πλεονάσματος

Με υπέρβαση του στόχου για τα έσοδα κατά 331 εκατ. ευρώ ξεκίνησε ο πρώτος μήνας του έτους. Ποιοι φόροι στήριξαν την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 1 δισ. ευρώ για τον Ιανουάριο και ποιοι δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα. Αυξημένες εμφανίζονται και οι επιστροφές φόρων. Σε δίαιτα, αν και λιγότερο αυστηρή, παραμένουν οι δαπάνες.

Δύο νέες επιλογές έδωσαν, σύμφωνα με πληροφορίες από κυβερνητικές πηγές, οι θεσμοί στο επιτελείο του υπουργείου Οικονομικών για τυχόν επόμενη υπέρβαση στόχου πρωτογενούς πλεονάσματος: να γίνεται «μαξιλάρι» διαθέσιμων στον προϋπολογισμό ή να χρησιμοποιείται για την αποπληρωμή οφειλών του κράτους προς ιδιώτες (φορολογούμενους, επιχειρήσεις, συνταξιούχους).

Σε έλλειμμα ύψους 198 εκατ. ευρώ «γύρισε» το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών τον Οκτώβριο έναντι πλεονάσματος 265 εκατ. ευρώ τον Οκτώβριο του 2015. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην επιδείνωση των ισοζυγίων πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων και στη μικρή αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών σε σύγκριση με τα μεγέθη του Οκτωβρίου του 2015.

Κείμενο με το οποίο υποστηρίζει ότι δεν ζητάει περισσότερη λιτότητα για την Ελλάδα ανάρτησε το βράδυ της Δευτέρας το ΔΝΤ στο ιστολόγιό του. Το κείμενο υπογράφεται από τον διευθυντή έρευνας Mωρίς Όμπστφελντ και τον επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Τμήματος Πόουλ Τόμσεν και επαναλαμβάνει την άποψη του ΔΝΤ για την ανάγκη τα πρωτογενή πλεονάσματα να μην ξεπεράσουν το 1,5% του ΑΕΠ.

Ποσό της τάξεως των 350-400 εκατ. ευρώ χωρίζει τις εκτιμήσεις της ελληνικής κυβέρνησης και των επικεφαλής των δανειστών αναφορικά με το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2017. Ειδικότερα, οι δανειστές εκτιμούν ότι με τα μέτρα τα οποία ενσωματώνονται στον προϋπολογισμό του 2017 το πρωτογενές πλεόνασμα δεν θα είναι 1,8% του ΑΕΠ, αλλά κοντά στο 1,6%, δηλαδή χαμηλότερο ακόμα και από το 1,75% που απαιτεί το Μνημόνιο, και γι' αυτό ζητούν πρόσθετα μέτρα.

Σε δύο προηγούμενες αναρτήσεις (μία τον Ιούλιο και μια το Σεπτέμβριο του 2016) παρουσιάστηκαν οι εκτιμήσεις του μοντέλου της Oxford Economics (ΟΕ) το οποίο είναι ένα εξαιρετικό αξιόπιστο για τον κόσμο, την Ευρώπη και την Ελλάδα.

Η μείωση του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα από 3,5% του ΑΕΠ σε 2% του ΑΕΠ είναι εφικτή χωρίς να επηρεάζονται οι προοπτικές βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους, εκτίμησε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η συμφωνία είναι συμφωνία και δεν αλλάζει, λέει ο Κλάους Ρέγκλινγκ βάζοντας φρένο στις προσδοκίες τόσο για τη μείωση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος κάτω από 3,5% του ΑΕΠ μετά το 2018 όσο και για την έγκαιρη εξειδίκευση των μέτρων μείωσης του χρέους. «Δεν βλέπω καμία διάθεση να εγκαταλείψουμε αυτή τη συμφωνία» λέει σε συνέντευξή του στα Νέα.

Πλεόνασμα 1,005 δισ. ευρώ καταγράφει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών τον Ιούνιο, μεγαλύτερο κατά 496 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρυσι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Η ΤτΕ αποδίδει την διεύρυνση κυρίως στη βελτίωση των ισοζυγίων πρωτογενών και δευτερογενών εισοδημάτων.

Την ανάγκη να μειωθεί ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος μετά το 2018, από το 3,5% του ΑΕΠ στο 2%, αναμένεται να θίξει σήμερα, Δευτέρα, στο Eurogroup o Ευ.Τσακαλώτος, καθώς πιέζει πλέον ο χρόνος για να συντάξει η Ελλάδα το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα 2016-2020. Από την πλευρά του, το Eurogroup αναμένεται να ασκήσει κριτική για τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή προαπαιτούμενων. Ωστόσο, βασικό θέμα της συνεδρίασης δεν είναι η Ελλάδα, αλλά το Brexit.

Παραγωγική θα ήταν, κατά τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Γ.Χουλιαράκη, η μείωση των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα μετά το 2018. Θα τηρήσουμε τη δέσμευσή μας, αλλά πρέπει να επανεξετάσουμε τους στόχους για μετά το 2018, είπε στο συνέδριο του Εconomist, προκαλώντας αντίδραση του Ν.Τζιαμαρόλι (εκπρόσωπος του ESM). Η σταθερότητα έχει αποκατασταθεί σημείωσε, ενώ παράλληλα τόνισε την αναγκαιότητα προσέλκυσης δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.

Την οξύτατη αντίδραση της κυβέρνησης προκάλεσε τοποθέτηση της Νέας Δημοκρατίας στην οποία επεσήμανε ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όπως και το ΠΑΣΟΚ και η Τράπεζα της Ελλάδος, συμφωνούν ότι πρέπει να υπάρξει μία «νέα μεγάλη συμφωνία με τους πιστωτές» για τα πρωτογενή πλεονάσματα στο 2% προκειμένου η χώρα να βγει από το φαύλο κύκλο της ύφεσης.

Ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ παραδέχθηκε ότι δεν είναι ρεαλιστική η διατήρηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 3,5% του ΑΕΠ πέραν του 2018, απαντώντας σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Δ.Παπαδημούλη. Παράλληλα, ο ίδιος εξέφρασε την πεποίθηση ότι το ΔΣ του ESM θα δώσει έγκριση για την εκταμίευση της δόσης των 7,5 δισ. ευρώ.

«Η βαθιά διαφορά ανάμεσα σε μας και την συντηρητική παράταξη, είναι ότι η δική μας προσπάθεια οικονομικής ανόρθωσης γίνεται με τρόπο κοινωνικά δίκαιο, με ρεαλιστικούς στόχους πρωτογενούς πλεονάσματος, και ηπιότερη δημοσιονομική προσαρμογή» ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης μιλώντας από το βήμα της Βουλής για το ασφαλιστικό-φορολογικό, δεσμευόμενος ότι η κυβέρνηση θα επενδύσει στο κοινωνικό κράτος τα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης που θα προκύψουν έως το 2018.

Την εκτίμηση ότι τα επιπλέον μέτρα ύψους τουλάχιστον 3 δισ. ευρώ, που ζητούν οι δανειστές ως εγγύηση για την επίτευξη του στόχου πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ το 2018, δεν είναι αναγκαία, εξέφρασε η Όλγα Γεροβασίλη.

Εμμένει στις απόψεις του ο Π.Τόμσεν του ΔΝΤ ότι χωρίς επιπλέον μέτρα 8 δισ. ευρώ ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ έως το 2018 είναι ανέφικτος. Ζητά διεύρυνση της φορολογικής βάσης με κατάργηση εξαιρέσεων και φοροαπαλλαγών, ενώ επιμένει και στη μείωση του αφορολόγητου. Ανοιχτός εμφανίζεται σε ό,τι αφορά τους τρόπους που θα επιλεχθούν για ελάφρυνση του χρέους, η οποία -όπως λέει- θα μπορούσε να συνδεθεί με εφαρμογή προγράμματος.

Διατηρεί τις επιφυλάξεις του το ΔΝΤ για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Η Κριστίν Λαγκάρντ εξέφρασε «σκεπτικισμό» για το κατά πόσο είναι εφικτός ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% και υπογράμμισε την ανάγκη να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση το ταχύτερο δυνατό, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «το τελευταίο πράγμα που έχει ανάγκη αυτή τη στιγμή η Ελλάδα είναι μία ακόμη καθυστέρηση».

Για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις θεσμών και Αθήνας στη διάρκεια του Σαββατοκύριακου μιλά η Κομισιόν, τονίζοντας, ωστόσο, ότι δεν έχουν ολοκληρωθεί και συνεχίζονται με στόχο την ολοκλήρωση της αξιολόγησης το συντομότερο δυνατό. Ξεκαθαρίζει ότι παραμένει ο στόχος για επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ το 2018, τον οποίο το ΔΝΤ αμφισβητεί ζητώντας ή να αλλάξει ή να υπάρξει γενναία ελάφρυνση χρέους, ώστε να βγαίνουν τα νούμερα. Στις 18:00 το νέο ραντεβού με το κουαρτέτο.

Το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος και το μακροοικονομικό σενάριο της περιόδου 2015-2016, φορολογικά, εργασιακά και ασφαλιστικά ζητήματα, αλλά και το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων απασχολούν τις διαπραγματεύσεις στο Παρίσι. Το Brussels Group ξεκινά στις 10 το πρωί (τοπική ώρα) και τα θέματα που είναι προγραμματισμένο να συζητηθούν σχετίζονται με τη φορολογική μεταρρύθμιση, τα εργασιακά καθώς και το ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους.

Σε περισσότερα και αυστηρότερα δημοσιονομικά μέτρα οδηγεί η αλλαγή στάσης της κυβέρνησης σε σχέση με το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος, που περιλαμβάνεται στην τελευταία εκδοχή της ελληνικής λίστας μεταρρυθμίσεων, την οποία έφεραν στη δημοσιότητα οι Financial Times, αναφέρει σε ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ.

Αναθεώρηση των μηνιαίων στόχων του Προϋπολογισμού 2015 προκειμένου να προσαρμοσθούν στο στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα (1,5% του ΑΕΠ) που διαπραγματεύεται η Ελλάδα με τους πιστωτές της προανήγγειλε ο υπουργός Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης σε έγγραφό του που διαβιβάστηκε στη Βουλή.

Στο εκτιμώμενο ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2015, αλλά και στην κοστολόγηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που προτείνει η κυβέρνηση έχουν εστιάσει οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης και των τεχνικών κλιμακίων των θεσμών. Σε κάθε περίπτωση η πρόοδος που έχει επιτευχθεί αναμένεται πως θα επιτρέψει στο «Brussels Group» να συνέλθει το Σαββατοκύριακο  -είτε δια ζώσης στην βελγική πρωτεύουσα, είτε με τηλεδιάσκεψη- για να εξετάσει τα περαιτέρω βήματα.

Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) Κλάους Ρέγκλινγκ δήλωσε ότι τα νέα μέτρα που θέλει να εφαρμόσει η ελληνική κυβέρνηση απειλούν να πνίξουν την ανταγωνιστικότητά της χώρας και ενδέχεται να τη βυθίσουν στα ελλείμματα. «Το πρωτογενές πλεόνασμα, που θεωρήθηκε βέβαιο, τώρα απομακρύνεται» είπε. Εξέφρασε επίσης τη δυσαρέσκεια των εταίρων και των οργάνων της ΕΕ για το «ύφος» με το οποίο διαπραγματεύεται η ελληνική κυβέρνηση.

Τις τελευταίες ημέρες έκανε την εμφάνισή του κατά την διαπραγμάτευση της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαίους εταίρους, το επιχείρημα πως δεν μπορεί να γίνει πολιτικά αποδεκτή η μείωση του απαιτούμενου επιπέδου πρωτογενούς δημοσιοοικονομικού πλεονάσματος (χωρίς, δηλαδή, να συνυπολογίζεται το κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου δανεισμού) από τον υπάρχοντα στόχο για 4,5% το 2016, σε χαμηλότερα επίπεδα.

Η γερμανική κυβέρνηση διαψεύδει τις σημερινές δηλώσεις του Γιάνη Βαρουφάκη περί «δημιουργικής ασάφειας» στη συμφωνία με τους εταίρους και επιμένει στην ανάγκη επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος της τάξεως του 4,5%. Μόνο για το 2015 το Eurogroup αποφάσισε να ληφθούν υπόψη οι «οικονομικές περιστάσεις» διευκρινίζει.