Από την κυριαρχία του δολαρίου στο «ντουέτο» δολαρίου – ευρώ

27

H ανάδυση του ευρώ στη διεθνή σκηνή συνοδεύεται από κρίσιμα ερωτήματα: Ποιές συνέπειες για τη διεθνή οικονομία θα έχει η «φυσική» πλέον εμφάνιση του ευρωπαϊκού νομίσματος; Θα βελτιώσει ή θα επιδεινώσει τη διεθνή νομισματική συνεργασία και την ικανότητα της διεθνούς κοινότητας να αποκαθιστά τη σταθερότητα μετά από κρίσεις;

Είναι πιθανή μια «σύγκρουση» ευρώ – δολαρίου, ουσιαστικά δηλαδή μεταξύ ΕΕ – ΗΠΑ; Μήπως, ήρθε η ώρα να υιοθετηθεί ένα παγκόσμιο νόμισμα ή, τουλάχιστον, να σταθεροποιηθούν οι ισοτιμίες ανάμεσα στην «αγία τριάδα» (δολάριο-ευρώ-γεν); Η μήπως όλα αυτά είναι υπερβολές και το ευρώ τελικά δεν θα ταράξει τα διεθνή νερά;

Η μια άποψη, η «ανταγωνιστική», επιμένει πως η εμφάνιση του ευρώ στο προσκήνιο δεν σημαίνει παρά «πόλεμο». Οι αναλυτές αυτοί τονίζουν πως, άλλωστε, εξαρχής ο στόχος των Ευρωπαίων ιδρυτών της ΟΝΕ (κυρίως των Γάλλων) ήταν να αμφισβητήσουν την ηγεμονία των ΗΠΑ και του νομίσματος της.

Δύσκολος αντίπαλος το δολάριο

Αλλά το δολάριο δεν είναι εύκολος στόχος, καθώς έχει εδραιώσει εδώ και δεκαετίες την παγκόσμια ηγεμονία του. Κατ αρχήν, ποτέ δεν υπήρξε ουσιαστική έλλειψη στην παγκόσμια προσφορά χρήματος, καθώς οι ΗΠΑ αύξαναν διαρκώς τα ελλείμματα του ισοζυγίου πληρωμών τους, με αλλεπάλληλες εκδόσεις κρατικών τίτλων και με ανάλογη τροφοδότηση του κόσμου με δολάρια, καλύπτοντας έτσι τις ανάγκες για διεθνή ρευστότητα.

Το δολάριο έγινε αποδεκτό ως αποθεματικό νόμισμα, λόγω της σταθερότητας της αξίας του και της ρευστότητας του, δηλαδή του γεγονότος ότι οι ΗΠΑ ρίχνουν στην αγορά απεριόριστες ποσότητες δολαρίων χωρίς να επηρεάζεται αρνητικά η τιμή του. Θετικό ρόλο επίσης παίζει ότι τα περισσότερα εμπορεύματα τιμολογούνται σε δολάρια, ενώ ποτέ δεν υπήρξαν περιορισμοί από την αμερικανική κυβέρνηση στη χρήση δολαρίων ανά τον κόσμο.

Σύμφωνα με μια άλλη άποψη όμως, τα πράγματα δεν είναι τόσο ανταγωνιστικά. Είναι εντυπωσιακό, αλλά η γερμανική κεντρική τράπεζα, το «μοντέλο» της ΕΚΤ, μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 90 κρατούσε τα περισσότερα συναλλαγματικά αποθέματα της σε δολάρια, σε μια επίδειξη ρεαλιστικού πνεύματος.

Από το σόλο του δολαρίου στο ντουέτο δολαρίου – ευρώ

Οι οικονομικοί αναλυτές λένε συχνά πως οι ΗΠΑ και η ευρωζώνη θα πρέπει να αποφύγουν τον ανταγωνισμό και να αφήσουν την εξέλιξη των πραγμάτων στις δυνάμεις της αγοράς. Οι Γερμανοί τραπεζίτες (και κατά συνέπεια η ΕΚΤ) συμφωνούν πως το «παιγνίδι» πρέπει να παιχτεί με όρους αγοράς.

Όμως δεν μπορεί κανείς να αποφύγει δύο ερωτήματα: Πρώτον, η Γαλλία με την αντιαμερικανική γραμμή της δεν θα υποκύψει στον πειρασμό να στηρίξει με πολιτικά μέσα το ευρώ; Δεύτερον, η κυριαρχία του δολαρίου οφειλόταν αποκλειστικά στην «αγοραία» υπεροχή του ή και στην αναμφισβήτητη πολιτική ισχύ των ΗΠΑ;

Ένα πιθανό σενάριο είναι ότι βραχυπρόθεσμα δεν θα απειληθεί η κυριαρχία του δολαρίου, αλλά μακροπρόθεσμα το ευρώ θα ανταγωνιστεί σοβαρά το δολάριο. Τότε πολλά θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο ΗΠΑ και Ευρώπη θα μπορέσουν να συνεργαστούν για να σταθεροποιήσουν την ισοτιμία ευρώ – δολαρίου και να μη διαταράξουν την ευημερία στις δύο όχθες του Ατλαντικού.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ