σένγκεν

Η ΕE ίσως χρειαστεί να αναθεωρήσει το σύστημα ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων που προβλέπει η συνθήκη Σένγκεν προκειμένου να αντιμετωπίσει την απειλή των Ευρωπαίων που έφυγαν από τις χώρες τους για να πολεμήσουν στο πλευρό των τζιχαντιστών και τώρα επιστρέφουν. Η εκτίμηση που διατυπώνεται είναι ότι 3.000 άτομα έχουν πολεμήσει στη Συρία και στο Ιράκ.

Ο Νικολά Σαρκοζί τάσσεται «υπέρ της δημιουργίας μιας μεγάλης οικονομικής γαλλο-γερμανικής ζώνης συνοχής και σταθερότητας, στην καρδιά της ευρωζώνης» και υπέρ της αντικατάστασης της ισχύουσας Συνθήκης Σένγκεν, σε άρθρό του που δημοσιεύουν από κοινού το γαλλικό περιοδικό Le Point και η γερμανική Welt. To «πρόβλημα της Ευρώπης είναι η έλλειψη ηγεσίας», λέει ο τέως γάλλος πρόεδρος, υποστηρίζοντας πως «πρέπει πλέον να ομολογήσουμε ανοικτά πως ο μύθος μίας ενιαίας Ευρώπης έχει καταρριφθεί από την στιγμή που ευρώ έχουν οι 18 από τους 28».

Την άμεση κατάργηση του «Δουβλίνο II» για το μεταναστευτικό και την αναστολή της Συνθήκης Σένγκεν ζήτησε, από την Ήπειρο όπου περιοδεύει, ο πρόεδρος των Ανεξάρτητων Ελλήνων Πάνος Καμμένος, υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση στη χώρα έχει πλέον αρχίσει να απειλεί την εθνική ασφάλεια και πως οι ευθύνες του κράτους είναι τεράστιες.

Δώρο στη Μολδαβία κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση την άρση της υποχρέωσης έκδοσης βίζας στην ζώνη Σένγκεν, ως μέρος της προσπάθειας των «28» να επιταχύνουν την προσέγγιση με τις χώρες της ανατολικής Ευρώπης ενώπιον της ουκρανικής κρίσης. Ο πρωθυπουργός της Μολδαβίας μάλιστα συνέδεσε ευθέως την κίνηση με την παγωμένη κρίση της Υπερδνειστερίας, επαρχίας που έχει αποσχιστεί και «φλερτάρει» με τη Μόσχα.

Ο ουκρανός αντικυβερνητικός ακτιβιστής Ντμίτρο Μπουλάτοφ, ο οποίος νοσηλεύεται σε νοσοκομείο του Βίλνιους στη Λιθουανία μετά την απαγωγή του και τα βασανιστήρια τα οποία υπέστη, διαθέτει πλέον βίζα Σένγκεν και μπορεί, αν το επιθυμεί, να ταξιδέψει στη Γερμανία, δήλωσε εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτρικών.

Αντίθετος με την ιδέα που υποστηρίζεται από τη γαλλική Δεξιά να αποκλείονται ορισμένες χώρες από τη ζώνη Σένγκεν, όταν δεν ασκούν αρκετά αυστηρό έλεγχο των συνόρων τους, εμφανίστηκε την Πέμπτη ο ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για την Εσωτερική Αγορά Μισέλ Μπαρνιέ. Οι δηλώσεις έγινε λίγο πριν ξεκινήσει η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ, στην ατζέντα της οποίας βρίσκεται και η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική.

Ιδιαίτερα θετικά είναι τα αποτελέσματα της επιχείρησης, «Ασπίδα», στη φύλαξη των χερσαίων συνόρων της Ελλάδας στον Έβρο, όπως αναφέρεται σε έκθεση της Επιτροπής με αντικείμενο την κατάσταση στη ζώνη Σένγκεν. Η επιχείρηση «Ασπίδα» τέθηκε σε εφαρμογή τον Αύγουστο 2012 με τη μεταφορά 1.800 συνοριοφυλάκων στον Έβρο.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, η Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία για τροποποιήσεις στη συνθήκη Σένγκεν που θα επιτρέπουν, ως «έσχατο μέτρο», την προσωρινή επαναφορά διασυνοριακών ελέγχων μέσα στη ζώνη. Με τις αλλαγές, οι οποίες ακόμη είναι υπό την τελική αίρεση κυβερνήσεων και Ευρωβουλής, οι έλεγχοι θα μπορούν να αποφασίζεται όταν διαπιστώνεται πως κάποια χώρα στη Σένγκεν δεν φυλάσσει επαρκώς τα εξωτερικά σύνορα -η απόφαση όμως θα λαμβάνεται σε συντονισμό με την Κομισιόν και με την ενημέρωση της Ευρωβουλής.

Σε αντιπαράθεση κινδυνεύει να φέρει τις ιταλικές και τις γερμανικές αρχές η άφιξη αριθμού μεταναστών διαμέσου Λιβύης και Ιταλίας στη Γερμανία: Η Ρώμη έδωσε βίζα (που ισχύει για όλη τη ζώνη Σένγκεν) σε ορισμένους μετανάστες, οι οποίοι την χρησιμοποιήσαν για να φύγουν για τη Γερμανία. Η γερμανική πλευρά υποστηρίζει ότι η Ιταλία προέτρεψε ουσιαστικά τους μετανάστες να πάνε στα βόρεια, δίνοντάς τους μάλιστα επί τούτου χρηματικό ποσό -ενώ η Ρώμη αντιτείνει ότι οι γερμανικές υπηρεσίες είχαν ενημερωθεί και δεν «διοχετεύθηκαν» οι εν λόγω μετανάστες προς τη Γερμανία.

«Όχι» στην ένταξη της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας στη ζώνη Σένγκεν είπαν οι υπουργοί Εσωτερικών Υποθέσεων και Δικαιοσύνης των χωρών - μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποφασίζοντας να επανεξετάσουν το θέμα στο τέλος του 2013. Η αρνητική απάντηση στο αίτημα Σόφιας και Βουκουρεστίου είχε διαφανεί από τις δηλώσεις του γερμανού υπουργού Εσωτερικών, ο οποίος είχε ξεκαθαρίσει ότι το Βερολίνο θα ασκούσε βέτο εάν το θέμα ετίθετο σε ψηφοφορία.

Η Γερμανία ανακοίνωσε ότι δεν θα επιτρέψει σε Βουλγαρία και Ρουμανία να ενταχθούν στη ζώνη Σένγκεν, εάν το θέμα τεθεί προς ψηφοφορία την Πέμπτη στη διάρκεια συνάντησης των υπουργών Εσωτερικών Υποθέσεων και Δικαιοσύνης των κρατών-μελών της ΕΕ. «Εάν η Ρουμανία και η Βουλγαρία επιμένουν να γίνει ψηφοφορία, η προσπάθειά τους θα αποτύχει, εξαιτίας ενός γερμανικού βέτο» ανακοίνωσε ο γερμανός υπουργός Εσωτερικών, Χανς-Πέτερ Φρίντριχ.

Απλούστευση των διαδικασιών για την έκδοση βίζας προανήγγειλε ο υπουργός Εξωτερικών, Δημήτρης Αβραμόπουλος, τονίζοντας ότι όπου δεν υπάρχει πρόβλημα με τη συνθήκη Σένγκεν, θα μπορεί να εκδοθεί βίζα μέσα σε 48 ώρες. Μαζί με την υπουργό Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, προανήγγειλαν, επίσης, τη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού συντονισμού μεταξύ των δύο υπουργείων.

Το «ένα και μοναδικό σχέδιο» πάνω στο οποίο εργάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, τόνισε κατηγορηματικά ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Ολιβιέ Μπαγί, σχετικά με αναφορές που θέλουν τεχνικά κλιμάκια να επεξεργάζονται σενάρια εξόδου της χώρας με περιορισμούς στη ζώνη Σένγκεν και τις μεταφορές κεφαλαίων. «Αν άλλα κράτη μέλη κάνουν σχέδια, δεν μπορώ να το γνωρίζω» τόνισε ωστόσο, λέγοντας πως η Κομισιόν, λόγω του θεσμικού της ρόλου, δίνει πληροφορίες σε όποιον τις ζητήσει για το ισχύον πλαίσιο των ευρωπαϊκών συνθηκών και τις δυνατότητες που παρέχει, αλλά «αυτό δεν σημαίνει ότι καταρτίζεται σχέδιο».

Το θέμα των συνοριακών ελέγχων και της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ συνεχίζει να διχάζει τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το θέμα αναθεώρησης της συνθήκης Σένγκεν συζητήθηκε στο περιθώριο του Συμβουλίου των υπουργών Εσωτερικών και Δημοσίας Τάξης. Ελλάδα, Βέλγιο και Σουηδία απέρριψαν γαλλο-γερμανική πρόταση για προσωρινή άρση του καθεστώτος ελεύθερης μετακίνησης και το θέμα παραπέμφθηκε σε μελλοντικές Συνόδους. «Το κεκτημένο της ελεύθερης κυκλοφορίας ανθρώπων στον ευρωπαϊκό χώρο είναι η σημαντικότερη και πιο απτή για τον κάθε Ευρωπαίο Πολίτη κατάκτηση της ενωμένης Ευρώπης, και αυτό δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να το δούμε ως θυσία στο βωμό καμιάς "εθνικής ατζέντας"» ανέφερε σε ανακοίνωσή του το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

Οι χώρες που ανήκουν στον χώρο Σένγκεν θα μπορούν να επαναφέρουν τους ελέγχους στα εθνικά τους σύνορα, αλλά μόνο σε περίπτωση απειλής για την ασφάλειά τους και για διάστημα που δεν θα ξεπερνά τις δέκα ημέρες, σύμφωνα με ένα κείμενο που ψηφίστηκε από την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και θα χρησιμοποιηθεί ως βάση για την διαπραγμάτευση της αναθεώρησης της συνθήκης Σένγκεν με τα κράτη μέλη. Την Πέμπτη, οι Ευρωπαίοι υπουργοί Εσωτερικών αναμένεται να ακούσουν τις (προεκλογικού κλίματος) εισηγήσεις της Γαλλίας κατά μίας «Ευρώπης σουρωτήρι», όπως είχε πει ο Νικολά Σαρκοζί.

Πρόβλημα παράνομης μετανάστευσης στα σύνορα Ελλάδας-Τουρκίας, όπως και στη μεθόριο των υπόλοιπων μεσογειακών κρατών της ΕΕ, διαπιστώνει ο πρόεδρος της Ευρωβουλής Μάρτιν Σουτλτς, απορρίπτοντας όμως τις εισηγήσεις για επαναφορά των συνοριακών ελέγχων εντός της Σένγκεν. Ο Γερμανός Σοσιαλδημοκράτης πολιτικός επιρρίπτει εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες στην (προεκλογική) πρόταση Σαρκοζί -που έτυχε στήριξης από το Βερολίνο- για δυνατότητα προσωρινής αναστολής της Σένγκεν.

Να επαναφέρει τους συνοριακούς ελέγχους τις ημέρες της συνεδρίασης του συμβουλίου της ΕΚΤ στη Βαρκελώνη προτίθεται η Ισπανία, φοβούμενη «ρεύμα» διαδηλωτών από άλλες χώρες της Ευρώπης. Η τακτική συνεδρίαση θα γίνει στις 3 Μαΐου υπό ισχυρότατη αστυνομική προστασία, μετά και τα επεισόδια στην πόλη που ακολούθησαν την πρόσφατη απεργία της 29ης Μαρτίου.

Την πρόθεσή του να ακολουθήσει την λεγόμενη τακτική της κενής καρέκλας στην Ευρώπη -απέχοντας από τις εργασίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης-, σε περίπτωση που επανεκλεγεί, προκειμένου να προωθήσει τις θέσεις του επιβεβαίωσε την Πέμπτη, μιλώντας στο ραδιοφωνικό σταθμό Europe1, ο Νικολά Σαρκοζί. Ο Γάλλος πρόεδρος που βρίσκεται πίσω στις δημοσκοπήσεις, ελπίζει ότι η στάση του αυτή θα καταφέρει να οδηγήσει σε αύξηση του ποσοστού του, λίγες ημέρες πριν τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών.

Η Γαλλία και η Γερμανία ανακοίνωσαν σε κοινή επιστολή τους ότι επιθυμούν να έχουν τη δυνατότητα επαναφοράς των ελέγχων στα εθνικά τους σύνορα για μέγιστη περίοδο ενός μήνα στην περίπτωση που αποτύχει η φύλαξη των εξωτερικών συνόρων του χώρου Σένγκεν. Η γαλλογερμανική πρόταση θα τεθεί προς συζήτηση κατά τη συνεδριάση των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών στις 26 Απριλίου στο Λουξεμβούργο.

Με τις ψήφους βουλευτών ΠΑΣΟΚ και ΝΔ υπερψηφίστηκε η τροπολογία για τη δημιουργία κέντρων φιλοξενίας παράνομων μεταναστών. Καταψήφισαν οι βουλευτές ΚΚΕ, ΛΑΟΣ, ΣΥΡΙΖΑ, ΔΗΜΑΡ, Ανεξάρτητοι Έλληνες, ΔΗΣΥ αλλά και ο Ντίνος Βρεττός (ΠΑΣΟΚ) και Θανάσης Μπούρας (ΝΔ). Ο Μ.Χρυσοχοΐδης είχε καλέσει σε υπερψήφιση της τροπολογίας επισείοντας τον κίνδυνο εξόδου της χώρας από ζώνη του Σένγκεν. Έντονη κόντρα κυβέρνησης και ΛΑΟΣ, για τρομολογία κατηγορεί την κυβέρνηση η Αριστερά.

Εμμένει ο Νικολά Σαρκοζί στη θέση του να υπάρξει περισσότερος εμπορικός προστατευτισμός στην Ευρώπη και αυστηρότεροι έλεγχοι των συνόρων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι μπορεί να υιοθετήσει μια στάση εξίσου σκληρή με εκείνη του Σαρλ ντε Γκολ, ο οποίος το 1965 είχε εφαρμόσει την πολιτική της άδειας καρέκλας. Παράλληλα υπενθύμισε και το μεταναστευτικό με νέα αναφορά στην Ελλάδα και την κατάσταση στα σύνορα με την Τουρκία.

Την ώρα που η κυβέρνηση έχει ανοίξει το θέμα της παράνομης μετανάστευσης, αναζητώντας τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος, το Βερολίνο παρεμβαίνει, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να φυλάξει τα σύνορά της και θέτοντας θέμα Σένγκεν. Παράλληλα, ο εκπρόσωπος Τύπου της Frontex παραδέχθηκε τη Δευτέρα ότι «σε ολόκληρη την ΕΕ δεν υπάρχει παρόμοια κατάσταση με την ελληνική· η Ελλάδα χρειάζεται βοήθεια, καθώς δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της τόσο μεγάλη εισροή μεταναστών». 

Το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη αναμένεται να καταθέσει τη Δευτέρα τροπολογία στη Βουλή, η οποία θα προβλέπει τη δημιουργία τριών κέντρων κράτησης ανά ηπειρωτική περιφέρεια. Το μέτρο, όπως αποκαλύπτει Το Βήμα της Κυριακής, περιλαμβάνεται στο πλαίσιο ενός ειδικού επιχειρησιακού προγράμματος με την κωδική ονομασία «Αθηνά», το οποίο προβλέπει την αντιμετώπιση του θέματος των παράνομων μεταναστών, αλλά και τον εντοπισμό και κατάσχεση χιλιάδων παράνομων όπλων που κυκλοφορούν στη χώρα.

Επίθεση στην κυβέρνηση και στον υπουργό Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, εξαπέλυσε ο Γιώργος Καρατζαφέρης. «Κοροϊδεύουν τον ελληνικό λαό» είπε για το θέμα των χώρων φιλοξενίας, ενώ τόνισε ότι μόνη λύση στο πρόβλημα είναι η έξοδος της Ελλάδας από τη Συνθήκη του Σένγκεν, η χορήγηση ταξιδιωτικών εγγράφων στους μετανάστες, ώστε να φύγουν.

Η αναθέρμανση της ελληνικής οικονομίας είναι αυτή τη στιγμή «η μεγάλη πρόκληση για την Ευρώπη» δηλώνει ο επικεφαλής των Πρασίνων στο Ευρωκοινοβούλιο, Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ- σε συνέντευξη που παραχώρησε στη webtv του Αθηναϊκού Πρακτορείου.