Τουρκία & Βαλκάνια

Η υπογραφή διμερούς συμφωνίας για τη σύσφιγξη των οικονομικών -και όχι μόνο- σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Κούβας αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της επίσκεψης του Ρώσου προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν, στην Αβάνα, όπου την Πέμπτη συναντήθηκε με τον ηγέτη της Κούβας, Φιντέλ Κάστρο.

Στο κενό πέφτουν η μία μετά την άλλη οι προσπάθειες της αμερικανικής διπλωματίας να καμφθούν οι αντιρρήσεις της Τουρκίας για τη νέα δομή της ευρωπαϊκής άμυνας. Στη διήμερη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών των χωρών του ΝΑΤΟ που σήμερα, Πέμπτη, ξεκίνησε στις Βρυξέλλες, η επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μάντλιν Ολμπράιτ, είχε σχετική συνάντηση με τον Ισμαήλ Τζεμ.

Με μία προσευχή στην εκκλησία ξεκινά την Πέμπτη το νέο κεφάλαιο της πολιτικής του σταδιοδρομίας ο εκλεγμένος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζορτζ Ο. Μπους, αφήνοντας πίσω πέντε εφιαλτικές εβδομάδες αβεβαιότητας και ανησυχίας. Ο Μπους έχει στη διάθεσή του πάνω από ένα μήνα, ώστε να ετοιμαστεί να κυβερνήσει ένα έθνος που παραμένει διχασμένο και προβληματισμένο από τον τρόπο με τον οποίο τελικά αναδείχθηκε ο νέος ένοικος του Λευκού Οίκου.

Οι μηχανικοί του πυρηνικού εργοστασίου του Τσερνόμπιλ διέκοψαν την Πέμπτη τη λειτουργία του αντιδραστήρα Νο 3, μία ημέρα νωρίτερα από ό,τι είχε προγραμματιστεί, σε μια προσπάθεια να εντυπωσιάσουν τον Ουκρανό πρόεδρο Λεονίντ Κούτσμα, που επισκέφθηκε το εργοστάσιο. Την ίδια ώρα, η ουκρανική Βουλή ζήτησε την αναβολή του οριστικού κλεισίματος του πυρηνικού εργοστασίου για τον Απρίλιο του 2001.

Επιτυχημένη χαρακτήρισε η αμερικανική διπλωματία το ταξίδι του Μπιλ Κλίντον στη Βόρειο Ιρλανδία, σκοπός του οποίου ήταν η αναθέρμανση της ειρηνευτικής διαδικασίας στην ταραγμένη περιοχή. Μόλις μία ημέρα όμως, μετά την επίσκεψη του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ στο Μπέλφαστ, εντοπίστηκε εκρηκτικός μηχανισμός σε αυτοκίνητο και συνελήφθησαν δύο άτομα.

«Έρχονται καλύτερες ημέρες για τη Σερβία» εκφράζει την πεποίθηση ο πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας, Βόισλαβ Κοστούνιτσα, «η Σερβία βρίσκεται σε μία πολύ περίεργη κατάσταση» δηλώνει απο την πλευρά του υψηλόβαθμο στέλεχος της κυβέρνησης της χώρας.

Τη ζωή του έχασε το μεσημέρι της Πέμπτης ο δημοτικός σύμβουλος του κυβερνώντος Λαϊκού Κόμματος της Ισπανίας, Φρανθίσκο Κάρο Κονσουέγκα, όταν εξερράγη εκρηκτικός μηχανισμός που είχε τοποθετήσει στο αυτοκίνητό του η οργάνωση των Βάσκων αυτονομιστών, ΕΤΑ.

Ένας Παλαιστίνιος σκοτώθηκε και τρεις τραυματίστηκαν την Πέμπτη, όταν ισραηλινοί στρατιώτες άνοιξαν πυρ εναντίον μικρού λεωφορείου στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, ανέφεραν οι παλαιστινιακές Αρχές Ασφαλείας. Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με το ισραηλινό ραδιόφωνο, στη διάρκεια επιχείρησης των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών τη νύχτα συνελήφθησαν πέντε μέλη της ισλαμιστικής οργάνωσης Χαμάς.

Ελεύθερος αφέθηκε την Πέμπτη ο Αμερικανός επιχειρηματίας που είχε καταδικαστεί για κατασκοπία, Έντμοντ Πόουπ, έπειτα από χορήγηση χάριτος από το Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν. Έτσι, ο Πόουπ θα αναχωρήσει άμεσα από τη Ρωσία.

Και τώρα τι; Είναι το ερώτημα που καλείται να απαντήσει ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Αλ Γκορ για το πολιτικό ή μη μέλλον του, έπειτα από την παραδοχή της ήττας του και την ανάδειξη του Τζορτζ Ο. Μπους σε 43ο πρόεδρο των ΗΠΑ. Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν γνωρίζει ακόμη την απάντηση, αλλά η συζήτηση έχει ήδη ανάψει, με πολιτικούς συμβούλους, αναλυτές και στελέχη των Δημοκρατικών να διχάζονται στην προοπτική νέας προεδρικής υποψηφιότητας το 2004. Εναλλακτικά σενάρια αποτελούν η συγγραφική και η πανεπιστημιακή του καριέρα.

Τα συγχαρητήρια μηνύματα άρχισαν να φτάνουν ξανά την Πέμπτη στην κατοικία του Τζορτζ Ο. Μπους, αυτήν τη φορά δικαιολογημένα, καθώς οι ηγέτες των χωρών του κόσμου βεβαιώθηκαν για την οριστική νίκη του στις προεδρικές εκλογές. Ωστόσο, εκείνοι που είχαν κάνει το λάθος να συγχαρούν το νέο πρόεδρο, προ της ώρας του, προς το παρόν δεν έχουν σηκώσει το ακουστικό του τηλεφώνου τους. Πιο βιαστικοί ήταν ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ και της Ιαπωνίας Γιοσίρο Μόρι, ο πρόεδρος της Κίνας Ζιανγκ Ζεμίν και ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ.

Ο πρόεδρος πλέον των ΗΠΑ Τζορτζ Ουόκερ Μπους, σε μήνυμα που απηύθυνε τα ξημερώματα της Πέμπτης από την αίθουσα της Βουλής των Αντιπροσώπων του Τέξας, ευχαρίστησε τους πολίτες για την υποστήριξή τους και υποσχέθηκε ότι θα δώσει έμφαση στην κοινωνική πολιτική, το σύστημα υγείας, την εκπαίδευση και τη μείωση της φορολογίας.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών «καταδίκασε» την Τετάρτη τους Αλβανούς αντάρτες που δρουν στη νότια Σερβία και ζητά τον τερματισμό των βιαιοτήτων στην περιοχή. «Τα μέλη του Συμβουλίου καταδικάζουν τις πράξεις βίας των ενόπλων ομάδων στο νότο της Σερβίας και επαναλαμβάνουν την έκκλησή τους για τον άμεσο τερματισμό τους» δήλωσε ο προεδρεύων του ΣΑ, πρεσβευτής της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ.

Την οριστική απόσυρσή του από τη διεκδίκηση του Λευκού Οίκου ανακοίνωσε τα ξημερώματα της Πέμπτης ο Αλ Γκορ. Σε διάγγελμα που απηύθυνε ο υποψήφιος των Δημοκρατικών δήλωσε ότι συνεχάρη ήδη τον πολιτικό του αντίπαλο Τζορτζ Ο. Μπους γιατί κατέκτησε την 43η προεδρία των ΗΠΑ.

Στο αρχείο έβαλε η εισαγγελία της Μόσχας την υπόθεση δωροδοκίας κατά του τέως προέδρου Μπόρις Γέλτσιν και μελών της οικογένειάς του με το σκεπτικό ότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία. Ο Ρώσος πολιτικός είχε κατηγορηθεί ότι εισέπραξε χρήματα από ελβετική κατασκευαστική εταιρεία, προκειμένου να της ανατεθεί η επισκευή κρατικών κτιρίων στη Μόσχα. Η απόφαση, πάντως, προκάλεσε τα ειρωνικά σχέδια των πολιτικών αντιπάλων του Βλαντίμιρ Πούτιν, οι οποίοι θεώρησαν ότι ο νυν πρόεδρος ουσιαστικά «έκανε χάρη στον πολιτικό του μέντορα».

Οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών - μελών του ΝΑΤΟ συναντώνται την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, αναζητώντας το modus vivendi μεταξύ Συμμαχίας και ευρωστρατού. Το κλίμα είναι αρκετά βαρύ και οι συνομιλίες θα είναι δύσκολες, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ήδη με δυσπιστία τις γαλλικές θέσεις και η Τουρκία απειλεί με βέτο τη συνεργασία ESDI - NATO.

Την οργή της κοινής γνώμης του Περού προκάλεσε η απόφαση της ιαπωνικής κυβέρνησης να χορηγήσει την ιαπωνική υπηκοότητα στον Αλμπέρτο Φουτζιμόρι, γεγονός που ουσιαστικά επιτρέπει στον τέως πρόεδρο να αποφύγει το διεθνές ένταλμα σύλληψης που προωθούν οι δικαστικές αρχές της Λίμα. Xαρακτηριστικότερο όλων το σχόλιο γερουσιαστή: «Η απόφαση αυτή σημαίνει ότι τα τελευταία δέκα χρόνια μάς κυβερνούσε ένας υπήκοος της ιαπωνικής αυτοκρατορίας».

Η Γερουσία της Φλόριντα ανακοίνωσε το βράδυ της Τετάρτης ότι θα αναβάλει το διορισμό των 25 εκλεκτόρων της πολιτείας, προκειμένου να ακούσει την ομιλία του υποψηφίου των Δημοκρατικών, Αλ Γκορ. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, στην ομιλία του ο νυν αντιπρόεδρος των ΗΠΑ θα αναγνωρίσει και επίσημα την ήττα του από το Ρεπουμπλικάνο αντίπαλό του Τζορτζ Ο. Μπους.

Στη Γιουγκοσλαβία σκοπεύει να μεταβεί εντός του Ιανουαρίου η εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) Κάρλα ντελ Πόντε, σε μία προσπάθεια να πιέσει την κυβέρνηση του προέδρου της χώρας, Βόισλαβ Κοστούνιτσα, να συλλάβει τον προκάτοχό του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες που έχουν ξεσπάσει στην Ιταλία, το Βατικανό την Τετάρτη υπερασπίστηκε την απόφασή του να επιτρέψει στον Αυστριακό ακροδεξιό πολιτικό Γεργκ Χάιντερ να πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στις 16 Δεκεμβρίου και να έχει κατ ιδίαν συνάντηση με τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β. Την ίδια ώρα, παρά τις εκκλήσεις δεκάδων κομμάτων και οργανώσεων, η ιταλική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι αρνείται να κηρύξει τον Χάιντερ persona non grata.