H επιστολή Μολυβιάτη προς Πάουελ τέσσερις ημέρες πριν την αναγνώριση της ΠΓΔΜ

28

Eπιστολή προς τον Αμερικανό ομόλογό του Κόλιν Πάουελ είχε αποστείλει ο υπουργός Εξωτερικών Πέτρος Μολυβιάτης για το θέμα της ΠΓΔΜ, τέσσερις μόλις ημέρες πριν από τη μονομερή κίνηση των ΗΠΑ να αναγνωρίσουν τη γειτονική χώρα με το όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Την επιστολή, που έδωσε στη δημοσιότητα το ίδιο το υπουργείο Εξωτερικών, με σκοπό να δείξει πως έκανε ό,τι μπορούσε για να αποτρέψει αυτή την αρνητική εξέλιξη, δημοσιεύει το Σάββατο η εφημερίδα Τα Νέα, χαρακτηρίζοντάς την «ντοκουμέντο αδράνειας της ελληνικής διπλωματίας απέναντι στην από καιρό διαφαινόμενη πρόθεση της αμερικανικής κυβέρνησης».

Η επιστολή είναι γραμμένη σε εξαιρετικά ήπιο ύφος και η μόνη προειδοποίηση που απευθύνει προς τον κ. Πάουελ είναι πως η χρήση του ονόματος «Δημοκρατία της Μακεδονίας» στις διακρατικές συμφωνίες μπορεί να «επηρεάσει το αποτέλεσμα των συνομιλιών για το όνομα και να εμποδίσει την επίτευξη της συμφωνίας».

Πουθενά στο κείμενο δεν γίνεται αναφορά στις οποιεσδήποτε επιπτώσεις εφόσον οι ΗΠΑ προχωρούσαν -όπως και έπραξαν- σε αγνόηση των ελληνικών θέσεων. Σύμφωνα, άλλωστε με διπλωματικές πηγές, η επιστολή είναι «χλιαρή» και έχει διαχειριστικό χαρακτήρα, ενώ ως αντίδραση στο γεγονός το οποίο αναφέρεται -τη συμφωνία που υπέγραψε ο κ. Ράμσφελντ στα Σκόπια στις 11 Oκτωβρίου- έχει συνταχθεί με μεγάλη καθυστέρηση.

Η επιστολή υπενθυμίζει μάλιστα διαβεβαιώσεις του κ. Πάουελ προς τον κ. Παπανδρέου, πως οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιούν μόνο το επίσημο όνομα στις διακρατικές συμφωνίες με την ΠΓΔΜ ενώ κλείνει με την «ελπίδα» πως η θέση των ΗΠΑ σε σχέση με το όνομα δεν έχει αλλάξει.

Αξίζει να σημειωθεί πως η επιστολή αυτή έχει συνταχθεί την 1η Νοεμβρίου, δηλαδή 20 μέρες μετά την επίσκεψη Ράμσφελντ στα Σκόπια και την υπογραφή αμυντικής συμφωνίας, όπου τα Σκόπια αναφέρονται ως «Μακεδονία». Ενδιαμέσως έχει μεσολαβήσει η επίσκεψη του κ. Μολυβιάτη στα Σκόπια και η συνάντησή του με την κ. Μίτρεβα στις 22 Oκτωβρίου.

Κυβερνητικά στελέχη υποστηρίζουν πως το αργότερο τότε, ο υπουργός Εξωτερικών είχε αντιληφθεί πως επίκειτο μια κίνηση από την αμερικανική πλευρά. Όμως και τότε, καθυστερεί άλλες οκτώ ημέρες να συντάξει την επιστολή στον κ. Πάουελ.

Τα «καμπανάκια» της αναγνώρισης

Όπως σημειώνει η εφημερίδα, το θέμα των Σκοπίων το είχαν θέσει εμμέσως οι Αμερικανοί στον ίδιο τον κ. Καραμανλή στον Λευκό Oίκο, όταν ζήτησαν να ακούσουν τις απόψεις του για την κατάσταση στη γειτονική χώρα. Επίσης, τίθεται εκ νέου στις συναντήσεις του κ. Βαληνάκη με τον κ. Νίμιτς, αλλά και στις συναντήσεις του κ. Μίλερ με την ελληνική πολιτική ηγεσία.

Τον Αύγουστο, όταν οι εθνικιστικές εντάσεις αναβιώνουν στη γείτονα, η ελληνική πλευρά είναι προειδοποιημένη πως οι ΗΠΑ δεν θα αφήσουν τη χώρα να διαλυθεί. Από τον Σεπτέμβριο, όταν τα εθνικιστικά στοιχεία επιβάλλουν το κρίσιμο δημοψήφισμα εναντίον των όρων της συμφωνίας της Oχρίδας, αυτή η απειλή προβάλλει ως ένα ρεαλιστικό ενδεχόμενο.

Για την ελληνική πλευρά, το μέγεθος του προβλήματος πρέπει να έχει γίνει γνωστό στη Γενική Συνέλευση του OΗΕ, όπου μεταξύ 21 και 25 Σεπτεμβρίου οι κ.κ. Βαληνάκης και Μολυβιάτης έχουν συναντήσεις με την κ. Μίτρεβα και τον κ. Νίμιτς. Στις 23 Σεπτεμβρίου μάλιστα, ο κ. Μολυβιάτης έχει συνάντηση με τον κ. Πάουελ και ένα από τα θέματα της συνάντησης είναι τα Σκόπια.

Το επόμενο «καμπανάκι» για την ελληνική πλευρά χτυπά στις 11 Oκτωβρίου, όταν ο κ. Ράμσφελντ υπογράφει στα Σκόπια συμφωνία για τη μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής, όπου η χώρα αναφέρεται ως «Μακεδονία». Μόνο 10 μέρες αργότερα, στις 22 Oκτωβρίου, εκδηλώνεται κινητικότητα από την ελληνική πλευρά με την επίσκεψη Μολυβιάτη στα Σκόπια.

Πάγκαλος: Αιφνιδιάστηκε η κυβέρνηση

Τη δική του άποψη καταθέτει στα Νέα ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Θόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος μία ημέρα μετά την αναγνώριση της ΠΓΔΜ από τις ΗΠΑ σχολιάζει με ιδιαίτερα αυστηρή γλώσσα τους χειρισμούς που έγιναν από την κυβέρνηση στο Σκοπιανό.

Ο κ. Πάγκαλος προειδοποιεί πως η όποια ελληνική παρέμβαση στους κόλπους της ΕΕ θα οδηγήσει τη χώρα μας σε «καταστροφή και ρεζιλίκι», ενώ προβλέπει ότι θα ακολουθήσει βροχή αναγνωρίσεων της ΠΓΔΜ ως «Δημοκρατίας της Μακεδονίας». Παράλληλα διατυπώνει τον προβληματισμό του για τις πρωτοβουλίες που προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση προκειμένου να αποτρέψει πιθανές αρνητικές εξελίξεις σε σχέση με την ονομασία της γειτονικής χώρας.

«Αυτά που λέει ο Καραμανλής για μάχη στην ΕΕ είναι γελοία. Σημαίνει ότι μόνοι μας θα θέσουμε βέτο για ένα τέτοιο θέμα και θα ενοχλούμε τους Ευρωπαίους εταίρους μας. Δηλαδή, αποσύραμε τα βέτο για το Κυπριακό και για τα ελληνοτουρκικά και θέτουμε θέμα Σκοπιανού;» αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Πάγκαλος.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ