Με τον επικεφαλής της ουκρανικής Παραολυμπιακής Επιτροπής Βαλέρι Σούσκεβιτς, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει παράνομο το δημοψήφισμα στην Κριμαία, συναντήθηκε το Σάββατο ο ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ο ρωσικός κρατικός όμιλος εξοπλισμών Rostec υποστήριξε την Παρασκευή ότι ένα αμερικανικό κατασκοπευτικό, μη επανδρωμένο αεροσκάφος, αναχαιτίστηκε ενώ πετούσε σε μεγάλο υψόμετρο πάνω από την Κριμαία.
Ο ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, απέρριψε τις κατηγορίες της Δύσης ότι το δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία για την ενσωμάτωση στη Ρωσία είναι παράνομο, ξεκαθαρίζοντας ότι η ψηφοφορία θα πραγματοποιηθεί κανονικά. Μάλιστα, σε επικοινωνία που είχε ο Πούτιν με τον ΓΓ του ΟΗΕ, ο ρώσος πρόεδρος χαρακτήρισε το δημοψήφισμα «νόμιμο».
Άκαρπη η συνάντηση Κέρι και Λαβρόφ στο Λονδίνο για την Κριμαία, δύο ημέρες πριν το δημοψήφισμα: «Δεν έχουμε κοινό όραμα» για την Ουκρανία είπε ο ρώσος ΥΠΕΞ, επιμένοντας πως η Μόσχα θα σεβαστεί την «βούληση του λαού της Κριμαίας» στο δημοψήφισμα. Η Μόσχα «δεν σχεδιάζει εισβολή στην νοτιοανατολική Ρωσία» είπε ο Λαβρόφ. «Δεν θα αναγνωρίσουμε το δημοψήφισμα» λέει ο Κέρι, προειδοποιώντας ότι εάν υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης θα υπάρξει ακόμα μεγαλύτερο κόστος.
Στο Λονδίνο συνομιλούν οι ΥΠΕΞ Ρωσίας και ΗΠΑ για την κρίση στην Κριμαία, δύο ημέρες πριν το δημοψήφισμα για προσάρτησή της στη Ρωσική Ομοσπονδία -συνάντηση την οποία ο βρετανός ΥΠΕΞ χαρακτηρίζει «εξαιρετικής δυσκολίας», και από την οποία οι ελπίδες συνεννόησης είναι ελάχιστες. Την ίδια ώρα, η ΕΕ φαίνεται ότι έχει ήδη καταλήξει σε λίστα Ρώσων για επιβολή κυρώσεων που αγγίζουν το περιβάλλον του Πούτιν, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις προχώρησαν σε αεροπορικές ασκήσεις στη Μεσόγειο. «Συνεχίζουμε να ελπίζουμε σε διπλωματική λύση» λέει ο Ομπάμα.
Στην οικία του αμερικανού πρέσβη στο Λονδίνο συναντώνται ο αμερικανός Τζον Κέρι και ο ρώσος Σεργκέι Λαβρόφ, δύο μόλις 24ωρα προτού ανοίξουν οι κάλπες για το δημοψήφισμα στην Κριμαία. Η συνάντηση δεν αναμένεται να έχει κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα με δεδομένα τα όσα έχουν προηγηθεί: εκατέρωθεν προειδοποιήσεις για κυρώσεις και βέτο, όπως και ρωσικά στρατιωτικά μέχρι τη Μεσόγειο. «Ναι» της Μόσχα σε αποστολή του ΟΑΣΕ στην Κριμαία, επιμένοντας πως έχει δικαίωμα να «προστατεύσει τους συμπατριώτες της στην Ουκρανία».
Ένα άτομο σκοτώθηκε και αρκετά τραυματίστηκαν την Πέμπτη, όταν εκατοντάδες φιλορώσοι και ουκρανοί διαδηλωτές συγκρούστηκαν στην ανατολική πόλη Ντονέτσκ. Ο θάνατος αυτός ενδέχεται να οξύνει την ήδη τεταμένη κατάσταση, την ώρα που Ρωσία και ΗΠΑ πραγματοποιούν στρατιωτικά γυμνάσια στην «αυλή» της Ουκρανίας, πριν από το κρίσιμο δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία. «Η Ρωσία δεν θέλει πόλεμο» λέει ο ρώσος πρεσβευτής στον ΟΗΕ, στη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Σε επίδειξη δύναμης λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα στην Κριμαία σχετικά με την ενσωμάτωση στη Ρωσία, ξεκίνησε η Μόσχα, με τη συμμετοχή περισσότερων από 8.000 στρατιωτών. Παράλληλα, η Ρωσία έχει αναπτύξει έξι μαχητικά και δύο μεταγωγικά αεροσκάφη στη Λευκορωσία, ως απάντηση στην εντατικοποίηση των αναγνωριστικών αποστολών του ΝΑΤΟ.
Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ και Ρωσίας πριν την συνάντησή τους την Παρασκευή στο Λονδίνο, ενώ το διπλωματικό σκηνικό έχει πάρει φωτιά: Η ΕΕ απειλεί τη Μόσχα με κυρώσεις, το αμερικανικό Κογκρέσο επεξεργάζεται μέτρα εναντίον ρώσων αξιωματούχων, η Ρωσία απειλεί με «αντίποινα» ενώ ο ρωσικός στρατός, σε μία προφανή επίδειξη δύναμης, προχώρησε σε ασκήσεις στα σύνορα με την Ουκρανία. Μετά την τηλεφωνική συνομιλία, ο Κέρι προειδοποίησε ότι προσάρτηση της Κριμαίας θα οδηγήσει σε «πολύ σοβαρά μέτρα» από τη Δύση.
Με «συμμετρικές κυρώσεις» απειλεί η Μόσχα εάν η ΕΕ και οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε κυρώσεις σε βάρος της λόγω της ουκρανικής κρίσης. «Ευελπιστούμε πως οι κυρώσεις θα είναι πολιτικές και όχι οικονομικές» λέει το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών, την ώρα που το ίδιο το Κρεμλίνο αντεπιτίθεται στις επικρίσεις εκ δυσμών λέγοντας πως «δεν υποκινήσαμε εμείς την κρίση στην Κριμαία». Για «τεράστιες ζημιές» προειδοποιεί τη Μόσχα η Μέρκελ, μπλόκο του ΟΟΣΑ στη Ρωσία.
Για «τεράστια πολιτική και οικονομική ζημιά» της ίδιας της Ρωσίας και αλλαγή των σχέσεων με την ΕΕ, εάν η Μόσχα συνεχίσει την ίδια πολιτική, προειδοποίησε η Ανγκελα Μέρκελ, αναφερόμενη στις εξελίξεις στην Κριμαία. Η καγκελάριος απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, όχι όμως και των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας. Παράλληλα, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) παγώνει τις διαδικασίες ένταξης της Ρωσίας.
Εν μέσω του ψυχροπολεμικού κλίματος στη διεθνή διπλωματία λόγω της κρίσης στην Κριμαία, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι θα συναντήσει τελικά τον ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ στο Λονδίνο την Παρασκευή. Οι ΗΠΑ είχαν απορρίψει τη συνάντηση εάν η Μόσχα δεν έδινε «σημάδια πως επιδιώκει διπλωματική λύση». Ο Πούτιν συνομιλησε με τον ΟΑΣΕ για τις «δυνατότητες συνδρομής του», την ώρα που η ΕΕ αλλά και η G7 απειλούν με «συνέπειες» τη Ρωσία.
Σε συμφωνία για τη μορφή των κυρώσεων σε βάρος ρώσων αξιωματούχων -μέχρι και του στενού περιβάλλοντος του Πούτιν- κατέληξαν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι «28» με στόχο να πιέσουν τη Μόσχα να προχωρήσει σε κινήσεις αποκλιμάκωσης στην Κριμαία. Την ίδια ώρα η Κριμαία, που ετοιμάζεται για το δημοψήφισμα, σκοπεύει να αναλάβει την ιδιοκτησία των περιουσιακών στοιχείων του ουκρανικού Δημοσίου που βρίσκονται στη χερσόνησο. Πυρά της G7 και προειδοποιήσεις στη Ρωσία για «συνέπειες», «αποκλιμάκωση ή κυρώσεις» επαναλαμβάνουν Βερολίνο και Παρίσι.
Στις ΗΠΑ θα βρεθεί ο εκτελών χρέη πρωθυπουργού της Ουκρανίας, Αρσένι Γιατσένιουκ, ο οποίος αναμένεται να συναντηθεί με τον Μπαράκ Ομπάμα, ενώ θα απευθυνθεί και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Την ίδια ώρα, ο εκτελών χρέη προέδρου της χώρας, επανέλαβε ότι το δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία είναι μια φάρσα, αλλά διευκρίνισε ότι το Κίεβο δεν πρόκειται να παρέμβει στρατιωτικά.
Η απουσία σθεναρής αντίδρασης εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας μετά την επίθεση της Ρωσίας στη Γεωργία το 2008 ενθάρρυνε τη Μόσχα να προχωρήσει στην κατάληψη της Κριμαίας, δηλώνει ο Γεωργιανός πρόεδρος Γκιόργκι Μαργκβελασβίλι σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) εν μέσω των καταιγιστικών εξελίξεων στην Ουκρανία.
Το επίμαχο δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία παρουσιάζεται από τις φιλορωσικές Αρχές ως ευκαιρία προς τους κατοίκους της χερσονήσου να αποφασίσουν δίκαια και ελεύθερα για το μέλλον τους. Στην πραγματικότητα όμως δεν υπάρχει καν η επιλογή του «όχι» στην ένωση με τη Ρωσία στο ψηφοδέλτιο που θα αναρτήθηκε στο δικτυακό τόπο της τοπικής Βουλής.
Ψυχροπολεμικό το κλίμα στις σχέσεις ΗΠΑ - Ρωσίας για το θέμα της Κριμαίας, λίγες ημέρες πριν από τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για την προσάρτηση της περιοχής από τη Ρωσία. Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών απέρριψε ρωσική πρόταση για συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, μέχρι η Μόσχα να ασχοληθεί με τις αμερικανικές προτάσεις για την ουκρανική κρίση. Σε τηλεφωνική συνομιλία που είχε με τον Λαβρόφ, ο Κέρι είπε ότι η στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας στην Κριμαία έκανε τυχόν διαπραγματεύσεις εξαιρετικά δύσκολες.
Η Κριμαία έκλεισε τον εναέριο χώρο της για τις εμπορικές πτήσεις από την υπόλοιπη Ουκρανία, πέντε ημέρες πριν από το δημοψήφισμα που έχουν προγραμματίσει οι φιλορωσικές αρχές της περιοχής για την προσάρτησή της στη Ρωσία. Ουκρανικό αεροσκάφος, κατευθυνόμενο από το Κίεβο προς τη Συμφερόπολη, υποχρεώθηκε την Τρίτη να επιστρέψει στην ουκρανική πρωτεύουσα. Θα συνεχίσουν την αποστολή τους οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ.
Στη νέα ηγεσία του Κιέβου επέρριψε ο Γιανουκόβιτς την ευθύνη για τον «κίνδυνο να αποσχιστεί η Κριμαία» από την Ουκρανία, επαναλαμβάνοντας πως είναι ο νόμιμος πρόεδρος της χώρας και εκτοπίστηκε παράνομα «από τη συμμορία» στην ουκρανική κυβέρνηση. Σε διάγγελμά του από ρωσικό έδαφος, ο έκπτωτος Γιανουκόβιτς απέρριψε επίσης ως παράνομες τις προεδρικές εκλογές που προγραμματίζονται για τις 25 Μαΐου.
Την απειλή άμεσης διεύρυνσης των κυρώσεων σε βάρος της Μόσχας εγείρουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εάν η Ρωσία δεν αλλάξει στάση με κινήσεις «αποκλιμάκωσης» στην Κριμαία. Το Βερολίνο διαμηνύει ότι η ΕΕ «προτιμά να αποφύγει τη σύγκρουση, αλλά πρέπει να είναι προετοιμασμένη», ενώ το Παρίσι προειδοποιεί ότι οι κυρώσεις μπορεί να έρθουν ακόμη και εντός της εβδομάδας.
Διπλωματικός παγετός με φόντο την κρίση στην Κριμαία: Η Ουάσινγκτον απορρίπτει συνάντηση με τον ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ εάν η Μόσχα δεν δείξει «σοβαρή πρόθεση να επιδιώξει διπλωματική λύση». Η Ρωσία απορρίπτει τη βάση στην οποία θέτουν οι ΗΠΑ το ζήτημα της Ουκρανίας και ετοιμάζει «αντιπροτάσεις», λέγοντας πως «δεν μπορεί να λαμβάνεται ως αφετηρία το πραξικόπημα στο Κίεβο». Την ίδια ώρα, η υπό ρωσικό έλεγχο Κριμαία ορκίζει ως στρατιώτες της μέλη των «δυνάμεων αυτοάμυνας» ενώ η ΕΕ απειλεί με διεύρυνση των κυρώσεων.
Ένοπλοι, η ταυτότητα των οποίων παραμένει αδιευκρίνιστη, απήγαγαν δύο Ουκρανούς δημοσιογράφους και τους ακτιβιστές που τους συνόδευαν στην Κριμαία, ανακοίνωσαν οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα προειδοποιώντας ότι αυτοί που ευθύνονται για τις επιθέσεις εναντίον εκπροσώπων των μέσων ενημέρωσης προσπαθούν να μετατρέψουν την περιοχή σε «μαύρη τρύπα για τις ειδήσεις».
Ιπτάμενα ραντάρ AWACS στέλνει η Συμμαχία σε αναγνωριστικές πτήσεις πάνω από την Πολωνία και τη Ρουμανία λόγω της ουκρανικής κρίσης. Η ΝΑΤΟϊκή ανακοίνωση έρχεται καθώς η Ρωσία σφίγγει τον κλοιό στην κριμαϊκή χερσόνησο εν όψει του δημοψηφίσματος της Κυριακής που πυροδοτεί διπλωματικό «πόλεμο» Κρεμλίνου-Δύσης. Την Τετάρτη στις ΗΠΑ ο Ουκρανός πρωθυπουργός. Πιθανή νέα συνάντηση Κέρι-Λαβρόφ εντός της εβδομάδας...
Πυρ με αυτόματα όπλα άνοιξαν ρωσικά στρατεύματα σε βάση του ουκρανικού Πολεμικού Ναυτικού στην Κριμαία, όπως δήλωσε ουκρανός αξιωματούχος στο πρακτορείο Interfax. Τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στη βάση κοντά στην πόλη Μπαχτσισαράι, πήραν από τους Ουκρανούς τα κινητά τηλέφωνά τους και προσπάθησαν να πάρουν και τα οχήματα. Δεν υπάρχουν τραυματίες μεταξύ των ουκρανών στρατιωτών.
Σκηνικό σαφούς διάσπασης σχηματίζεται στην Ουκρανία: Ενώ το Κίεβο εξετάζει διαδικασίες «εξπρές» για συνεργασία με τις δυτικές χώρες, η Κριμαία -τον έλεγχο στην οποία ουσιαστικά ασκούν οι ρωσικές δυνάμεις- κινείται με ταχύτατες διαδικασίες προς προσάρτηση στη Ρωσία. Η Μόσχα ετοιμάζει πακέτο 1,1 δισ. ευρώ για την Κριμαία και διαμηνύει στη Δύση πως η επέμβαση είναι «σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο», την ώρα που οι ΗΠΑ ενισχύουν την στρατιωτική συνεργασία με την Πολωνία και το ΝΑΤΟ εξετάζει στενότερες σχέσεις με το Κίεβο.