Το κόστος των Ολυμπιακών Αγώνων και η πολιτική σημασία του ύψους του

38

Σε ένα ποσό που κυμαίνεται (ανάλογα με τον υπολογισμό) από 6,2 δισ. ευρώ ως 7,7 δισ. ευρώ προσδιορίζεται το τελικό κόστος των Oλυμπιακών Αγώνων. Υπάρχει ωστόσο και το πιο ζοφερό σενάριο των 9 δισ. ευρώ, το οποίο επεξεργάζονται κυβερνητικά στελέχη και στο οποίο περιλαμβάνονται και έργα όπως το τραμ, το μετρό, ο προαστιακός σιδηρόδρομος, η Αττική οδός.

Σύμφωνα με Το Βήμα της Κυριακής, ένα ακραίο σενάριο ανεβάζει το κόστος των Αγώνων στα 12 δισ. ευρώ, με έργα όπως η Κακιά Σκάλα, ακόμη και η γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου. Η κυβέρνηση ωστόσο επεξεργάζεται και άλλα σενάρια, στα οποία δεν προσμετρώνται τέτοια έργα υποδομής, οπότε το κόστος των Αγώνων πέφτει ακόμη και κάτω από τα 7 δισ. ευρώ.

Τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ εκτιμούν ότι το κόστος των Αγώνων, περιλαμβανομένων των επιχορηγήσεων προς την OΕ «Αθήνα 2004» και των λειτουργικών δαπανών, δεν ξεπερνά τα 5,5 δισ. ευρώ.

Με αυτά τα δεδομένα, ένας υπολογισμός που θα μπορούσε να θεωρηθεί κοντά στην πραγματικότητα είναι ο εξής:

* Αν ως βάση των υπολογισμών ληφθούν τα 7 δισ. ευρώ (οι βασικές ολυμπιακές δαπάνες συν δώδεκα έργα, για τα οποία αμφισβητείται ο Ολυμπιακός τους χαρακτήρας), όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση, και σε αυτά προστεθούν το μερίδιο της «Αθήνα 2004» από το βιντεολόττο (250 εκατ. ευρώ), τα επιπλέον χρήματα που δόθηκαν στην «Αθήνα 2004» για Ολυμπιακές προσαρμογές και τα οποία φθάνουν τα 248 εκατ. ευρώ και το ποσό του Ολυμπιακού επιδόματος στα Σώματα Ασφαλείας και στον Στρατό (185 εκατ. ευρώ), το κόστος προσεγγίζει τα 7,7 δισ. ευρώ.

* Αν στα 5,5 δισ. ευρώ που υποστηρίζει το ΠΑΣΟΚ ότι κοστίζουν οι Αγώνες προστεθούν οι ίδιες δαπάνες και η ασφάλεια φθάσει τελικά το 1,3 δισ. ευρώ το σύνολο φθάνει περίπου στα 6,2 δισ. ευρώ.

O προϋπολογισμός των Oλυμπιακών Αγώνων είναι μια εξίσωση με πολλούς αγνώστους. Καίριο ερώτημα για τον προσδιορισμό των δαπανών είναι ποιο έργο θεωρείται Ολυμπιακό. O προϋπολογισμός των Αγώνων έτσι όπως καταρτίστηκε κατά την περίοδο της προετοιμασίας χρήζει ειδικής επεξεργασίας.

Επ ευκαιρία των διαγωνισμών για τις Ολυμπιακές προμήθειες διάφοροι φορείς και οργανισμοί κάλυψαν και άλλες ανάγκες τους που δεν σχετίζονταν με τους Αγώνες. Π.χ. το ΕΚΑΒ χρειαζόταν 50 ασθενοφόρα για τις ανάγκες των Αγώνων, αγόρασε όμως 170 για να καλύψει κενά σε όλη τη χώρα και σήμερα χρεώνει και τα 170 στον Ολυμπιακό προϋπολογισμό. Το ίδιο συνέβη με τις προμήθειες των νοσοκομείων, της Αστυνομίας, του Λιμενικού, της Πυροσβεστικής κ.ά.

Αν ξεκινήσει κανείς την καταμέτρηση από τον φάκελο διεκδίκησης, το κόστος των Αγώνων φθάνει σε δυσθεώρητα ύψη. Σε αυτόν διαπιστώνονται πολλά προβλήματα: εκτός του ότι περιλαμβανόταν το μετρό, δεν υπήρχε πρόβλεψη κόστους για την ασφάλεια, ενώ το συγκρότημα του OΑΚΑ εμφανιζόταν έτοιμο κατά 70%- τελικά για να τελειώσει χρειάστηκε να γίνουν έργα αξίας 330 εκατ. ευρώ. Τόσο κόστισε το σύνολο της παρέμβασης Καλατράβα για τα 966 στρέμματα της έκτασης, το κεντρικό Στάδιο και το ποδηλατοδρόμιο.

Oι προηγούμενες πόλεις που φιλοξένησαν τους Αγώνες υιοθέτησαν τα εξής κριτήρια προκειμένου να υπολογίσουν το ύψος των δαπανών τους, τα οποία πρέπει να ισχύουν σωρευτικά: ένα έργο χαρακτηρίζεται ολυμπιακό αν α) χωρίς αυτό δεν θα γίνονταν οι Αγώνες και β) αν δεν έχει δεδομένη μεταολυμπιακή χρησιμότητα.

Με άλλα λόγια, το τραμ ή η Βάρης-Κορωπίου θεωρούνται ή όχι ολυμπιακά έργα; Κατά την άποψη της κυβέρνησης θεωρούνται γιατί έγιναν για να καλύψουν ανάγκες των Αγώνων. Το ΠΑΣΟΚ αντιθέτως υποστηρίζει ότι οι Αγώνες θα γινόταν και χωρίς τραμ (π.χ. με περισσότερα λεωφορεία) και χωρίς τη Βάρης-Κορωπίου και ότι τα έργα αυτά δεν εξυπηρετούν μόνο τις 17 ημέρες των Αγώνων, αλλά και τις ανάγκες της πόλης για τα επόμενα χρόνια.

Oριστικά απολογιστικά στοιχεία αυτή τη στιγμή δεν διαθέτει κανένα υπουργείο -ούτε οι δήμοι είναι σε θέση να υπολογίσουν τι έχουν ξοδέψει για τους Αγώνες από το ταμείο τους. Εντός των δύο επόμενων μηνών, τόσο η κυβέρνηση όσο και η OΕ «Αθήνα 2004» θα πρέπει να παρουσιάσουν ένα αρχικό σχέδιο απολογισμού, προκειμένου να καταρτισθεί ο προϋπολογισμός του επόμενου έτους.

Εκεί θα φανεί τι θα συμπεριλάβει τελικά η κυβέρνηση στις ολυμπιακές δαπάνες και σε τι ποσόν θα κλείσει τον λογαριασμό. Το υπουργείο Oικονομίας εκκινεί με την εκτίμηση ότι το κόστος της διοργάνωσης φθάνει στα 7,2 δισ. ευρώ, αν και ακόμη η κυβέρνηση δεν έχει διευκρινίσει ποια έργα θα προσμετρήσει στα ολυμπιακά.

Το ίδιο υπουργείο, εσχάτως, εμφανίζεται να μιλά με δύο γλώσσες. Μπορεί κάποια στελέχη του να προσδιορίζουν σταθερά το κόστος των Αγώνων γύρω στα 7 δισ. ευρώ, ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, στην ηγεσία του υπουργείου αρχίζει να κερδίζει έδαφος η άποψη ότι η μεγάλη άνοδος των ολυμπιακών δαπανών θα βλάψει τελικώς την εικόνα της εθνικής οικονομίας και θα τρομάξει τις αγορές.

Αν επικρατήσουν οι δεύτερες σκέψεις, θα γίνει προσπάθεια να συμπιεσθεί το κόστος προς τα κάτω. Σε αυτή την περίπτωση ο Γ.Αλογοσκούφης θα υποχρεωθεί εκ των πραγμάτων να «αδειάσει» τους συναδέλφους του που έσπευσαν να ανακοινώσουν υπερβάσεις στα υπουργεία τους, ήτοι τους Γ.Σουφλιά και Μ.Λιάπη, την Φάνη Πάλλη Πετραλιά, αλλά και τον υφυπουργό του Π.Δούκα.

Oι Αγώνες όμως δεν έχουν μόνο έξοδα, έχουν και έσοδα. Επί του συνόλου της κατασκευαστικής δαπάνης υπάρχει ΦΠΑ 18%, ενώ φορολογούνται επίσης τα κέρδη των επιχειρήσεων, των χορηγών και των ξένων εταιρειών που συμμετείχαν στην προετοιμασία των Αγώνων. Από το κόστος των Αγώνων πρέπει να αφαιρεθεί ο ΦΠΑ που επιστρέφει στο Δημόσιο και ανέρχεται τουλάχιστον σε 700 εκατ. ευρώ και τα προβλεπόμενα έσοδα από τη φορολογία κερδών των επιχειρήσεων (σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις ανέρχονται σε 650 εκατ. ευρώ).

Το ποσό αυτό, που υπερβαίνει συνολικά το 1,35 δισ. ευρώ, αποτελεί ένα ακόμα σημείο έντασης μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων, καθώς η κυβέρνηση δείχνει να το αποσιωπά.

«Ανοιχτό» είναι και το θέμα του προϋπολογισμού της «Αθήνας 2004» ο οποίος αρχικά προσδιοριζόταν στο 1,962 δισ. ευρώ. Στην τελευταία συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου της Oργανωτικής Επιτροπής ο προϋπολογισμός προσδιορίστηκε στο 1,850 δισ. ευρώ. O προϋπολογισμός της «Αθήνας 2004» είναι ισοσκελισμένος, οπότε επειδή μειώθηκαν τα έσοδα σε κάποιες κατηγορίες προϊόντων αναγκαστικά έγιναν περικοπές και στα έξοδα.

Από τα χρήματα αυτά το 55% προήλθε από τη Διεθνή Oλυμπιακή Επιτροπή. Στο υπόλοιπο 45%, το 14% είναι η συμμετοχή του κράτους (250 εκατ. ευρώ) μετά την ακύρωση του βιντεολόττο, ενώ τα άλλα ποσά προέρχονται από έσοδα της «Αθήνας 2004» (εισιτήρια, χορηγίες κτλ.).

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ