ουκρανία

Οι συγκρούσεις στην ανατολική Ουκρανία συνεχίζονται την Πέμπτη, με αναφορές για 11 νεκρούς, ενώ η χώρα ετοιμάζεται για τις πιο κρίσιμες προεδρικές εκλογές στην ιστορία της -με την Κριμαία ακρωτηρισμένη και άλλες δύο περιφέρειες χαμένες κάπου στο κενό μεταξύ ανεξαρτησίας και Ρωσίας. Φαβορί ο Ποροσένκο, άγνωστο τι θα γίνει στο Ντονέτσκ και στο Λουχάνσκ ή τι στάση θα κρατήσει η Μόσχα. Τα ανατολικά δίνουν εικόνα εμφυλίου σε αργή κίνηση, με τον ΟΗΕ να έχει αρχίσει να κάνει την καταμέτρηση των νεκρών.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανέφερε ότι στρατεύματα που έχουν αναπτυχθεί για γυμνάσια κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία προετοιμάζονται για επιστροφή στις βάσεις τους, αλλά το ΝΑΤΟ ανέφερε πως, ακόμη, δεν διαπιστώνει κινητικότητα. Ο Πούτιν είχε προαναγγείλει τη Δευτέρα την αποχώρηση τουλάχιστον ορισμένων στρατευμάτων, όπως και το ρωσικό υπουργείο μία ημέρα αργότερα.

Ο μεγιστάνας της σοκολατοποιίας Πέτρο Ποροσένκο έχει σημαντικές πιθανότητες να κερδίσει από τον πρώτο γύρο στις προεδρικές εκλογές της Ουκρανίας που θα διεξαχθούν την Κυριακή, σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε την Τρίτη.

Το ρωσικό υπουργείο ανέφερε, όπως μεταδίδει το ρωσικό Interfax, ότι εξέδωσε διαταγή να επιστρέψουν στις βάσεις τους σε όσα στρατεύματα έχουν σταλεί στην περιοχή κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία. Το Κρεμλίνο είχε αναφέρει ότι είχε διαταχθεί επιστροφή των δυνάμεων, πράγμα όμως για το οποίο το ΝΑΤΟ δεν διαπίστωσε ανάλογες κινήσεις.

Πολλούς «φακέλους» και εκκρεμότητες σε ελάχιστο χρόνο έκλεισε η εκ περιτροπής ελληνική προεδρία στην ΕΕ, η οποία ωστόσο επισκιάστηκε από την κρίση στην Ουκρανία.

Τη λήψη μέτρων για την ασφαλή διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών στις 25 Μαΐου ζητεί από τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Ολεξάντρ Τουρτσίνοφ, η Εκλογική Επιτροπή της χώρας, καθώς εκφράζονται φόβοι ότι σχεδόν δύο εκατομμύρια άνθρωποι στην ανατολική Ουκρανία ενδέχεται να μην καταφέρουν να ψηφίσουν.

Το ενδεχόμενο επιβολής νέων κυρώσεων στη Ρωσία, εάν συνεχίσει να προκαλεί την αποσταθεροποίηση στην Ουκρανία, συζήτησαν σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν ο Μπαράκ Ομπάμα και ο Φρανσουά Ολάντ. Την ίδια ώρα, ο ουκρανός υπουργός Εξωτερικών καλεί τη Δύση να λάβει αυστηρότερα μέτρα κατά της Μόσχας, τονίζοντας ότι η Ρωσία διεξάγει έναν «κρυφό πόλεμο» στην ανατολική Ουκρανία.

Μέτρα για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης κρίσης εφοδιασμού από τη Ρωσία λόγω των εξελίξεων στην Ουκρανία, συζητήθηκαν στο συμβούλιο υπουργών Ενέργειας της ΕΕ. Μεταξύ αυτών, όπως ανέφερε ο Επίτροπος Γκ.Έτινγκερ και ο ΥΠΕΚΑ Γ.Μανιάτης, είναι αύξηση των αποθεμάτων ασφαλείας, εφαρμογή σχεδίων έκτακτης ανάγκης, εγκατάσταση μηχανισμών αντίστροφης ροής στους διακρατικούς αγωγούς, αξιοποίηση ενδογενών πηγών ενέργειας, καθώς και διαφοροποίηση των πηγών και οδών εφοδιασμού.

Τριμερής συνάντηση σε επίπεδο υπουργών με θέμα το χρέος της Ουκρανίας στη Ρωσία για το φυσικό αέριο ετοιμάζεται στις 26 Μαΐου, σύμφωνα με ευρωπαίο αξιωματούχο. Η Ρωσία εμφανίζεται έτοιμη να διαπραγματευτεί μία έκπτωση στην τιμή του φυσικού αερίου για την Ουκρανία, μόνο όμως στην περίπτωση που το Κίεβο αποπληρώσει 2.237.000 δολάρια που οφείλει στη Ρωσία.

Την έντονη ανησυχία τους υπογράμμισαν επιθεωρητές του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρώπινων δικαιωμάτων στην Κριμαία -προσαρτηθείσα στη Ρωσία- και στις περιοχές της ανατολικές Ουκρανίας που ελέγχονται από φιλορώσους. Κατακεραυνώνει η Μόσχα το «καμπανάκι» του ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι μεροληπτεί και λέγοντας ότι «εκτελεί εντολές».

Στο χάος παραμένει η κατάσταση στην ανατολική Ουκρανία, με τις απόπειρες της διεθνούς κοινότητας να φέρει σε διάλογο τις δύο πλευρές να ξεκινούν με αρκετές διαψεύσεις και την κατάσταση επί του εδάφους ακόμη να «μυρίζει μπαρούτι». Οι ουκρανικές στρατιωτικές δυνάμεις μιλούν για κατάληψη δύο «βάσεων» των φιλορώσων ενόπλων στην επαρχία του Ντονέτσκ, την ώρα που οι αρχηγοί των αυτονομιστών της «ανεξάρτητης» επαρχίας υποστηρίζουν ότι θα μποϊκοτάρουν τις επικείμενες προεδρικές εκλογές.

Η Βουδαπέστη δεν ζητεί να παραχωρηθεί εδαφική αυτονομία στην ουγγρική μειονότητα της δυτικής Ουκρανίας, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Γιάνος Μαρτόνι την Τετάρτη, δύο ημέρες αφότου ο πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπάν είπε ότι η χώρα επιζητά αυτονομία για τους Ούγγρους που ζουν εκτός των συνόρων της, περιλαμβανομένης της Ουκρανίας.

Κατά την επίσκεψή του στη Γερμανία ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος βρέθηκε χθες στη Βόννη. Σε συνέντευξή του στη DW μίλησε για την κατάσταση του Πατριαρχείου και την κρίση στην Ουκρανία. Σημαντικός σταθμός της επίσκεψης του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Γερμανία ήταν χθες η Βόννη. Ο Πατριάρχης συμμετείχε σε δοξολογία στην Μητρόπολη, είχε επαφές με την επιτροπή διαλόγου των εκκλησιών της Συνόδου των Ρωμαιοκαθολικών Επισκόπων και παρέστη σε δεξίωση της Μητρόπολης Γερμανίας προς τιμήν του. Σήμερα πραγματοποίησε σειρά επαφών με εκπροσώπους της γερμανικής πολιτικής ηγεσίας στο Βερολίνο.

Ένδειξη πως δεν αποκλείεται να συνεχίσει να αμφισβητεί τις πολιτικές διαδικασίες στο Κίεβο δίνει η Ρωσία, όσο πλησιάζουν οι κρίσιμες προεδρικές εκλογές στην Ουκρανία. Ο πρόεδρος που θα αναδειχθεί με τις κάλπες της 25ης Μαΐου «δεν θα είναι πλήρως νομιμοποιημένος», υποστήριξε ο πρόεδρος της Δούμα, λίγες ημέρες μετά τη πρώτη «δειλή ημι-αναγνώριση» της διαδικασίας από τον Πούτιν.

Στις 27 Ιουνίου θα υπογραφεί επισήμως η συμφωνία σύνδεσης της Μολδαβίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρομπάι, απευθύνοντας προειδοποίηση για την άσκηση εξωτερικών πιέσεων, αναφερόμενος στη Μόσχα.

Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ ζητά περισσότερες μεταρρυθμίσεις και μια χαλαρότερη νομισματική πολιτική για την υπέρβαση της κρίσης, ωστόσο πολλοί οικονομολόγοι δεν συμμερίζονται τις απόψεις της.

Με αρκετές επιφυλάξεις και ελάχιστες εγγυήσεις για επιτυχία ξεκινά το «στρογγυλό τραπέζι» υπό τον ΟΑΣΕ για την ουκρανική κρίση, με στόχο την αποκλιμάκωση της κατάστασης: Σίγουρο δεν είναι καν το ποιος θα συμμετέχει στο διάλογο, την ώρα που το Κίεβο απορρίπτει διάλογο με «τρομοκράτες». Βαρύνει το κλίμα η νέα αιματοχυσία στο Σλαβιάνσκ, με θύματα έξι στρατιώτες. Νέες δορυφορικές φωτογραφίες ρωσικών στρατευμάτων δημοσίευσε το ΝΑΤΟ, διαψεύδοντας τα περί απόσυρσής τους από την περιοχή κοντά στη μεθόριο.

Ο ουκρανός πρωθυπουργός, Αρσένι Γιάτσενιουκ, κάλεσε την Μόσχα να μη χρησιμοποιεί το φυσικό αέριο ως ένα νέο είδος όπλου κατά του Κιέβου. Σε αντίστοιχη δήλωση προχώρησε και ο Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο. Με τη Gazprom να ζητά προπληρωμή του φυσικού αερίου από το Κίεβο για τον μήνα Ιούνιο, ΕΕ, Ρωσία και Ουκρανία αναζητούν ημερομηνία και τόπο συνάντησης που θα είναι αφιερωμένη στην ασφάλεια της μεταφοράς του φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας.

Στο Κίεβο ως διαμεσολαβητής βρίσκεται ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαϊερ, ο οποίος συναντήθηκε με τον ουκρανό πρωθυπουργό, Αρσένι Γιατσενιούκ στο αεροδρόμιο του Κιέβου, λίγο πριν μεταβεί στην Οδησσό. Ο γερμανός ΥΠΕΞ τόνισε ότι οι προεδρικές εκλογές στις 25 Μαΐου θα διαδραματίσουν «κρίσιμο ρόλο» για να βγει η Ουκρανία από την κρίση και να εξασφαλιστεί η σταθερότητα.

Για έλλειμμα δημοκρατίας στην Ευρώπη έκανε λόγω ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξης Τσίπρας, από τη Μόσχα, επισημαίνοντας ότι «η ευρωπαϊκή ηγεσία δυστυχώς θέλει υποτελείς κυβερνήσεις και στην Ουκρανία και στην Ελλάδα». Εξαπέλυσε επίθεση στον Αντώνη Σαμαρά λέγοντας ότι «από το 2011 και μετά δεν ήταν τίποτα παραπάνω από τη μαριονέτα του κυρίου Μπαρόζο προκειμένου να έχουμε συνέχεια των μνημονίων στην Ελλάδα».

Σε στρογγυλό τραπέζι υπό τον ΟΑΣΕ καλούνται το Κίεβο και οι φιλορώσοι στην ανατολική Ουκρανία, με την Μόσχα να παίζει το χαρτί του δημοψηφίσματος στο Ντονέτσκ και το Λουχάνσκ. Στο Κίεβο ως διαμεσολαβητής ο γερμανός ΥΠΕΞ. Απορρίπτει η ουκρανική κυβέρνηση να συνομιλήσει «με τρομοκράτες», θέλοντας να αποφύγει διαβουλεύσεις σε ισότιμη βάση με τους φιλορώσους ενώ η Μόσχα «δεν βιάζεται» να απαντήσει στην πρόσκληση των δύο επαρχιών για ένωση. Συνεχίζει να προσθέτει ονόματα η ΕΕ στη μαύρη λίστα για την ουκρανική κρίση.

Ο φιλορώσος δήμαρχος της πόλης Σλαβιάνσκ στην ανατολική Ουκρανία δήλωσε τη Δευτέρα ότι η περιοχή χρειάζεται ρωσικά στρατεύματα, τα οποία θα παρέχουν «σταθερότητα και ασφάλεια». Μετά τα αμφιλεγόμενα δημοψηφίσματα, τα οποία Δύση και Κίεβο απορρίπτουν, οι επαρχίες Ντονέτσκ και Λουχάνσκ ζητούν την ένωσή τους με τη Ρωσία. Να ξεκινήσει διάλογος, λέει η Μόσχα - «Φάρσα» τα δημοψηφίσματα, απαντά το Κίεβο, την ώρα που η ΕΕ επιβάλλει νέες κυρώσεις.

Η ουκρανική κρίση και οι εξελίξεις στην Ευρώπη και την Ελλάδα βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης που είχαν τη Δευτέρα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας, και η αντιπροσωπεία του κόμματος που επισκέπτεται την Μόσχα, με την πρόεδρο της Ανω Δούμας και στενή συνεργάτη του προέδρου Πούτιν, Βαλεντίνα Μετβιένκο.

Κάλεσμα στη Ρωσία να μην αναγνωρίσει τα δημοψηφίσματα στην Ουκρανία απηύθυνε ο υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Βενιζέλος, κατά την άφιξή του στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων που πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες. Ο κ. Βενιζέλος τόνισε, επίσης, την ανάγκη να γίνουν βήματα για την αποκλιμάκωση της έντασης και της βίας.

Διήμερο επαφών με μέλη της ρωσικής κυβέρνησης ξεκινά τη Δευτέρα ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας. Πάντως, οι επαφές του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι στο επίπεδο του αρχικού σχεδιασμού, λόγω των εξελίξεων στην Ουκρανία.