Αναφερόμενος στον ποντίφικα είχε πει: «Ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β είχε πει ότι ο πλουτισμός των λίγων έχει ως βάση την φτώχεια των πολλών. Αν πράγματι έτσι έχει η κατάσταση, τότε εκεί φαίνεται το χρέος που έχουν οι άνθρωποι.

» Δεν μιλάμε για επίθεση εναντίον όσων έχουν πλούτο, αλλά στο να καταλάβουν το χρέος που έχουν στον κόσμο και στη δημιουργία συνθηκών δικαιοσύνης και ισότητας μεταξύ των ανθρώπων.»

Σε άλλο σημείο της συνέντευξής του έλεγε: «Για πολλούς φτωχούς στη Λατινική Αμερική, η κατάσταση της φτώχειας γίνεται αντιληπτή ως το πεπρωμένο τους. Και το εξηγούν και με θρησκευτικούς όρους. Μέσα σε αυτήν βλέπουν ακόμα και τη βούληση του Θεού. Στην ενορία μου στη Λίμα έχω ακούσει γυναίκες να λένε ότι οι γυναίκες γεννήθηκαν να υποφέρουν και βλέπουν σε αυτό τη θέληση του Θεού.

» Είναι γεγονός ότι η φτώχεια λειτουργεί ως διαφθορά του πνεύματος. Όμως η φτώχεια έχει και θετικά αποτελέσματα. Όσοι είχαν επαφή με τους φτωχούς γνωρίζουν ότι σε αυτούς υπάρχει πελώρια γενναιοδωρία, αίσθηση του Θεού και εγκαρδιότητα.»

Τα ταξίδια του Πάπα

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β βρέθηκε στην Νικαράγουα των Σαντινίστας. Στην επαναστατική κυβέρνηση του Ντανιέλ Ορτέγα υπήρχαν πέντε καθολικοί ιερείς.

Όπως υπενθυμίζει τo BBC, η ιδέα αυτή δεν προκάλεσε ιδιαίτερο ενθουσιασμό στον Πάπα. Μιλώντας στα πλήθη, καταδίκασε τη λεγόμενη «λαϊκή εκκλησία», που είχαν δημιουργήσει αριστεροί ιερείς, κάνοντας λόγο για απόκλιση.

Ένα άλλο σημαντικό «αγκάθι» για το Βατικανό υπήρξε η κομμουνιστική Κούβα του Φιντέλ Κάστρο. Παρά το γεγονός ότι ο ποντίφικας πολέμησε τον κομμουνισμό, τελικά αποδέχθηκε πρόσκληση του ηγέτη της Κούβας και επισκέφθηκε το νησί το 1998.

Ο Φιντέλ Κάστρο του επιφύλαξε θερμότατη υποδοχή, ενώ τον άκουσε με ευχαρίστηση να αμφισβητεί το εμπάργκο των Ηνωμένων Πολιτειών εις βάρος της Κούβας.

Λίγα χρόνια αργότερα, ο Φιντέλ θα ακούγε τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β να κατηγορεί ανοιχτά τον Αμερικανό ηγέτη Τζορτζ Ο. Μπους για την απόφασή του να επιτεθεί στο Ιράκ.

Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια της ζωής του ο Πάπας άσκησε δριμεία κριτική και στις υπερβολές του καπιταλισμού και της οικονομίας της αγοράς, που γνώριζαν ιδιαίτερη άνθηση στην περιοχή, κυρίως στην Αργεντινή και τη Χιλή.

Όπως επισημαίνει το BBC, το μήνυμα του ποντίφικα προς τους λαούς της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής ήταν απλό: εφόσον δεν μπορούσαν να σπεύσουν όλοι στο Βατικανό, η Αγία Έδρα θα έσπευδε σε αυτούς.

Ο Πάπας άσκησε κριτική στα αυταρχικά καθεστώτα της περιοχής, που καταπάτησαν τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Όμως, το βασικό δίλημμα αν το Βατικανό πρέπει να βλέπει με συμπάθεια τους «επαναστάτες» ιερείς ή να στηρίζει τους συντηρητικούς παρέμεινε… δίλημμα.

Οι ηγέτες που θα παραστούν στην κηδεία

Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότεροι ηγέτες των χωρών της Κεντρικής και Νοτίου Αμερικής θα παραστούν στην κηδεία του Πάπα. «Προεδρική» θα είναι η εκπροσώπηση από τη Βραζιλία, τη Βολιβία, την Κόστα Ρίκα, τον Ισημερινό, τη Γουατεμάλα, την Ονδούρα, τη Νικαράγουα, το Μεξικό και τον Παναμά.

Η Ουρουγουάη θα εκπροσωπηθεί από τη σύζυγο του προέδρου, η Αργεντινή, η Κολομβία και η Παραγουάη από τους αντιπροέδρους τους, η Χιλή και η Βενεζουέλα από τους υπουργούς Εξωτερικών, ενώ η Κούβα από τον επικεφαλής της Βουλής.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ακολουθήστε το in.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

in.gr | Ταυτότητα

Διαχειριστής - Διευθυντής: Λευτέρης Θ. Χαραλαμπόπουλος

Διευθύντρια Σύνταξης: Αργυρώ Τσατσούλη

Ιδιοκτησία - Δικαιούχος domain name: ALTER EGO MEDIA A.E.

Νόμιμος Εκπρόσωπος: Ιωάννης Βρέντζος

Έδρα - Γραφεία: Λεωφόρος Συγγρού αρ 340, Καλλιθέα, ΤΚ 17673

ΑΦΜ: 800745939, ΔΟΥ: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ηλεκτρονική διεύθυνση Επικοινωνίας: in@alteregomedia.org, Τηλ. Επικοινωνίας: 2107547007

ΜΗΤ Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232442

Τετάρτη 22 Απριλίου 2026
Cookies