Ρωσία

Επιμένει ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας ότι το δημοψήφισμα στην Κριμαία είναι σύμφωνο με το διεθνές δίκαιο. Ο Σεργκέι Λαβρόφ επανέλαβε στον αμερικανό ομόλογό του Τζον Κέρι, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν το Σάββατο, ότι τα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος «θα αποτελέσουν αφετηρία για τον καθορισμό του μέλλοντος της χερσονήσου».

Στις κάλπες προσέρχονται από το πρωί οι κάτοικοι της Κριμαίας, καλούμενοι να αποφασίσουν σε δημοψήφισμα εάν επιθυμούν την ένωση με τη Ρωσία. Ελάχιστοι αμφιβάλλουν για το αποτέλεσμα, καθώς το «ναι» αναμένεται συντριπτικό. Το αποτέλεσμα θα κρίνει και τις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση, ενώ είναι πιθανό να πυροδοτήσει νέο γύρο κυρώσεων. Φωτορεπορτάζ

Η ώρα του δημοψηφίσματος για την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία έφτασε και η δύναμη του κυκλώνα που έχει τυλίξει τη χερσόνησο κορυφώνεται: Η Ουκρανία καταγγέλλει πως ρωσικές δυνάμεις εφόρμησαν από την Κριμαία σε άλλη περιοχή, το αμερικανικό Ναυτικό κάνει πιο εμφανή την παρουσία του στη Μαύρη Θάλασσα, η Ευρώπη συνεχίζει να απειλεί με κυρώσεις και επιμένει πως η κάλπη είναι παράνομη.

Νέες αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ εθνικιστών και φιλορώσων ακτιβιστών, που στοίχισαν τη ζωή σε δύο ανθρώπους και προκάλεσαν τον τραυματισμό δεκάδων, ξέσπασαν στο Χάρκοβο της ανατολικής Ουκρανίας, λίγες ώρες πριν το δημοψήφισμα για την προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία. Έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, σκληρή επίθεση Τουρτσίνοφ στο Κρεμλίνο.

Άκαρπη η συνάντηση Κέρι και Λαβρόφ στο Λονδίνο για την Κριμαία, δύο ημέρες πριν το δημοψήφισμα: «Δεν έχουμε κοινό όραμα» για την Ουκρανία είπε ο ρώσος ΥΠΕΞ, επιμένοντας πως η Μόσχα θα σεβαστεί την «βούληση του λαού της Κριμαίας» στο δημοψήφισμα. Η Μόσχα «δεν σχεδιάζει εισβολή στην νοτιοανατολική Ρωσία» είπε ο Λαβρόφ. «Δεν θα αναγνωρίσουμε το δημοψήφισμα» λέει ο Κέρι, προειδοποιώντας ότι εάν υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης θα υπάρξει ακόμα μεγαλύτερο κόστος.

Στην οικία του αμερικανού πρέσβη στο Λονδίνο συναντώνται ο αμερικανός Τζον Κέρι και ο ρώσος Σεργκέι Λαβρόφ, δύο μόλις 24ωρα προτού ανοίξουν οι κάλπες για το δημοψήφισμα στην Κριμαία. Η συνάντηση δεν αναμένεται να έχει κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα με δεδομένα τα όσα έχουν προηγηθεί: εκατέρωθεν προειδοποιήσεις για κυρώσεις και βέτο, όπως και ρωσικά στρατιωτικά μέχρι τη Μεσόγειο. «Ναι» της Μόσχα σε αποστολή του ΟΑΣΕ στην Κριμαία, επιμένοντας πως έχει δικαίωμα να «προστατεύσει τους συμπατριώτες της στην Ουκρανία».

Η Αθήνα αναμένεται να θέσει με έμφαση την προσεχή Δευτέρα, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων, την ανάγκη διαπραγμάτευσης ενιαίας τιμής της προμήθειας φυσικού αερίου από τη Ρωσία για όλες τις χώρες της ΕΕ ώστε να μην υπάρχουν ανισότητες εις βάρος του ευρωπαϊκού Νότου, τόνισε, μιλώντας στο συνέδριο Athens Energy Forum που διεξάγεται στην Αθήνα, ο Ευ. Βενιζέλος.

Ένα άτομο σκοτώθηκε και αρκετά τραυματίστηκαν την Πέμπτη, όταν εκατοντάδες φιλορώσοι και ουκρανοί διαδηλωτές συγκρούστηκαν στην ανατολική πόλη Ντονέτσκ. Ο θάνατος αυτός ενδέχεται να οξύνει την ήδη τεταμένη κατάσταση, την ώρα που Ρωσία και ΗΠΑ πραγματοποιούν στρατιωτικά γυμνάσια στην «αυλή» της Ουκρανίας, πριν από το κρίσιμο δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία. «Η Ρωσία δεν θέλει πόλεμο» λέει ο ρώσος πρεσβευτής στον ΟΗΕ, στη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Σε επίδειξη δύναμης λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα στην Κριμαία σχετικά με την ενσωμάτωση στη Ρωσία, ξεκίνησε η Μόσχα, με τη συμμετοχή περισσότερων από 8.000 στρατιωτών. Παράλληλα, η Ρωσία έχει αναπτύξει έξι μαχητικά και δύο μεταγωγικά αεροσκάφη στη Λευκορωσία, ως απάντηση στην εντατικοποίηση των αναγνωριστικών αποστολών του ΝΑΤΟ.

Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ και Ρωσίας πριν την συνάντησή τους την Παρασκευή στο Λονδίνο, ενώ το διπλωματικό σκηνικό έχει πάρει φωτιά: Η ΕΕ απειλεί τη Μόσχα με κυρώσεις, το αμερικανικό Κογκρέσο επεξεργάζεται μέτρα εναντίον ρώσων αξιωματούχων, η Ρωσία απειλεί με «αντίποινα» ενώ ο ρωσικός στρατός, σε μία προφανή επίδειξη δύναμης, προχώρησε σε ασκήσεις στα σύνορα με την Ουκρανία. Μετά την τηλεφωνική συνομιλία, ο Κέρι προειδοποίησε ότι προσάρτηση της Κριμαίας θα οδηγήσει σε «πολύ σοβαρά μέτρα» από τη Δύση.

Με «συμμετρικές κυρώσεις» απειλεί η Μόσχα εάν η ΕΕ και οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε κυρώσεις σε βάρος της λόγω της ουκρανικής κρίσης. «Ευελπιστούμε πως οι κυρώσεις θα είναι πολιτικές και όχι οικονομικές» λέει το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών, την ώρα που το ίδιο το Κρεμλίνο αντεπιτίθεται στις επικρίσεις εκ δυσμών λέγοντας πως «δεν υποκινήσαμε εμείς την κρίση στην Κριμαία». Για «τεράστιες ζημιές» προειδοποιεί τη Μόσχα η Μέρκελ, μπλόκο του ΟΟΣΑ στη Ρωσία.

Για «τεράστια πολιτική και οικονομική ζημιά» της ίδιας της Ρωσίας και αλλαγή των σχέσεων με την ΕΕ, εάν η Μόσχα συνεχίσει την ίδια πολιτική, προειδοποίησε η Ανγκελα Μέρκελ, αναφερόμενη στις εξελίξεις στην Κριμαία. Η καγκελάριος απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, όχι όμως και των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας. Παράλληλα, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) παγώνει τις διαδικασίες ένταξης της Ρωσίας.

«Θα σταθούμε στο πλευρό της Ουκρανίας» στις προσπάθειές της να διατηρήσει την εδαφική της ακεραιότητα και κυριαρχία δήλωσε ο αμερικανός πρόεδρος μετά τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό της Ουκρανίας στο Λευκό Οίκο, απειλώντας τη Ρωσία με κυρώσεις «εάν δεν συνεχίσει την πορεία της». «Η Ουκρανία είναι και θα είναι τμήμα του δυτικού κόσμου» λέει ο Γιάτσενιουκ.

Εν μέσω του ψυχροπολεμικού κλίματος στη διεθνή διπλωματία λόγω της κρίσης στην Κριμαία, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι θα συναντήσει τελικά τον ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ στο Λονδίνο την Παρασκευή. Οι ΗΠΑ είχαν απορρίψει τη συνάντηση εάν η Μόσχα δεν έδινε «σημάδια πως επιδιώκει διπλωματική λύση». Ο Πούτιν συνομιλησε με τον ΟΑΣΕ για τις «δυνατότητες συνδρομής του», την ώρα που η ΕΕ αλλά και η G7 απειλούν με «συνέπειες» τη Ρωσία.

Την εκτίμηση ότι υπάρχει «πολύ σοβαρός» κίνδυνος η αντιπαράθεση με τη Ρωσία για την Ουκρανία να έχει οικονομικές επιπτώσεις στην Ευρώπη, εξέφρασε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β.Σόιμπλε, προσθέτοντας όμως ότι αυτές θα είναι διαχειρίσιμες και δεν αναμένεται να επηρεάσουν τα δημοσιονομικά της Γερμανίας, αλλά και της Ευρώπης στο σύνολό της.

Σε συμφωνία για τη μορφή των κυρώσεων σε βάρος ρώσων αξιωματούχων -μέχρι και του στενού περιβάλλοντος του Πούτιν- κατέληξαν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι «28» με στόχο να πιέσουν τη Μόσχα να προχωρήσει σε κινήσεις αποκλιμάκωσης στην Κριμαία. Την ίδια ώρα η Κριμαία, που ετοιμάζεται για το δημοψήφισμα, σκοπεύει να αναλάβει την ιδιοκτησία των περιουσιακών στοιχείων του ουκρανικού Δημοσίου που βρίσκονται στη χερσόνησο. Πυρά της G7 και προειδοποιήσεις στη Ρωσία για «συνέπειες», «αποκλιμάκωση ή κυρώσεις» επαναλαμβάνουν Βερολίνο και Παρίσι.

Στις ΗΠΑ θα βρεθεί ο εκτελών χρέη πρωθυπουργού της Ουκρανίας, Αρσένι Γιατσένιουκ, ο οποίος αναμένεται να συναντηθεί με τον Μπαράκ Ομπάμα, ενώ θα απευθυνθεί και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Την ίδια ώρα, ο εκτελών χρέη προέδρου της χώρας, επανέλαβε ότι το δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία είναι μια φάρσα, αλλά διευκρίνισε ότι το Κίεβο δεν πρόκειται να παρέμβει στρατιωτικά.

Το επίμαχο δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία παρουσιάζεται από τις φιλορωσικές Αρχές ως ευκαιρία προς τους κατοίκους της χερσονήσου να αποφασίσουν δίκαια και ελεύθερα για το μέλλον τους. Στην πραγματικότητα όμως δεν υπάρχει καν η επιλογή του «όχι» στην ένωση με τη Ρωσία στο ψηφοδέλτιο που θα αναρτήθηκε στο δικτυακό τόπο της τοπικής Βουλής.

Ψυχροπολεμικό το κλίμα στις σχέσεις ΗΠΑ - Ρωσίας για το θέμα της Κριμαίας, λίγες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για την προσάρτηση της περιοχής από τη Ρωσία. Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών απέρριψε ρωσική πρόταση για συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, μέχρι η Μόσχα να ασχοληθεί με τις αμερικανικές προτάσεις για την ουκρανική κρίση. Σε τηλεφωνική συνομιλία που είχε με τον Λαβρόφ, ο Κέρι είπε ότι η στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας στην Κριμαία έκανε τυχόν διαπραγματεύσεις εξαιρετικά δύσκολες.

Με το δημοψήφισμα για προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσία να πλησιάζει -παρά την καταδίκη του ως παράνομο από Κίεβο και δυτικές κυβερνήσεις- η εικόνα διάσπασης εντείνεται: Η μεν Βουλή της Κριμαίας υπερψήφισε «διακήρυξη ανεξαρτησίας» ενώ το Κίεβο προαναγγέλλει πως θα σχηματίσει νέα εθνοφρουρά εξαιτίας της «κακοδιαχείρισης» της προηγούμενης περιόδου.

Την απειλή άμεσης διεύρυνσης των κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας εγείρουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εάν η Ρωσία δεν αλλάξει στάση με κινήσεις «αποκλιμάκωσης» στην Κριμαία. Το Βερολίνο διαμηνύει ότι η ΕΕ «προτιμά να αποφύγει τη σύγκρουση, αλλά πρέπει να είναι προετοιμασμένη», ενώ το Παρίσι προειδοποιεί ότι οι κυρώσεις μπορεί να έρθουν ακόμη και εντός της εβδομάδας.

Διπλωματικός παγετός με φόντο την κρίση στην Κριμαία: Η Ουάσινγκτον απορρίπτει συνάντηση με τον ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ εάν η Μόσχα δεν δείξει «σοβαρή πρόθεση να επιδιώξει διπλωματική λύση». Η Ρωσία απορρίπτει τη βάση στην οποία θέτουν οι ΗΠΑ το ζήτημα της Ουκρανίας και ετοιμάζει «αντιπροτάσεις», λέγοντας πως «δεν μπορεί να λαμβάνεται ως αφετηρία το πραξικόπημα στο Κίεβο». Την ίδια ώρα, η υπό ρωσικό έλεγχο Κριμαία ορκίζει ως στρατιώτες της μέλη των «δυνάμεων αυτοάμυνας» ενώ η ΕΕ απειλεί με διεύρυνση των κυρώσεων.

Ιπτάμενα ραντάρ AWACS στέλνει η Συμμαχία σε αναγνωριστικές πτήσεις πάνω από την Πολωνία και τη Ρουμανία λόγω της ουκρανικής κρίσης. Η ΝΑΤΟϊκή ανακοίνωση έρχεται καθώς η Ρωσία σφίγγει τον κλοιό στην κριμαϊκή χερσόνησο εν όψει του δημοψηφίσματος της Κυριακής που πυροδοτεί διπλωματικό «πόλεμο» Κρεμλίνου-Δύσης. Την Τετάρτη στις ΗΠΑ ο Ουκρανός πρωθυπουργός. Πιθανή νέα συνάντηση Κέρι-Λαβρόφ εντός της εβδομάδας...

Δεν προτίθεται προς το παρόν η Κομισιόν να αλλάξει το σύστημα θεωρήσεων διαβατηρίων (visa) σε ό,τι αφορά τις ελεύσεις από Ρωσία και Ουκρανία, τόνισε η Ελληνίδα επίτροπος Μαρία Δαμανάκη σε συνέντευξη Τύπου με αφορμή τη διάσκεψη-ημερίδα για τον θαλάσσιο και παράκτιο τουρισμό που διοργάνωσε το υπουργείο Τουρισμού, επ' ευκαιρία της ελληνικής προεδρίας.

Οξύνεται επικίνδυνα το κλίμα στην ανατολική Ουκρανία με αντίπαλες διαδηλώσεις εν όψει του δημοψηφίσματος της επόμενης Κυριακής για την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία. Φιλορώσοι επιτέθηκαν και ξυλοκόπησαν άγρια Ουκρανούς διαδηλωτές την Κυριακή στη Σεβαστούπολη, την ώρα που στο διπλωματικό πεδίο Μέρκελ και Κάμερον επαναλάμβαναν σε επικοινωνία με τον Πούτιν πως το δημοψήφισμα είναι παράνομο για να εισπράξουν στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής πως οι κινήσεις των «νόμιμων αρχών της Κριμαίας είναι συμβατές με το Διεθνές Δίκαιο»...