ουκρανία

Τηλεφωνική συνομιλία με τον Ουκρανό πρόεδρο Πέτρο Ποροσένκο είχαν οι Άνγκελα Μέρκελ και Φρανσουά Ολάντ με στόχο την επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών με τους αυτονομιστές στην ανατολική Ουκρανία ώστε να συμφωνηθεί εκεχειρία. Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον απευθύνει νέα προειδοποίηση στη Μόσχα να πάψει να υποστηρίζει τους αυτονομιστές. Και ο Βλαντιμίρ Πούτιν δηλώνει ότι δεν επιδιώκει τη διεθνή απομόνωση της χώρας του, αλλά θα προασπίσει σθεναρά τα συμφέροντά της.

Για πρώτη φορά μετά τη σοβιετική εποχή, η Ρωσία εκτόξευσε την Τετάρτη έναν πύραυλο νέου σχεδιασμού, με τον οποίο ελπίζει να ανακτήσει τη θέση της στην επικερδή αγορά εκτόξευσης δορυφόρων, και παράλληλα να απεξαρτηθεί από τα ουκρανικά εξαρτήματα πυραύλων. Η ιδέα είχε προταθεί από τον τότε πρόεδρο Μπόρις Γιέλτσιν τη δεκαετία του 1990.

Το ουκρανικό υπουργείο Δικαοισύνης κατέθεσε αίτημα στις δικαστικές αρχές να τεθεί εκτός νόμου το Κομμουνιστικό Κόμμα Ουκρανίας, κατηγορώντας το για υποστήριξη των αυτονομιστών στα ανατολικά της χώρας και υποστήριξη της προσάρτησης της Κριμαίας στη Ρωσία. Το κόμμα αντέδρασε αρνούμενο πως υποστήριξε τη διάσπαση της Ουκρανίας και μιλώντας για κατασκευασμένες κατηγορίες.

Οι αυτονομιστές αντάρτες στην ανατολική Ουκρανία έστησαν νέα οδοφράγματα τη Δευτέρα στους δρόμους του Ντονέτσκ καθώς προετοιμάζονται να αντιμετωπίσουν τον ουκρανικό στρατό μετά την απώλεια του προπυργίου τους , της πόλης Σλαβιάνσκ, στη χειρότερη ήττα που αντιμετώπισαν μέσα στους τρεις μήνες της εξέγερσής τους. Τρεις γέφυρες σε δρόμους που οδηγούν στο Ντονέτσκ κατέρρευσαν και το Κίεβο κατηγορεί τους αντάρτες. Αντίδραση από την ΕΕ για τους θανάτους αμάχων στην ανατολική Ουκρανία ζητά η Ρωσία.

Εγκαταλείπουν το Σλαβιάνσκ, ένα από τα προπύργιά τους στην ανατολική Ουκρανία, οι φιλορώσοι αυτονομιστές. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας έδωσε εντολή στο στρατό να υψώσει την ουκρανική σημαία στο δημαρχείο της πόλης. Αρχικά οι φιλορώσοι διέψευδαν την πληροφορία, όμως στη συνέχεια, πηγές από την πλευρά των ανταρτών επιβεβαίωσαν την είδηση. Φωτορεπορτάζ από μία κατεστραμμένη πόλη...

Εκοιμήθη τα ξημέρωματα του Σαββάτου ο προκαθήμενος της ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που ανήκει στο Ρωσικό Πατριαρχείο, Μητροπολίτης Βλαδίμηρος, όπως ανακοίνωσε το Πατριαρχείο της Μόσχας. Σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, ο 78χρονος μητροπολίτης νοσηλευόταν σε κλινική του Κιέβου με εσωτερική αιμορραγία.

Το Κοινοβούλιο της Ουκρανίας ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση νομοσχέδιο που θα επιτρέπει σε ευρωπαϊκούς ή αμερικανικούς ομίλους να επενδύσουν στο απαρχαιωμένο δίκτυο διανομής και αποθήκευσης αερίου της χώρας. Επίσης, ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση νομοσχέδιο που επιτρέπει στο Κίεβο να ασκήσει αυστηρότερο έλεγχο στη διανομή φυσικού αερίου της χώρας.

Την ώρα που Ρωσία και Ουκρανία διατείνονται ότι επιθυμούν την κατάπαυση πυρός ανάμεσα στις ουκρανικές δυνάμεις και τους φιλορώσους αξιωματούχους, η «αντιτρομοκρατική» επιχείρηση συνεχίζεται στην ανατολική Ουκρανία και οι πληροφορίες κάνουν λόγο για δεκάδες νεκρούς. Σύμφωνα με την Kyiv Post, ο στρατός υποστηρίζει ότι σκότωσε 150 ένοπλους αυτονομιστές.

Την κήρυξη εκεχειρίας στην ανατολική Ουκρανία που θα γίνει σεβαστή «και από την πλευρά των φιλορώσων ενόπλων» ζήτησαν ο Μπαράκ Ομπάμα και η Άνγκελα Μέρκελ δείχνοντας ιδιαίτερα προς την πλευρά της Μόσχας, την οποία καλούν να ασκήσει επιρροή προς αυτήν την κατεύθυνση και να εμποδίσει τη διεύλευση όπλων και μαχητών στην Ουκρανία. Σε συνομιλία του με τον Ποροσένκο, ο Μπάιντεν κάλεσε στην εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου του Κιέβου.

Ένα βήμα προς την επανάληψη της εκεχειρίας έκαναν το βράδυ της Τετάρτης Ρωσία και Ουκρανία. Σε συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών με τους υπουργούς Εξωτερικών της Γαλλίας και της Γερμανίας στο Βερολίνο, Κίεβο και Μόσχα συμφώνησαν να ξεκινήσουν τριμερείς επαφές, με τη συμμετοχή και των φιλορώσων αυτονομιστών, για εφαρμογή «μιας άνευ όρων και αμοιβαία αποδεκτής βιώσιμης κατάπαυσης του πυρός».

Οι υπουργοί Εξωτερικών της Ρωσίας, της Ουκρανίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας θα συναντηθούν στο Βερολίνο την Τετάρτη, σε μια προσπάθεια επίλυσης της κρίσης στην Ουκρανία, μετά τον τερματισμό της εκεχειρίας και την επανέναρξη των επιχειρήσεων κατά φιλορώσων στην ανατολική Ουκρανία.

Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι ο ίδιος και οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν κατάφεραν να πείσουν τον ουκρανό πρόεδρο Πέτρο Ποροσένκο να παρατείνει την κατάπαυση του πυρός στην ανατολική Ουκρανία και κατηγόρησε τον ουκρανό ηγέτη ότι φέρει πλέον όλη την ευθύνη για τη βία στην περιοχή. Ο Βλ.Πούτιν, μετά από τραυματισμό δύο ρώσων δημοσιογράφων, είπε ότι το Κίεβο έχει θέσει στο στόχαστρο τους ρώσους εκπροσώπους του Τύπου. Ξεκίνησαν ξανά οι επιχειρήσεις κατά των φιλορώσων στα ανατολικά της Ουκρανίας.

Στον τερματισμό, και τυπικά, της εκεχειρίας στην ανατολική Ουκρανία προχώρησε το Κίεβο, προαναγγέλλοντας την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον των φιλορώσων ενόπλων σε Λουχάνσκ και Ντονέτσκ. «Θα επιτεθούμε και θα απελευθερώσουμε τα εδάφη μας» ανακοίνωσε ο ουκρανός πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο.

Η Ουκρανία και η Ρωσία συμφώνησαν να συνεργαστούν για να επιτύχουν παράταση της εκεχειρίας, με στόχο να τηρηθεί αυτή και από τις δύο πλευρές -τόσο από τις ουκρανικές δυνάμεις, όσο και από τους φιλορώσους αυτονομιστές στα ανατολικά της χώρας, ανακοίνωσε το γραφείο της Γαλλικής Προεδρίας. Είχε προηγηθεί τηλεφωνική διάσκεψη ανάμεσα στους προέδρους της Ουκρανίας και της Ρωσίας, τον γάλλο πρόεδρο και τη γερμανίδα καγκελάριο.

Με συνομιλίες του ουκρανού προέδρου Ποροσένκο με Πούτιν, Μέρκελ και Ολάντ πλησιάζει η εκπνοή της παράτασης που έδωσε το Κίεβο στην εκεχειρία στα ανατολικά μέχρι το βράδυ της Δευτέρας, η οποία έχει στιγματιστεί από συνεχιζόμενες συγκρούσεις. Στο ίδιο το Κίεβο, η εκεχειρία φαίνεται να προκαλεί αντιδράσεις. Νεκρός ρώσος καμεραμάν στο Ντονετσκ.

Τέσσερις παρατηρητές του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ), οι οποίοι είχαν απαχθεί τέλη Μαΐου από τους φιλορώσους αντάρτες, αφέθηκαν τελικά ελεύθεροι, ανακοίνωσε το Σάββατο ο Οργανισμός.

Μέχρι το πρωί της Δευτέρας παρέτεινε η ουκρανική κυβέρνηση την εκεχειρία που είχε κηρύξει μονομερώς για το ανατολικό τμήμα της χώρας, το οποίο μένει μετέωρο στον έλεγχο φιλορώσων ενόπλων. Η νέα προθεσμία κινείται «παράλληλα» με τη διορία που έθεσε η ΕΕ στη Μόσχα επίσης μέχρι τη Δευτέρα για κινήσεις αποκλιμάκωσης, απειλώντας στην αντίθετη περίπτωση με κυρώσεις. Δεν λείπουν περιστατικά έντασης στα ανατολικά, τα οποία πάντως μένουν ακόμη σχετικά περιορισμένα.

Με νέες κυρώσεις προειδοποιούν τη Μόσχα οι ευρωπαίοι ηγέτες από την Υπρ του Βελγίου, δηλώνοντας ότι θέλουν να δουν βήματα από τη Ρωσία για αποκλιμάκωση της κρίσης στην Ουκρανία. Η Άνγκελα Μέρκελ έκανε λόγο για  «δραστικά μέτρα» σε περίπτωση που δεν δουν γρήγορη εξέλιξη στην εφαρμογή του ειρηνευτικού σχεδίου του ουκρανού προέδρου.

Μακροπρόθεσμη κατάπαυση του πυρός, ώστε να επιτραπεί η διεξαγωγή ειρηνευτικών συνομιλιών στην Ουκρανία, ζητεί ο Βλαντιμίρ Πούτιν λίγο πριν φτάσει στο τέλος της η μονομερής εκεχειρία που είχε κηρύξει το Κίεβο. «Πασχίζουμε ειλικρινά να βοηθήσουμε την ειρηνευτική διαδικασία» είπε ο ρώσος πρόεδρος. Αναφορές για σφοδρές μάχες στα ανατολικά λίγη ώρα πριν εκπνεύσει η εκεχειρία.

Την αντίδρασή της έδειξε η Μόσχα στη συμφωνία διασύνδεσης της ΕΕ με Ουκρανία, Μολδαβία και Γεωργία, κυριολεκτικά πριν ακόμη στεγνώσει το μελάνι, προειδοποιώντας το Κίεβο πως θα υπάρχουν «βαριές συνέπειες». Το Κρεμλίνο ανέφερε πως θα λάβει μέτρα να προστατεύσει τη ρωσική οικονομία εάν η συμφωνία έχει αρνητικές επιπτώσεις στη ρωσική οικονομική δραστηριότητα.

Στην υπογραφή της συμφωνίας εμπορικής σύνδεσης με τον ευρωπαϊκό οικονομικό χώρο προχωρούν οι «28» και η Ουκρανία, η Μολδαβία και η Γεωργία. Η συμφωνία έχει κεντρική σημασία για το Κίεβο, με τον πρόεδρο Ποροσένκο να υπογράφει το κείμενο, από το οποίο ο Γιανουκόβιτς είχε απομακρυνθεί, πυροδοτώντας την εσωτερική σύγκρουση που έφερε τη χώρα σε διαμελισμό. Πριν ακόμη στεγνώσει το μέλανι αντέδρασε η Ρωσία.

Τέσσερις από τους οκτώ παρατηρητές του ΟΑΣΕ που είχαν υπό την κράτησή τους απελευθέρωσαν οι φιλορτώσοι ένοπλοι στην ανατολική Ουρκανία, λίγο πριν φτάσει στο τέλος της η μονομερής εκεχειρία που είχε κηρύξει το Κίεβο.

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών κάλεσε τη Μόσχα απευθύνει «εντός των επόμενων ωρών» έκκληση στους φιλορώσους στην ανατολική Ουκρανία να αφοπλιστούν, την ώρα που Ουάσινγκτον και ΕΕ έχουν επανεφέρει την απειλή νέων κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας εάν δεν προχωρήσει σε κινήσεις για αποκλιμάκωση της κρίσης.

Ο Τζον Κέρι κάλεσε μετά τη Σύνοδο των ΥΠΕΞ του ΝΑΤΟ τον ρώσο πρόεδρο να ζητήσει από τους αυτονομιστές στην Ουκρανία να παραδώσουν τα όπλα και προειδοποίησε με κυρώσεις εάν κριθεί απαραίτητο. «Διατηρούμε την αναστολή της συνεργασίας με τη Ρωσία» λέει ο γγ του ΝΑΤΟ. Τηλεφωνική επικοινωνία Μέρκελ - Ολάντ - Πούτιν - Ποροσένκο, καθώς και Ομπάμα - Ρέντσι. Η Ουκρανία λέει ότι τηρεί την εκεχειρία, ωστόσο σημειώνονται νέες μάχες. Το δικαίωμα στρατιωτικής επέμβασης στην Ουκρανία ανακάλεσε η ρωσική Άνω Βουλή.

Η ουκρανική κυβέρνηση υπογραμμίζει την επιλογή που έχει να τερματίσει την εκεχειρία που είχε κηρύξει μονομερώς και είχαν αποδεχθεί οι φιλορώσοι ένοπλοι, στον απόηχο της κατάρριψης του στρατιωτικού ελικοπτέρου έξω από το Σλαβιάνσκ. Ο ουκρανός πρόεδρος πρόκειται να συνομιλήσει τηλεφωνικά με Πούτιν, Μέρκελ και Ολάντ και ελπίζει, όπως υπογράμμισε, «σε πρακτικά μέτρα για τον αφοπλισμό και την απόσυρση των μισθοφόρων» από την ανατολική Ουκρανία.