κράτη

Πάνω από 2 τρισ. δολάρια (ή περίπου 1,87 τρισ. ευρώ) θα χρειαστούν μέσα στο 2012 τα κράτη της Ευρωζώνης και οι τράπεζες για την αναχρηματοδότηση ομολόγων και εντόκων γραμματίων που λήγουν το νέο έτος, σε μία περίοδο όπου ο δανεισμός από τις διεθνείς αγορές γίνεται όλο και πιο δύσκολος, καθώς εντείνεται η κρίση χρέους και οι επενδυτές ανησυχούν ότι τα δανεικά θα είναι και... αγύριστα.

Τη σταθεροποίηση των φορολογικών εσόδων των κρατών μελών του Οργανισμού Οικονομική Συνεργασίας και Ανάπτυξης ως ποσοστό του ΑΕΠ τους καταδεικνύουν επεξεργασμένα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο ΟΟΣΑ. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, το 2010 η πλειοψηφία των κυβερνήσεων των κρατών μελών του ΟΟΣΑ είχε σταθεροποιήσει τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ, με το μέσο ποσοστό να κινείται ελαφρά υψηλότερα από το 33,8% του ΑΕΠ του 2009, στο 33,9% του ΑΕΠ το 2010. Σημειώνεται πως το αντίστοιχο ποσοστό το 2008 ήταν στο 34,6% του ΑΕΠ και το 2007 στο 35,2% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο.

Την επιβολή κυρώσεων στο καθεστώς του Μπασάρ αλ-Άσαντ ενέκριναν με συντριπτική πλειοψηφία τα κράτη-μέλη του Αραβικού Συνδέσμου σε έκτακτη σύνοδο στο Κάιρο, σε «απάντηση» της πολύμηνης, άγριας καταστολής του αντικυβερνητικού κινήματος στη Συρία. Στις πρωτοφανείς κυρώσεις -με άμεση ισχύ- περιλαμβάνονται πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και εμπάργκο στις επενδύσεις. Οι Άραβες κινητοποιούνται προς αποφυγή ενός σεναρίου Λιβύης, δηλώνει το Κατάρ επισημαίνοντας ότι εάν δεν καταφέρουν οι ίδιοι να περιορίσουν την κρίση, υπάρχει κίνδυνος επέμβασης ξένων δυνάμεων.

Στην Παγκόσμια Διάσκεψη για το Κλίμα που συνέρχεται αυτή τη χρονιά στο Ντέρμπαν της Νοτίου Αφρικής (28 Νοεμβρίου – 9 Δεκεμβρίου), οι σημαντικές  αποφάσεις είναι μάλλον απίθανο να ληφθούν. Η κυνική αυτή πραγματικότητα ωστόσο δεν υποβαθμίζει τη σημασία της Διάσκεψης. Στο Ντέρμπαν οι ηγέτες του πλανήτη οφείλουν να συμφωνήσουν τα θεμέλια και τα συστατικά στοιχεία μίας νέας, παγκόσμιας συμφωνίας, η οποία θα τεθεί σε ισχύ το αργότερο έως το 2015.

Η κρίση χρέους, ξεκινώντας από την Ελλάδα έφθασε στον σκληρό πυρήνα της ΕΕ, επανέλαβε ο Ολι Ρεν μιλώντας για εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση από την οποία η ευρωζώνη «ή θα ενισχυθεί ή θα αποσυντεθεί» όπως είπε χαρακτηριστικά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες και άμεσες. Πρέπει, πρόσθεσε, το Eurogroup της 29ης Νοεμβρίου «χωρίς χρονοτριβές να λάβει θαρραλέες αποφάσεις» για υπέρβαση της κρίσης, ενίσχυση του ευρώ, διόρθωση των ανισορροπιών. Αν αυτά δεν γίνουν κανένα κράτος «δεν θα θελήσει τα ευρωομόλογα», τόνισε ακόμη ο Επίτροπος.

Η δημιουργία ευρωομολόγων δεν είναι μια λύση η οποία θα επέλυνε την κρίση χρέους στην ευρωζώνη άμεσα, αλλά μπορεί να εξεταστεί υπό ορισμένες προϋποθέσεις, δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΕ, Χ.Ρομπάι. Για τον ίδιο «δεν πρόκειται για μια βραχυπρόθεσμη λύση για την επίλυση της κρίσης χρέους», ενώ για να καταστεί εφικτή η έκδοση ευρωομολόγου «θα πρέπει να γίνουν σεβαστές ορισμένες προϋποθέσεις σε δημοσιονομικούς όρους». Από την πλευρά της η Α.Μέρκελ εμμένει στις ενστάσεις της, θεωρώντας πρόωρη την όποια συζήτηση για ευρωομόλογα. Επαναλαμβάνει δε και την αντίθεσή της σε μια πιο προωθημένη παρέμβαση της ΕΚΤ.

Η κυκλοφορία «ευρωομολόγων» μπορεί να οδηγήσει «γρήγορα στην ελάφρυνση της τρέχουσας κρίσης χρέους» στην Ευρωζώνη, ενώ μπορεί επίσης να «ενισχύσει την αντίσταση» απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις, όπως αναφέρεται σε επίσημο έγγραφο της Κομισιόν για τα ευρωομόλογα, που αναμένεται να παρουσιασθεί την Τετάρτη από τον κ. Μπαρόζο μαζί με την πρόταση της Κομισιόν για αυξημένη εποπτεία των προϋπολογισμών. Η Επιτροπή βάζει τρεις επιλογές στο τραπέζι των συζητήσεων, εκ των οποίων εκτιμά ότι η μία μπορεί να υλοποιηθεί άμεσα.

Τα αφρικανικά έθνη, καθώς εκμοντερνίζονται και αναπτύσσονται, πρέπει να αντισταθούν στον πειρασμό να υποκύψουν στις δυνάμεις της αγοράς ζήτησε ο Πάπας Βενέδικτος Ιστ’ ο οποίος επισκέπτεται από την Παρασκευή το Μπενίν στη δυτική Αφρική. «Η μετάβαση στο μοντερνισμό πρέπει να καθοδηγηθεί από ασφαλή κριτήρια, βασισμένα σε παραδοσιακές αξίες», είπε

Το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε ότι εξετάζει την πιθανότητα να υπάρξουν και άλλες «συντεταγμένες αναδιαρθρώσεις χρέους» πέραν της Ελλάδας, όπως αναφερόταν σε έγγραφο το οποίο δημοσίευσε η Daily Telegraph. Σύμφωνα με το εξασέλιδο κείμενο του υπουργείου, η «μερική πτώχευση» θα πρέπει να καταστεί μια δυνατότητα που θα μπορεί να εφαρμοστεί για τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης τα οποία «δεν είναι σε θέση να επιτύχουν την βιωσιμότητα του χρέους τους».

Τα κράτη δεν θα πρέπει να αποτελούν τη μόνη αρχή λήψης των αποφάσεων στους κόλπους της Ευρωζώνης, δήλωσε την Πέμπτη σε ομιλία του στο Λουβέν του Βελγίου ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Χέρμαν βαν Ρομπάι, ασκώντας, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, κεκαλυμμένα κριτική στο δίδυμο Μέρκελ-Σαρκοζί. Ο ίδιος τόνισε ότι δεν μπορούμε να αντιμετωπίζουμε μια κρίση, περιοριζόμενοι στην εφαρμογή μεθόδων που χρησιμοποιούμε καθημερινά, χρειαζόμαστε μη συμβατικές μεθόδους, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη αλληλεγγύης μεταξύ των μελών της Ευρωζώνης.

Την παροχή στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης της δυνατότητας να αποχωρήσουν οικειοθελώς από τη νομισματική ένωση (αλλά όχι από την ΕΕ) ενέκριναν οι εκπρόσωποι του κυβερνώντος Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας (CDU) στο ετήσιο συνέδριό τους που πραγματοποιείται στη Λειψία. Η πρόταση για οικειοθελή αποχώρηση από την ευρωζώνη που ενέκρινε το κόμμα της καγκελαρίου Ανγκελας Μέρκελ θα πρέπει να εγκριθεί και από τα άλλα δύο κόμματα που συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό της Γερμανίας.

Τις αναφορές περί «σχεδίων επί χάρτου» για διάσπαση της Ευρωζώνης απορρίπτουν κατηγορηματικά οι Βρυξέλλες, με την Κομισιόν να επισημαίνει πως -πέρα από το τεράστιο κόστος που θα συνεπάγετο για όλα τα κράτη μέλη- η κατάσταση απαιτεί περισσότερη ενότητα και περαιτέρω προώθηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Ακόμη σαφέστερος ο πρόεδρος του Eurogroup Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, που δήλωσε... «αλλεργικός σε όλες αυτές τις ανοησίες» που στοχεύουν σε διχασμό στους κόλπους της νομισματικής ένωσης.

Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, Κριστιάν Νουαγιέ, σε δηλώσεις του σε κυριακάτική εφημερίδα υπογράμμισε ότι ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας «δεν είναι να χρηματοδοτεί επ' αόριστον τα κράτη» και ότι η απάντηση στην κρίση «δεν περνά από το τύπωμα χρήματος από τις κεντρικές τράπεζες».

Ως δικαιολογημένες και αναγκαίες υπερασπίστηκε ο απερχόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν-Κλοντ Τρισέ τις αυστηρές προϋποθέσεις που τίθενται σε χώρες που λαμβάνουν στήριξη, υποστηρίζοντας επίσης σε περίπτωση που τα κράτη μέλη επανειλημμένα αποτυγχάνουν στους στόχους των προγραμμάτων τους, «οι ευρωπαϊκές αρχές θα πρέπει να έχουν βαθύτερο και κεντρικότερο ρόλο στην χάραξη της οικονομικής τους πολιτικής». Στην τελευταία του προγραμματισμένη ομιλία ως επικεφαλής της ΕΚΤ, η οποία διακόπηκε μάλιστα από διαμαρτυρίες, ο Τρισέ τάχθηκε υπέρ μίας «νέας έννοιας της κρατικής κυριαρχίας».

Ευέλικτος και γρήγορος μηχανισμός αντιμετώπισης της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη φιλοδοξούν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να γίνει ο EFSF, σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά για τους βασικούς άξονες του σχεδίου που θα συζητήσουν την προσεχή Κυριακή στη Σύνοδο Κορυφής. Για τις χώρες που λαμβάνουν ήδη βοήθεια ο μηχανισμός ευρωστήριξης θα μπορεί να αγοράζει ομόλογα στην πρωτογενή αγορά (δηλαδή κατά την έκδοση τους από τα κράτη) έως το 50% της αξίας τους και θα απαιτείται προηγουμένως η έγκριση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης (Eurogroup).

Την εκτίμηση ότι κατάρρευση της Ευρωζώνης δεν είναι πιθανή, καθώς όλα τα κράτη-μέλη έχουν επενδύσει πολλά στο ενιαίο νόμισμα, εξέφρασε ο αντιπρόεδρος της Κεντρικής Τράπεζας της Φινλανδίας Πέντι Χακαράινεν. O Χακαράινεν υποστηρίζει πως έχουν επενδυθεί πάρα πολλά στην Ευρωζώνη, η οποία είναι ακρογωνιαίος λίθος της οικονομίας και έχει υπάρξει ιδιαίτερα χρήσιμη, αλλά τονίζει πως όλα τα προβλήματα της ζώνης του ευρώ δεν πρόκειται να λυθούν άπαξ και διά παντός κατά την Σύνοδο της 23ης Οκτωβρίου.

Η ενισχυμένη διακυβέρνηση της Ευρωζώνης θα πρέπει να προβλέπει και αναγκαστικά μέτρα κατά των υπερχρεωμένων κρατών, συμπεριλαμβανομένου και του θεσμού της επιτροπείας, δήλωσε τη Δευτέρα ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών Γιαν Κίις ντε Γιάγκερ.

Το ποσοστό των ανέργων στα 34 κράτη-μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) παρέμεινε κατά μέσο όρο «σταθερό» τον μήνα Αύγουστο στο 8,2% (όπως είχε διαμορφωθεί τον Ιούλιο). Δηλαδή, μετά τη αφαίρεση των εποχιακώς απασχολούμενων, περίπου 44,3 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν άνεργοι τον Αύγουστο, εξηγεί ο ΟΟΣΑ. Όσον αφορά την ευρωζώνη, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ  η ανεργία παραμένει στο επίπεδο του 10%, όπου έχει διαμορφωθεί από τα τέλη του Νοεμβρίου πέρυσι.

Ένα «έξυπνο κούρεμα» του ελληνικού χρέους κατά περίπου 50% θεωρεί απαραίτητο ο πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Γκέρχαρντ Σρέντερ. Αυτή η μερική διαγραφή χρέους πρέπει να διαμορφωθεί με τρόπο, ώστε ούτε ο τραπεζικός τομέας να πληγεί δραστικά, ούτε να υπάρξει αλυσιδωτή αντίδραση σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σημειώνει.

Τα κράτη-μέλη του NATO θα πρέπει να προστατεύσουν τους αμυντικούς τους προϋπολογισμούς από μεγάλες περικοπές διότι «η ασφάλεια δεν αποτελεί μια προαιρετική επιπλέον δαπάνη -ακόμα και σε εποχές λιτότητας», δηλώνει ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, στρέφοντας κυρίως το βλέμμα στις ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του Βορειοατλαντικού Συμφώνου.

Υπέρ της κατάργησης της εξαίρεσης στο 13% ΦΠΑ των all inclusive ξενοδοχείων, η οποία εφαρμόζεται από την 1η Σεπτεμβρίου 2011 στη χώρα, τάσσεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σημειώνοντας ότι η ρύθμιση παραβιάζει την «αρχή της φορολογικής ουδετερότητας».

Την καθιέρωση φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές στα 27 κράτη -μέλη της ΕΕ πρότεινε την Τετάρτη η Κομισιόν. Οι συναλλαγές που αφορούν μετοχές ή ομόλογα θα φορολογούνται με συντελεστή 0,1% και εκείνες που αφορούν συμβάσεις επί παραγώγων με συντελεστή 0,01% και ο φόρος θα τεθεί σε ισχύ από 1/1/2014. Η Επιτροπή προσδοκά έσοδα περίπου 57 δισ. ευρώ ετησίως. «Είναι καιρός ο χρηματοπιστωτικός τομέας να προσφέρει τη δική του συμβολή στην κοινωνία» είπε ο Ζ.Μπαρόζο. Έντονες αντιδράσεις στην επιβολή του εν λόγω φόρου από την Βρετανία.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Τίμοθι Γκάιτνερ υπογράμμισε από την Ουάσινγκτον ότι η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης συνιστά μεγαλύτερη πρόκληση από το χρέος και ότι τα κράτη σε ολόκληρο τον κόσμο θα πρέπει να δώσουν προτεραιότητα στην υποστήριξη της ανάπτυξης. O Γκάιτνερ απέφυγε μάλιστα να ρίξει «λάδι στη φωτιά» της σεναριολογίας αρνούμενος να απαντήσει σε ερώτηση για πιθανές επιπτώσεις ελληνικής χρεοκοπίας στην αμερικανική οικονομία, σημειώνοντας τις δεσμεύσεις της ΕΕ πως δεν θα αφήσει την Ελλάδα να γίνει μία νέα Lehman Brothers.

Στις ενστάσεις της Ολλανδίας και της Φινλανδίας προσέκρουσε η επιδίωξη της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας να ενταχθούν στη ζώνη Σένγκεν. Τα δύο νεότερα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μένουν εκτός της ζώνης ελεύθερης διακίνησης, καθώς η ολλανδική και φινλανδική κυβέρνηση επέμειναν στο Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ ότι για την ένταξή τους απαιτείται περισσότερη προσπάθεια στην πάταξη της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος.

Τη διαβεβαίωση ότι τα κράτη - μέλη της Ευρωζώνης προτίθενται να αντιμετωπίσουν την κρίση χρέους και να στηρίξουν την Ελλάδα παρείχε ο Νικολά Σαρκοζί στον Μπαράκ Ομπάμα, κατά τη συνάντηση που είχαν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Στο επίκεντρο της συζήτησής τους, πάντως, βρέθηκε το νόμισμα της Κίνας και κατά πόσο θα μπορούσε να συμπεριληφθεί στα Ειδικά Δικαιώματα Εκταμίευσης του ΔΝΤ, κάτι που θα καθιστούσε το γουάν ένα από τα νομίσματα αναφοράς στις διεθνείς συναλλαγές.