Γεννήθηκε το 1999 – θα μεγαλώσει το 2000;

34

H σπουδή των 15 της Ενωσης να εργαστούν για την αμυντική χειραφέτηση της Ευρώπης, όπως διαφαίνεται και στις παραγράφους 28 και 29 των συμπερασμάτων της φινλανδικής προεδρίας από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Ελσίνκι (10-11 Δεκεμβρίου 1999), αντανακλά την αγωνία των ηγετών της Γηραιάς Ηπείρου να ισχυροποιήσουν τη θέση της στη διεθνή κονίστρα.

Ωστόσο, μία κραταιά στρατιωτικά Ευρώπη δεν μπορεί παρά να προκαλεί τη δυσπιστία της Ουάσινγκτον, με νωπές ακόμη τις μνήμες του Β Παγκοσμίου Πολέμου και της ψυχροπολεμικής περιόδου που ακολούθησε.

Oταν στις 10 Μαΐου -ενώ μαινόταν ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία- ο τότε Βρετανός υπουργός Αμυνας και νυν γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Τζορτζ Ρόμπερτσον, δήλωνε στη Βρέμη Στο Κόσοβο βρεθήκαμε πρόσωπο με πρόσωπο με το ευρωπαϊκό μέλλον, και αυτό είναι τρομερό ευθυγραμμιζόμενος με τις προτροπές του Γερμανού ομολόγου του, Ρούντολφ Σάρπινγκ, για χάραξη αποτελεσματικής πολιτικής στον τομέα της ευρωπαϊκής ασφάλειας και άμυνας, κάποιος άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος χαμογελούσε ειρωνικά.

Ηταν ο πρόεδρος της ανανεωμένης Κομισιόν, Ιταλός τέως πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι, που δήλωνε με βεβαιότητα στο βρετανικό δίκτυο BBC ότι θα χρειαστούν χρόνια και χρόνια και χρόνια έως ότου δημιουργηθεί ένας αμιγώς ευρωπαϊκός στρατός.

Οκτώ μήνες αργότερα, η ρητορική εγκαταλείπεται και δίνει τη θέση της στην πράξη. Η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ), όπως θεσμοθετήθηκε με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, αποκτά ένα επιπλέον Α, αυτό της Αμυνας, αλλά και έναν Υπατο Εκπρόσωπο, με θητεία μάλιστα στο κατεξοχήν αμυντικό όργανο, όπως είναι το Βορειοατλαντικό Σύμφωνο. Ταυτόχρονα, ο κύριος ΚΕΠΠΑ, Ισπανός Χαβιέ Σολάνα, διορίζεται γενικός γραμματέας της Δυτικοευρωπαϊκής Ενωσης (ΔΕΕ), προκειμένου να υπηρετήσει το δεύτερο πυλώνα της ΕΕ.

Αυτά σε πολιτικό επίπεδο. Σε ό,τι αφορά στο οικονομικό, οι συγχωνεύσεις μεγάλων πολεμικών βιομηχανιών της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Βρετανίας και της Ιταλίας θέτουν αργά αλλά σταθερά τις βάσεις για την παραγωγή από κοινού οπλικών συστημάτων.

Ωστόσο, οι ΗΠΑ έσπευσαν να εκφράσουν την έντονη ανησυχία τους για ενδεχόμενη υπονόμευση της πρωτοκαθεδρίας του ΝΑΤΟ από τη δημιουργία αυτόνομης ευρωπαϊκής άμυνας, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις πήρε τη μορφή απειλών. Παράλληλα, κλιμάκωσαν τις πιέσεις, προκειμένου οι Ευρωπαίοι να εγγυηθούν ότι, σε περίπτωση άμεσης στρατιωτικής επέμβασης για τη διευθέτηση κρίσης, η Συμμαχία και όχι η ΕΕ θα έχει τον πρώτο λόγο.

Aξίζει πάντως να σημειωθεί ότι, πέρα από τις όποιες -εύλογες ή μη- αμερικανικές επιφυλάξεις για τις στρατιωτικές φιλοδοξίες της ΕΕ, σκεπτικισμός επικρατεί και στο ευρωπαϊκό στρατόπεδο. Μολονότι η βέβαιη συγκρότηση, έως το 2003, σώματος ταχείας επέμβασης δυναμικότητας 50.000-60.000 γεννά κάποια αισιοδοξία, η ολοκλήρωση των ευρωαμυντικών σχεδίων κάθε άλλο παρά εύκολη υπόθεση δείχνει. Και αυτό γιατί το μεγάλο κόστος του εκσυγχρονισμού δυσανασχετεί τους ηγέτες της Ενωσης, που δείχνουν απρόθυμοι να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ