Ο λαβύρινθος της σερβικής αντιπολίτευσης

34

Η επιθυμία των Σέρβων για αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό καταδεικνύεται σε όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, με ποσοστά που φτάνουν έως και 70%. Ωστόσο, παρά την εκπεφρασμένη αντίθεση στο καθεστώς του Βελιγραδίου, ο σερβικός λαός δεν δείχνει έτοιμος να αποφασίσει ποιο πρόσωπο επιθυμεί -αν επιθυμεί- να αντικαταστήσει τον Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στην ηγεσία της χώρας.

Οι γενικές εκλογές της 24ης Σεπτεμβρίου (ομοσπονδιακές, τοπικές), που εσπευσμένα προκήρυξε ο Μιλόσεβιτς, χαρακτηρίζονται από πολιτικούς αναλυτές δημοψήφισμα, με κύριο ερώτημα τη διατήρηση ή όχι του καθεστώτος που κυβερνά για περισσότερο από μία δεκαετία τη χώρα. Για τον ίδιο το Γιουγκοσλάβο πρόεδρο, πάντως, η επικείμενη εκλογική αναμέτρηση, μετά τις πρόσφατες συνταγματικές μεταρρυθμίσεις και τον πόλεμο κατά των ανεξάρτητων ΜΜΕ, είναι η χρυσή ευκαιρία να ανανεώσει τους όρους παραμονής του στο τιμόνι της χώρας και να πλήξει τους αντικαθεστωτικούς δημάρχους και τοπικούς φορείς που αντίκεινται στα συμφέροντά του.

Την ίδια ώρα, η σερβική αντιπολίτευση εμφανίζεται για μία ακόμα φορά διασπασμένη, αναξιόπιστη και ανίκανη να αποτελέσει την εναλλακτική πρόταση. Ολισθαίνοντας από τη στείρα άρνηση στις εθνικιστικές κορώνες και την κινδυνολογία, οι ηγέτες της -Βουκ Ντράσκοβιτς, Ζόραν Τζίντζιτς και τα υπόλοιπα μέλη του συνασπισμού Συμμαχία για την Αλλαγή- αδυνατούν να βρουν ερείσματα στο λαό της Σερβίας, τέτοια που θα τους επιτρέψουν να ανατρέψουν τον Μιλόσεβιτς.

Η απόφαση μάλιστα του Σερβικού Κινήματος Ανανέωσης (SPO) υπό τον Ντράσκοβιτς να συμμετάσχει στις προεδρικές εκλογές με υποψήφιο το νυν δήμαρχο του Βελιγραδίου, Βόγισλαβ Μιχαΐλοβιτς, και η συνακόλουθη επιλογή του προέδρου του Δημοκρατικού Κόμματος της Σερβίας (DSS), Βόγισλαβ Κοστούνιτσα, από τα υπόλοιπα 15 κόμματα της αντιπολίτευσης, αψηφώντας και απογοητεύοντας τους Δυτικούς, μπερδεύει ακόμα περισσότερο τους εκλογείς, που βλέπουν την ιστορία να επαναλαμβάνεται.

Ολα παίζονται…

Η φιλοδυτικές, μεταρρυθμιστικές δυνάμεις της Σερβίας, παρά τις περί του αντιθέτου εκτιμήσεις, δεν έχουν χάσει το παιγνίδι. Βεβαίως, δεν μπορεί να αγνοηθεί το γεγονός ότι κατέρχονται στον εκλογικό αγώνα έχοντας απολέσει τη στήριξη που τους παρείχαν τα ανεξάρτητα και δημοκρατικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία διώκονται πλέον από το Βελιγράδι, με χαρακτηριστικότερα παραδείγματα τις εφημερίδες Blic και Vecernje Novosti, τους ραδιοσταθμούς Studio B και Radio B2-92, αλλά και τα τοπικά τηλεοπτικά δίκτυα Lav TV και Τelevision Nemanja. Ωστόσο, η κατασταλτική αυτή πολιτική, η οποία φέρει τη σφραγίδα του εθνικιστή αντιπροέδρου της σερβικής κυβέρνησης, Βόγισλαβ Σέσελι, έχει εξαγριώσει μεγάλο τμήμα του σερβικού λαού, κυρίως τη νεολαία, που συσπειρώνεται γύρω από τη μαθητική -όπως έκανε την εμφάνισή της- οργάνωση ΟΤΠΟΡ (Aντίσταση).

Εξάλλου, η επιτυχής θητεία περίπου 30 αντικαθεστωτικών δημάρχων που αναδείχθηκαν στις εκλογές του 1996 γεννά ελπίδες για νέες νίκες -σε τοπικό τουλάχιστον επίπεδο- της σερβικής αντιπολίτευσης. Το όνομα, δε, του ικανότατου δημάρχου του Βελιγραδίου, Β.Μιχαΐλοβιτς, λειτουργεί ως πόλος έλξης για τους αναποφάσιστους μεν ψηφοφόρους που ένωσαν, ωστόσο, τη φωνή τους με τους αντιφρονούντες κατά τις μαζικές διαδηλώσεις στη γιουγκοσλαβική πρωτεύουσα.

Εν τω μεταξύ, όμως, η σερβική αντιπολίτευση κουβαλά στις αποσκευές της σφάλματα και… αμαρτίες του παρελθόντος, που την καταδιώκουν και της αφαιρούν μεγάλο μέρος της διαπραγματευτικής της δύναμης τόσο στην εσωτερική πολιτική σκηνή όσο και στις σχέσεις της με τη Δύση. Η ουδέτερη μάλλον παρά πατριωτική στάση που τήρησαν επιφανή στελέχη της αντιπολίτευσης κατά τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς και η συμμαχία της στη συνέχεια με χώρες που έλαβαν μέρος στις επιθέσεις προκαλούν εθνικιστικά και ξενοφοβικά αισθήματα στο εσωτερικό. Παράλληλα, η οπορτουνιστική, σε αρκετές περιπτώσεις, συμπεριφορά ηγετικών στελεχών της προσκρούει στον τοίχο της απαξίωσης στο εξωτερικό.

Πάντως, εάν οι υποψήφιοί της εκμεταλλευτούν σωστά τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων που φέρουν τους Σέρβους να επιθυμούν την έξοδο της χώρας τους από τη διεθνή απομόνωση και να τοποθετούν στα μείζονα εθνικά προβλήματα μόλις… έκτο το ζήτημα του Κοσσυφοπεδίου, τότε έχουν στη γωνία τους ένα επιπλέον όπλο.

Σε κάθε περίπτωση, ο Μιλόσεβιτς ήταν και είναι ένας δύσκολος αντίπαλος, ο οποίος έχει αποδείξει ότι δεν του αρέσει αλλά και δεν ξέρει να χάνει. Δεδομένου και του εκλογικού συστήματος που επιτρέπει στο Γιουγκοσλάβο πρόεδρο να εκλεγεί απευθείας από το λαό, οι δυνάμεις της αλλαγής έχουν ενάμιση περίπου μήνα να πείσουν τους πολίτες της Σερβίας ότι αποτελούν τη λύση στα συσσωρευμένα προβλήματα που τους ταλανίζουν.

Μέρος Β: Κυρίαρχος του παιχνιδιού ο Μιλόσεβιτς

Εύη Κούρτη

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ