Ο Τούρκος ΥΠΕΞ παραδέχεται για πρώτη φορά ότι η Κύπρος θα ενταχθεί στην ΕΕ

34

Για πρώτη φορά και διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών, Ισμαήλ Τζεμ, η Τουρκία παραδέχεται ότι είναι δεδομένη η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και παρά τις απειλές της Αγκυρας. Αυτό προκύπτει από όσα ανέφερε για Κύπρο και ελληνοτουρκικά κατά την ομιλία του στην υποεπιτροπή ροϋπολογισμού της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, στις 2 Νοεμβρίου, όπως καταγράφεται στα πρακτικά.

Στην ομιλία του ο Τζεμ δηλώνει ότι ούτε στο Ελσίνκι ούτε στο κείμενο εταιρικής σχέσης τίθεται θέμα όρου προς την Τουρκία σχετικά με το Κυπριακό, ωστόσο τονίζει ότι «στην πραγματικότητα υπάρχει πρόβλημα μεταξύ Τουρκίας και ΕΕ» λόγω Κυπριακού.

Ολιγόλογος ήταν ο Τούρκος ΥΠΕΞ ως προς τα ελληνοτουρκικά και αρκέστηκε στις εξής διαπιστώσεις:

«Ως προς τα Βαλκάνια, εξακολουθούν να υφίστανται κάποια προβλήματα με την Ελλάδα, ωστόσο, σε σχέση με το παρελθόν, συνεχίζεται και η βελτίωση των σχέσεών μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα αντιμετωπίσουμε προβλήματα, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν προβλήματα, αλλά εδώ και μερικά χρόνια συνεχίζεται η διαδικασία προς το θετικότερο».

Πολλά είχε να πει ο Τζεμ για το Κυπριακό:

«Το ζήτημα που μας στεναχωρεί είναι το Κυπριακό, και εδώ θέλω να σημειώσω ότι όλα τα κόμματά μας, η Εθνοσυνέλευση, θα βρεθούν ενώπιον λήψης αποφάσεων. Δυστυχώς, το Κυπριακό δεν εξελίσσεται καλά. Στο ζήτημα της Κύπρου η Τουρκία μπορεί να αναγκαστεί να λάβει οριστικές αποφάσεις, που θα έχουν αντίτιμο. Πρέπει να το γνωρίζουμε. Εμείς δηλώνουμε ότι δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε ούτε τους ανθρώπους μας στην Κύπρο ούτε και τα δικαιώματά μας που σχετίζονται με την ασφάλεια της Τουρκίας.

»Δεν μπορούμε να εγκαταλείψουμε τη θέση μας στις ισορροπίες της ανατολικής Μεσογείου. Δεν τίθεται τέτοιο θέμα εκ μέρους της Τουρκίας. Ωστόσο, η ιδιότητα του μέλους της ΕΕ, που θα δινόταν στην ελληνοκυπριακή διοίκηση νότιας Κύπρου (Σημ. εννοεί την Κυπριακή Δημοκρατία) ως μοναδικού εκπροσώπου του νησιού, συνιστά καταπάτηση των τριών αρχών της Τουρκίας, που μόλις ανέφερα, συνιστά παράβλεψη των τριών μεγάλων ανησυχιών της, των συμφερόντων της. Συνεπώς, σε περίπτωση που γίνει αυτή η ένταξη, η Τουρκία θα λάβει τις αποφάσεις της.

»Στην προκειμένη περίπτωση ή θα πει Τι να κάνουμε; Έως εδώ ήταν, που δεν τίθεται θέμα να κάνει ούτε η κυβέρνησή μας αλλά ούτε και οποιαδήποτε κυβέρνηση του μέλλοντος, ή θα πει Θα κάνω ό,τι μπορώ εναντίον αυτής της απόφασης και δεν θα την αναγνωρίσω. Ενδέχεται δηλαδή να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση αυτή. Συνεπώς, η Τουρκία, όλα τα κόμματά μας, πρέπει να το γνωρίζουν αυτό και να είναι προετοιμασμένα. Μπορεί να αναγκαστούμε να λάβουμε μία οριστική απόφαση, αλλά πρέπει να γνωρίζουμε ότι η απόφαση αυτή μπορεί να έχει αντίτιμο για την Τουρκία. Παρόλα αυτά, όμως, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να λάβουμε αυτή την απόφαση.»

Κατά την ομιλία του στη μεταμεσημβρινή συνεδρίαση της υποεπιτροπής προϋπολογισμού ο Τούρκος υπουργός επανήλθε στο Κυπριακό, λέγοντας:

«Στις σχέσεις μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Κυπριακό είχε τεθεί στο Ελσίνκι. Θέλω, όμως, να επισημάνω ότι στο Ελσίνκι, στο έγγραφο που προσδιόρισε την Τουρκία ως υποψήφια χώρα, το Κυπριακό δεν τέθηκε στην Τουρκία ως προϋπόθεση. Η μοναδική υποχρέωσή μας, που απορρέει από το έγγραφο εκείνο ως προς το Κυπριακό, είναι η παροχή υποστήριξης προς τις προσπάθειες του ΓΓ του ΟΗΕ. Αυτή είναι η υποχρέωσή μας. Η Τουρκία ήδη πάντα υποστήριζε και υποστηρίζει τον ΓΓ του ΟΗΕ. Πέραν αυτής, δεν έχουμε καμία άλλη υποχρέωση. Στο κείμενο εκείνο υπήρχε και η προσέγγιση της ΕΕ σε σχέση με την Κύπρο. Το θέμα αυτό είχε χαρακτηριστεί τότε εκ μέρους κάποιων συναδέλφων υπουργών ασήμαντο. Εγώ πιστεύω ότι αναμφισβήτητα είναι σημαντικό και αρνητικό. Αλλά δεν υπάρχει προϋπόθεση σε σχέση με την Τουρκία.

»Στο έγγραφο αυτό δηλαδή δεν υπάρχει το Κυπριακό, δεν υπάρχει στο Ελσίνκι κάποια προϋπόθεση για την Τουρκία. Δεν υπάρχει ως προϋπόθεση, ως πολιτικό κριτήριο και στο κείμενο Εταιρικής Σχέσης. Ωστόσο, στην πραγματικότητα και όσον αφορά στην προοπτική του Κυπριακού, υπάρχει σημαντικό πρόβλημα στις σχέσεις μας με την ΕΕ. Δεν υπάρχει στο έγγραφο του Ελσίνκι. Από πού προκύπτει λοιπόν το πρόβλημα; Αυτό πηγάζει από την προετοιμασία της ΕΕ να εντάξει την ελληνοκυπριακή διοίκηση, σαν να ήταν ο μοναδικός εκπρόσωπος του νησιού. Αυτό είναι το ζήτημά μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

»Εμείς το είπαμε επανειλημμένως: Εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση εντάξει την ελληνοκυπριακή διοίκηση νότιας Κύπρου ωςοναδικό εκπρόσωπο, μοναδική κυβέρνηση της Κύπρου, δίχως να προηγηθεί η επίλυση του Κυπριακού με λύση στην οποία θα συμφωνήσουν όλοι στην Κύπρο, όλες οι πλευρές, τότε η Τουρκία θα κάνει πολύ σοβαρές και πολύ ριζοσπαστικές κινήσεις. Αυτό το είπαμε ξεκάθαρα. Μάλιστα, όταν κάποια φορά με ρώτησαν τι ακριβώς θα γίνει, είπα ότι αυτό δεν μπορεί να έχει όρια. Επίσης, καταστήσαμε σαφές σε κάθε επίπεδο ότι στόχος μας είναι, όπως έχει πει ο κ. Ντενκτάς, μία συνομοσπονδία που θα αποτελείται από δύο κυρίαρχες μονάδες, δύο κυρίαρχες οντότητες, δύο κυριαρχίες που η κάθε μια θα έχει τη δική της εσωτερική οργάνωση.

»Είπαμε, επίσης, ότι μόνον ένα τέτοιο μοντέλο μπορεί να είναι σύμφωνο προς την πραγματικότητα της Κύπρου και τις ευαισθησίες των δύο πλευρών. Για το στόχο αυτό εργαζόμαστε. Με άλλα λόγια, δεν αντιμετωπίζουμε το θέμα με στάση της μορφής να δούμε τι θα πει η ΕΕ και στη συνέχεια κάνουμε αυτό που θα κάνουμε. Εργαζόμαστε σοβαρά για την πραγματοποίηση του πλαισίου και της λογικής του μοντέλου της συνομοσπονδίας. Παράλληλα, όμως, λέμε και στους ομολόγους μας το εξής: Αυτή είναι η λύση. Ας οδηγηθούμε σε αυτήν, διότι σε αντίθετη περίπτωση θα υπάρξει πραγματικά άσχημη κατάσταση. Θα ζημιωθούν οι πάντες. Είμαι πάντα υπέρ της εξωτερικής πολιτικής με ξεκάθαρα λόγια.

»Στην περίπτωση αυτή μπορεί η Τουρκία να έχει μεγαλύτερη ζημιά σε σχέση με τους άλλους. Δηλαδή, η Τουρκία θα αναγκαστεί να επωμιστεί μεγαλύτερα προβλήματα. Αλλά να ξέρετε ότι δεν υπάρχει και άλλη λύση. Εάν δεν υπάρξει λύση και εσεις πάρετε την ελληνοκυπριακή πλευρά ως εκπρόσωπο των πάντων, κυρίαρχο του νησιού, μοναδική κυβέρνηση, τότε και η Τουρκία θα κάνει ό,τι απαιτείται με βάση τα συμφέροντά της, τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων, τις στρατιωτικές και πολιτικές ισορροπίες στην ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στις μέρες μας.»

ΑΠΕ