Τουρκία & Βαλκάνια

Xιλιάδες άνθρωποι σε ολόκληρη την Ισπανία τήρησαν το μεσημέρι της Παρασκευής σιγή πέντε λεπτών αποτίοντας φόρο τιμής στο νέο θύμα της αυτονομιστικής βασκικής οργάνωσης ΕΤΑ, τον δημοτικό σύμβουλο Φρανθίσκο Κάνο, ο οποίος σκοτώθηκε χθες, Πέμπτη, στην Καταλονία από βόμβα που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό του.

Σχεδόν οι μισοί από τους περίπου 200 κρατούμενους που διαμαρτύρονται για την επικείμενη μεταρρύθμιση του σωφρονιστικού συστήματος στην Τουρκία τερμάτισαν την απεργία πείνας, όπως μετέδωσε το πρακτορείο Αnadolu. Πρόκειται για Κούρδους εγκλείστους. Το παράδειγμά τους, ωστόσο, αρνήθηκαν να ακολουθήσουν οι απεργοί - μέλη αριστερών οργανώσεων που έχουν τεθεί εκτός νόμου.

Την κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων που διαθέτει στο εξωτερικό ο μεγιστάνας των ρωσικών ΜΜΕ Βλαντιμίρ Γκουζίνσκι, ο οποίος κρατείται στην Ισπανία, πρόκειται να ζητήσει η Γενική Εισαγγελία της Ρωσίας. Παράλληλα, όπως ανακοινώθηκε την Παρασκευή από το γραφείο Τύπου του ομίλου Media Most, οι αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες της Μόσχας υπέβαλαν στο διαιτητικό δικαστήριο αίτηση για την αναγκαστική διάλυση της αυτοκρατορίας του Γκουζίνσκι και του τηλεοπτικού δικτύου NTV.

Τις διπλωματικές της σχέσεις με τη Βοσνία αποκατέστησε επίσημα σήμερα, Παρασκευή, η Γιουγκοσλαβία, ενώ από την ίδια ημέρα το Βελιγράδι είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανάπτυξης και Ανασυγκρότησης (EBRD). Σε μία άλλη θετική εξέλιξη για τη βαλκανική χώρα, το Συμβούλιο της Ευρώπης ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει την ένταξή της σε αυτό.

Δύο Τούρκοι στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους την Παρασκευή και άλλοι πέντε τραυματίστηκαν όταν το ελικόπτερο στο οποίο επέβαιναν συνετρίβη στην επαρχία Μπιτλίς στη νοτιανατολική Τουρκία, όπως ανακοινώθηκε από πηγή ασφαλείας στο Ντιγιάρμπακιρ.

Αμετακίνητη παραμένει η Αγκυρα στις θέσεις της για τη νέα ευρωπαϊκή αμυντική δομή. Την Παρασκευή διά στόματος του Τούρκου πρωθυπουργού επανέλαβε ότι δεν προτίθεται να συμβιβαστεί με τα σχετικά σχέδια της ΕΕ, ενώ ζήτησε από τα κράτη - μέλη της να παραχωρηθούν στην Τουρκία δικαιώματα στη λήψη των αποφάσεων. Αργότερα το βράδυ της Παρασκευής η Αμερικανίδα υπουργός Μάντλιν Ολμπράιτ δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ δεν κατόρθωσε να πείσει την Τουρκία, ενώ διπλωματική πηγή της Συμμαχίας απέδωσε τη διαφωνία στον «ψυχισμό» της Αγκυρας και σε «φόβους που πρέπει να ξεπεραστούν».

Με το Γάλλο πρόεδρο Ζακ Σιράκ θα συναντηθεί τον Ιανουάριο ο Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ, στο πλαίσιο ειδικής γαλλογερμανικής συνόδου που θα λάβει χώρα, με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας των δύο κρατών στους κόλπους της ΕΕ και την αποτίμηση των αποτελεσμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Νίκαιας.

Την αντίθεσή του στην απόφαση του Ρώσου προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν, να απονείμει χάρη στον Αμερικανό Έντμοντ Πόουπ, ο οποίος είχε καταδικαστεί σε 20ετή κάθειρξη για κατασκοπία εις βάρος της Ρωσίας, εξέφρασε ο πρώην πρωθυπουργός της χώρας Γεβγένι Πριμακόφ σε συνέντευξή του στο ρωσικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Interfax.

Στις 13:17 την Παρασκευή ο πυρηνικός σταθμός του Τσερνόμπιλ έπαυσε οριστικά να λειτουργεί. Με μία ειδική τελετή, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Λεονίντ Κούτσμα, έδωσε τη διαταγή της πλήρους διακοπής της λειτουργίας του εργοστασίου, το οποίο ευθύνεται για το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα στην ιστορία, πριν από 14 χρόνια.

Σε αδιέξοδο έχουν οδηγηθεί οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της απεργίας πείνας των κρατουμένων στις τουρκικές φυλακές, που συνεχίζεται εδώ και 56 ημέρες. Πλέον, η κατάσταση πολλών εγκλείστων, οι οποίοι αντιτίθενται στο νέο σωφρονιστικό σύστημα που προωθεί η Αγκυρα, είναι τραγική.

Ελπίδες για αναβίωση της ειρηνευτικής διαδικασίας στην ταραγμένη Μέση Ανατολή προκάλεσε η δήλωση Παλαιστίνιων αξιωματούχων την Παρασκευή ότι εντός των προσεχών ημερών διαπραγματευτές από τις δύο πλευρές θα συναντηθούν, προκειμένου να εξετάσουν τις προοπτικές για επανάληψη των ειρηνευτικών συνομιλιών στις ΗΠΑ, με στόχο τη σύναψη τελικής συμφωνίας.

Την απόφασή του να κάνει δεκτή την προσφυγή του Κούρδου ηγέτη Αμπντουλάχ Οτζαλάν κατά της τουρκικής κυβέρνησης ανακοίνωσε το πρωί της Πέμπτης το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ).

Τα κομπιουτεράκια έχουν πάρει φωτιά στις Βρυξέλλες, καθώς η μορφή της συμφωνίας στην οποία κατέληξαν οι «15» δεν στέκει... αριθμητικώς. Λίγο η αϋπνία, λίγο οι μη άριστες σχέσεις των ηγετών της ΕΕ με τα μαθηματικά, φαίνεται πως οδήγησαν σε διάφορες «αριθμητικές ανακολουθίες» στο κείμενο της Συνθήκης της Νίκαιας, τις οποίες θα προσπαθήσουν να επιλύσουν την επόμενη εβδομάδα διπλωμάτες από όλα τα κράτη - μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Αδιάφορος για τη «συμβολή» του στην εκλογική ήττα του Αλ Γκορ εμφανίστηκε στην οθόνη του CNN ο υποψήφιος του Κόμματος των Πρασίνων, Ραλφ Νέιντερ. Μολονότι έχει κατηγορηθεί ότι «έκλεψε» ψήφους από τους Δημοκρατικούς, δηλώνει ότι λυπάται μόνο γιατί... δεν πήρε ακόμη περισσότερες ψήφους.

Πέντε Παλαιστίνιοι έχασαν τη ζωή τους -εκ των οποίων ένας αστυνομικός- και άλλος ένας τραυματίστηκε σοβαρά από πυρά Ισραηλινών στρατιωτών κατά τη διάρκεια της νύχτας στη Ραμάλα και τη Ναμπλούς, όπως ανακοινώθηκε από παλαιστινιακές πηγές. Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι ελέγχει την πληροφορία για το θάνατο του Παλαιστίνιου αστυνομικού.

Με τα πέντε εκατ. δολάρια (σχεδόν δύο δισ. δρχ.) της ομοσπονδιακής επιχορήγησης και την «έξυπνη κάρτα» που ανοίγει τα νέα γραφεία του, ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζορτζ Ο. Μπους, σηκώνει τα μανίκια και ετοιμάζει την κυβέρνηση που θα διαδεχτεί στις 20 Ιανουαρίου αυτήν του Μπιλ Κλίντον. Μόνο φήμες κυκλοφορούν, προς το παρόν, για τα πρόσωπα που θα τη στελεχώσουν· τα ραντεβού, όμως, του Μπους για τις επόμενες ημέρες περιλαμβάνουν μια πλειάδα ονομάτων: τόσο φαβορί (σαν τους Πάουελ και Ράις) όσο και αουτσάιντερ (όπως ο... Δημοκρατικός γερουσιαστής, Τζον Μπρο).

Σε συμφωνία κατέληξαν τα ξημερώματα της Πέμπτης οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Ρωσικής Ομοσπονδίας σχετικά με τον τερματισμό των επιθεωρήσεων των πυραύλων μεσαίου βεληνεκούς που προέβλεπε η συνθήκη INF για τον περιορισμό των πυρηνικών πυραύλων στην Ευρώπη. Σημειώνεται ότι η πρώτη επιθεώρηση πραγματοποιήθηκε την περίοδο ακόμα του Ψυχρού Πολέμου, επί προεδρίας Ρόναλντ Ρέιγκαν και Μιχαήλ Γκορμπατσόφ.

Με το αφοπλιστικό σχόλιο «δεν γνωρίζω τίποτα», ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη στο σκάνδαλο παράνομων χρηματοδοτήσεων του κόμματός του, Συναγερμός για τη Δημοκρατία (RPR) από κατασκευαστικές εταιρείες. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο TF1, ο Σιράκ δέχτηκε πλήθος ερωτήσεων για την εν λόγω υπόθεση και αιτιολόγησε τη θέση του λέγοντας ότι ουδέποτε ασχολήθηκε με τα οικονομικά του κόμματος.

Φειδωλοί στις δηλώσεις τους και συγκρατημένοι στις εκτιμήσεις τους εμφανίστηκαν στα μέσα ενημέρωσης τα ξημερώματα της Παρασκευής ο ηγέτης των Παλαιστινίων Γιασέρ Αραφάτ και ο εκτελών χρέη υπουργού Εξωτερικών του Ισραήλ, Σλόμο Μπεν Αμί. Είχαν προηγηθεί τέσσερις ώρες συνομιλιών σε μια προσπάθεια να διασωθεί η ειρηνευτική διαδικασία στη Μέση Ανατολή.

Σε ένα από τα ακριβότερα εστιατόρια του Λονδίνου γευμάτισε το βράδυ της Πέμπτης η οικογένεια Κλίντον, η οποία πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη στη Βρετανία. Ο ιδιοκτήτης του Πορτομπέλο Κλαμπ έβαλε τα δυνατά του για να ικανοποιήσει την εκλεκτή πελατεία του, η οποία, ωστόσο, αποδείχθηκε... αφηρημένη. Ο Μπιλ Κλίντον, η σύζυγός του και γερουσιαστής Χίλαρι και η κόρη τους Τσέλσι αποχώρησαν από το εστιατόριο αφήνοντας απλήρωτο το λογαριασμό.