σρεμπρένιτσα

Τους φόβους ότι η απροσδόκητη προεδρική εκλογή του Τόμισλαβ Νίκολιτς στη Σερβία αποτελεί απειλή για τη μεταπολεμική συμφιλίωση στα Βαλκάνια -βασικό όρο για τη μελλοντική εισδοχή της Σερβίας στην ΕΕ- ήλθαν να επιβεβαιώσουν οι εμπρηστικές δηλώσεις του εθνικιστή Νίκολιτς για τη Σρεμπρένιτσα και το Βούκοβαρ. Εν μέσω περιφερειακών «τριγμών» οι ηγέτες των χωρών της περιοχής, με εξαίρεση τον πρόεδρο του Μαυροβουνίου, δεν παρέστησαν στην τελετή ανάληψης των καθηκόντων του Τόμισλαβ Νίκολιτς τη Δευτέρα στο Βελιγράδι.

Ο γενικός εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY), Σερζ Μπράμερτς καταδίκασε ενώπιον του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ως «απαράδεκτη» την πρόσφατη δήλωση του προέδρου της Σερβίας, Τόμισλαβ Νίκολιτς ότι στη Σρεμπρένιτσα τον Ιούλιο του 1995 δεν διαπράχθηκε γενοκτονία.

Αντιδρώντας στις δηλώσεις του νέου Σέρβου προέδρου Τόμισλαβ Νίκολιτς, ο οποίος υποστήριξε ότι δεν διαπράχθηκε γενοκτονία στη μαρτυρική πόλη της Σρεμπρένιτσα στη Βοσνία, η Ευρωπαϊκή Ένωση προειδοποίησε τη Δευτέρα τις αρχές των δυτικών Βαλκανίων ότι η προσπάθεια άρνησης της ιστορίας δεν θα γίνει δεκτή.

«Δεν υπήρξε καμιά γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα. Είναι πολύ δύσκολο να αποδοθούν κατηγορίες και να αποδειχθεί ενώπιον δικαστηρίου ότι ένα γεγονός είχε τη μορφή μιας γενοκτονίας» δήλωσε ο Τόμισλαβ Νίκολιτς την επομένη της ορκωμοσίας του στην προεδρία της Σερβίας. «Ένα μεγάλο έγκλημα έγινε στη Σρεμπρένιτσα, που διαπράχθηκε από Σέρβους, από μέλη του σερβικού λαού, πρέπει να τους βρούμε, να τους δικάσουμε και να τους τιμωρήσουμε» ήλθε να συμπληρώσει.

Η δίκη του Ράτκο Μλάντιτς επαναλαμβάνεται την Πέμπτη στη Χάγη. Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) επικεντρώνεται στη σφαγή στη Σρεμπρένιτσα το 1995. Την Τετάρτη, πρώτη ημέρα της δίκης, ο κατήγορος του ICTY ανέφερε ότι ο Ρ.Μλάντιτς σχεδίασε και οργάνωσε την εθνοκάθαρση στη Βοσνία.

Εκδηλώσεις μνήμης στη βαθιά διαιρεμένη μέχρι σήμερα Βοσνία-Εργεγοβίνη για τα 20 χρόνια από την έναρξη του αιματηρού εμφυλίου πολέμου, στη διάρκεια του οποίου σημειώθηκαν οι χειρότερες θηριωδίες στην Ευρώπη μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο με χειρότερη όλων τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα. Εκατό χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν σε τέσσερα χρόνια πολέμου και σχεδόν ο μισός πληθυσμός εκτοπίστηκε βίαια. Κεντρική εκδήλωση, μία ανοιχτή συναυλία στο Σαράγεβο με την ορχήστρα να παίζει μπροστά σε 11.541 άδειες καρέκλες, όσα τα θύματα της μακράς πολιορκίας...

Τη διάσπαση της «υπόθεσης Μλάντιτς» σε δύο ξεχωριστές δίκες, μία για τη Σρεμπρένιτσα και μία για το Σαράγεβο, εξετάζει το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης ώστε να εξασφαλιστεί ότι -δεδομένης της υγείας του 68χρονου- θα αποδοθεί δικαιοσύνη εγκαίρως. Το δικαστήριο, που θεωρητικά πρέπει να έχει ολοκληρώσει το έργο του μέχρι το 2014, έχει δεχθεί κριτική για την αργή πορεία της εκδίκασης προηγούμενων υποθέσεων, που κρατούν χρόνια: Ο Μιλόσεβιτς είχε πεθάνει ενώ η δίκη του βρισκόταν στον τέταρτο χρόνο της ενώ ο Κάρατζιτς «μποϋκοτάρει» τη δίκη του από το 2009.

Τη μεταφορά του Ράτκο Μλάντιτς στη Χάγη μέσα στην εβδομάδα περιμένει το ειδικό Διεθνές Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ΙCTY), όπως αναφέρει ο πρόεδρος του ICTY Μεχμέτ Γκουνέι. Το περιβάλλον του Μλάντιτς, που βρίσκεται υπό κράτηση στο Βελιγράδι και επικαλείται σοβαρά προβλήματα υγείας για να μην εκδοθεί στη Χάγη, επιμένει ότι ο πρώην στρατηγός δεν έχει καμία σχέση με τη σφαγή στη Σρεμπρένιτσα, την κυριότερη κατηγορία σε βάρος του. Γερμανός ορίστηκε προεδρεύων στη σύνθεση του δικαστηρίου για την υπόθεση, την οποία συμπληρώνουν ένας Ολλανδός και ένας Νοτιοαφρικανός δικαστικός.