καντάφι

Στον γιο του Μουαμάρ Καντάφι, Αλ Σααντί, άρεσαν τα γρήγορα αυτοκίνητα, τα γιοτ και το ποδόσφαιρο. Η βίλα του δίπλα στη θάλασσα είναι γεμάτη από τα «ακριβά παιχνίδια» του. Η αδελφή του Αΐσα ζούσε σε μια έπαυλη με εσωτερική πισίνα και σάουνα. Καθώς οι εξεγερμένοι καταλάμβαναν τον έλεγχο της Λιβύης, τα σπίτια της οικογένειας Καντάφι υπήρξαν οι πρώτοι στόχοι. Μέσα σε αυτά βρήκαν τα σύμβολα της πλουσιοπάροχης ζωής που απολάμβαναν τα μέλη της οικογένειας του Λίβυου συνταγματάρχη.

Πυρά ακούγονταν την Πέμπτη στην Τρίπολη, με τους εξεγερμένους να συγκρούονται με ομάδες υποστηρικτών του Μουαμάρ Καντάφι στην πρωτεύουσα, ενώ έχουν ήδη διώξει τον Λίβυο συνταγματάρχη από την έδρα του. Εξεγερμένοι πυροβολούσαν ελεύθερους σκοπευτές γύρω από ξενοδοχείο στην λιβυκή πρωτεύουσα. Έχοντας ήδη επικηρύξει τον Καντάφι με άνω του ενός εκατ. δολάρια, οι εξεγερμένοι προσπαθούν να εντοπίσουν και να απομονώσουν τους τελευταίους συνεργάτες και συγγενείς του ηγέτη στην Τρίπολη. Δεν λείπουν, όμως, και οι ενδείξεις για αντίποινα από την πλευρά των εξεγερμένων.

Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Λιβύη θα συνεχιστούν με εντολή των Ηνωμένων Εθνών για όσο χρειαστεί διαμήνυσε ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί μετά τη συνάντηση που είχε στο Παρίσι με τον αρχηγό του Εθνικού Μεταβατικού Συμβουλίου, Μαχμούντ Τζιμπρίλ. Παροχή κάθε είδους βοήθειας στο επαναστατικό Συμβούλιο υπόσχεται η Γαλλία και η Δύση, την 1η Σεπτεμβρίου η διάσκεψη για την ανοικοδόμηση της χώρας. Αβέβαιο πού βρίσκεται ο Καντάφι, φθίνει η εξουσία του αλλά παραμένει μέσα στη χώρα λένε οι ΗΠΑ.

Σε εξέλιξη βρίσκονται μάχες σε μια περιοχή στο νότιο τμήμα της Τρίπολης, όπου, σύμφωνα με τους εξεγερμένους, «ενδέχεται να κρύβεται» ο Μουαμάρ Καντάφι. Πυρά ακούγονται από τους δρόμους της Τρίπολης, της οποίας ολόκληρες περιοχές -ανάμεσά τους και το αρχηγείο του Λίβυου ηγέτη- βομβαρδίζονται από δυνάμεις πιστές στον Καντάφι. Άγνωστο παραμένει το πού βρίσκεται ο ίδιος ο Λίβυος συνταγματάρχης και οι αντικαθεστωτικοί προσφέρουν αμνηστία για όποιον τον παραδώσει ή τον σκοτώσει. Ελεύθεροι οι δημοσιογράφοι.

Στο Παρίσι θα υποδεχθεί ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί τον «πρωθυπουργό» των Λίβυων εξεγερμένων, Μαχμούντ Τζιμπρίλ, σε μία από τις πρώτες επίσημες συνάντησεις των Λίβυων εξεγερμένων με ξένη κυβέρνηση ενώ οι μάχες στη Λιβύη συνεχίζονται και ο Καντάφι έχει εκδιωχθεί από την έδρα του στην Τρίπολη. Διάλογο μεταξύ Καντάφι και αντικαθεστωτικών προτείνει η Μόσχα, πρωτοκαθεδρία του ΟΗΕ -αντί των δυτικών κυβερνήσεων- στην ανοικοδόμηση της χώρας ζητά η Κίνα, που επιζητεί ρόλο στην Λιβύη της επόμενης ημέρας.

Βαρύ τίμημα έχουν πληρώσει οι Λίβυοι κατά την επέλασή των αντικαθεστωτικών στην Τρίπολη, οι οποίοι κατάφεραν να διώξουν τον Καντάφι από το αρχηγείο του και να καταλάβουν το συγκρότημα που λειτουργούσε ως έδρα της κυβέρνησής του. Οι αντικαθεστωτικοί κάνουν λόγο για συνολικά 400 νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες στις συγκρούσεις των τελευταίων ημερών. «Κίνηση τακτικής η υποχώρηση» από την Τρίπολη υποστηρίζει το καθεστώς, που καλεί τους Λίβυους να καθαρίσουν την πρωτεύουσα ενώ ο -άφαντος- Καντάφι διαμηνύει ότι θα βγει «ή νικητής ή μάρτυρας». Διπλωματικός πυρετός για την επόμενη ημέρα στην Λιβύη.

Το καταφύγιο του Μουαμάρ Καντάφι, το αρχηγείο Μπαμπ αλ-Αζιζίγια, στην Τρίπολη, κατέλαβαν μετά από σκληρή αλλά σύντομη μάχη οι εξεγερμένοι, λίγη ώρα μετά τον βομβαρδισμό του από αεροσκάφη του NATO. Ωστόσο, η τύχη του ίδιου του Καντάφι και του γιου του Σαΐφ που επανεμφανίστηκε νωρίς την Τρίτη παραμένει άγνωστη. «Εάν κάποιος γνωρίζει, να μου το πει κι εμένα» είπε χαρακτηριστικά εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ απηχώντας λίγο ως πολύ την εκτίμηση όλων των πλευρών.

Την ώρα που στην Τρίπολη οι μάχες μαίνονται έξω από το κτιριακό συγκρότημα που στεγάζει την έδρα της κυβέρνησης του Μουαμάρ Καντάφι, το ΝΑΤΟ δηλώνει ότι συνεχίζει την αποστολή του στη Λιβύη και θα επιτεθεί εάν οι δυνάμεις που είναι πιστές στον Λίβυο ηγέτη εξακολουθήσουν τις επιθέσεις τους. Οι ξένες κυβερνήσεις, παρακολουθώντας τις εξελίξεις, εμφανίζονται σίγουρες ότι η Λιβύη είναι έτοιμη να μπει στην επόμενη φάση της ιστορίας της -χωρίς τον Καντάφι-, δηλώνοντας εμφατικά πως το καθεστώς βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Η μία μετά την άλλη, οι ξένες χώρες αναγνωρίζουν τους εξεγερμένους.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης δήλωσε την Τρίτη ότι δεν είχε λάβει ποτέ επίσημη επιβεβαίωση για τη σύλληψη του γιου του Μουαμάρ Καντάφι, Σαΐφ αλ Ισλάμ. Όμως, το γραφείο του εισαγγελέα είχε δηλώσει στο πρακτορείο Reuters ότι η πληροφορία είχε επιβεβαιωθεί. Η σύλληψή του γιου του Καντάφι είχε ανακοινωθεί από τους εξεγερμένους, ωστόσο, ο ίδιος εμφανίστηκε ενώπιον δημοσιογράφων, δηλώνοντας: «Η Χάγη ας πάει στον αγύριστο, θα λιώσουμε τους αντάρτες».

Το κτιριακό συγκρότημα που λειτουργούσε ως έδρα της κυβέρνησης του Καντάφι έχουν περικυκλώσει Λίβυοι αντικαθεστωτικοί. Εκεί βρίσκεται και το επίκεντρο των συγκρούσεων αντικαθεστωτικών με δυνάμεις που πρόσκεινται στον Καντάφι. Άφαντος παραμένει ο Μουαμάρ Καντάφι, ο οποίος σύμφωνα με τις ΗΠΑ προσπάθησε να διαπραγματευτεί τη φυγή του. Σύγχυση προκάλεσε η επανεμφάνισή του γιου του, Σαΐφ. «Δεν είχαμε επιβεβαιώσει τη σύλληψή του» λέει τώρα το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Την ίδια ώρα, το ΝΑΤΟ δηλώνει ότι η αποστολή του συνεχίζεται.

Βέβαιος ότι η εποχή του καθεστώτος του Μουαμάρ Καντάφι «φτάνει στο τέλος της» καλώντας παράλληλα τον Λίβυο ηγέτη να ανακοινώσει την υποχώρηση του από την εξουσία εμφανίστηκε ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα σε διάγγελμα του για τα ραγδαία γεγονότα στη χώρα. Υποσχέθηκε ακόμη βοήθεια στη Λιβύη για την μετάβαση σε μία νέα εποχή ζητώντας μία μετάβαση χωρίς βία και αντίποινα.

Με την πτώση της Τρίπολης στα χέρια των αντικαθεστωτικών να είναι πια δεδομένη, απομένει ο εντοπισμός του άφαντου Μουαμάρ Καντάφι για να ολοκληρωθεί έπειτα από έξι μήνες ο πόλεμος με στόχο την ανατροπή του επί τέσσερις δεκαετίες μοναδικού ηγέτη της χώρας. Οι δυνάμεις των εξεγερμένων κατέχουν σχεδόν όλη την πόλη αλλά παραμένουν ακόμη θύλακες αντίστασης και καταγράφονται μάχες εκτός Τρίπολης. Δύο γιοι του Καντάφι υπό κράτηση, ένας απέδρασε, άλλος ένας φέρεται νεκρός, άγνωστη η τύχη των άλλων.

Την υποστήριξή τους στο Επαναστατικό Συμβούλιο ως νικητή του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη άρα και νόμιμη κυβέρνηση της χώρας σπεύδουν να εκφράσουν ο ΟΗΕ, κυβερνήσεις από τη Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή μέσα στο κλίμα ευφορίας και προσδοκιών που δημιουργεί το διαφαινόμενο τέλος του καθεστώτος του Μουαμάρ Καντάφι.

«Εισβολή» στην πρεσβεία της Λιβύης στο παλαιό Ψυχικό πραγματοποίησαν μέλη της λιβυκής κοινότητας που ζει στην Αθήνα. Αρκετά άτομα μπήκαν στην πρεσβεία και κατέβασαν την επίσημη σημαία της χώρας, ενώ έκαψαν και το «Πράσινο Βιβλίο» του Καντάφι. Στη συνέχεια ανήρτησαν τη σημαία των αντικαθεστωτικών και στο σχολείο που βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην πρεσβεία.

Οι δυνάμεις που είναι πιστές στον Μουαμάρ Καντάφι έχουν τοποθετήσει άρματα μάχης κοντά στο συγκρότημα που βρίσκεται η έδρα της κυβέρνησης στην Τρίπολη, σε μια προσπάθεια να απωθήσουν τις δυνάμεις των εξεγερμένων που τις πολιορκούν. Οι εξεγερμένοι έχουν καταλάβει μεγάλο μέρος της Τρίπολης και έχουν συλλάβει τρεις γιους του Καντάφι, Σαΐφ, Σάαντι και Μοχάμαντ. Την ίδια ώρα, ο Λίβυος ηγέτης παραμένει άφαντος. «Το καθεστώς του Καντάφι καταρρέει» λέει ο Βρετανός πρωθυπουργός, την ώρα που οι ξένες κυβερνήσεις τον καλούν να παραδοθεί.

Σχεδόν έξι μήνες μετά τις πρώτες διαδηλώσεις κατά του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη, την αιματηρή καταστολή τους, τον εμφύλιο που ακολούθησε και την επέμβαση του ΝΑΤΟ, οι Λίβυοι εξεγερμένοι κατάφεραν να καταλάβουν το μεγαλύτερο μέρος της Τρίπολης, φέρνοντας τον κάποτε πανίσχυρο ηγέτη λίγο πριν το τέλος του. Το χρονολόγιο των σημαντικών σταθμών της πορείας προς την Τρίπολη.

Το τέλος της εποχής του Καντάφι διαπιστώνουν, μετά την προέλαση των Λίβυων αντικαθεστωτικών στην Τρίπολη, η μία ξένη κυβέρνηση μετά την άλλη, καλώντας τον συνταγματάρχη να «παραδοθεί πριν να είναι αργά» ενώ μαίνονταν οι μάχες έξω από την έδρα του καθεστώτος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει την στήριξή της στη χώρα στη μετά Καντάφι εποχή, ενώ η Ουάσινγκτον συγχαίρει του Λίβυους που «πήραν το μέλλον τους στα χέρια τους».

Με σημαίες και πανηγυρισμούς έφτασαν στην Πράσινη Πλατεία, το κέντρο της Τρίπολης, οι δυνάμεις των Λίβυων εξεγερμένων, έπειτα από ένα εικοσιτετράωρο σφοδρών συγκρούσεων ελέγχοντας το μεγαλύτερο μέρος της πρωτεύουσας και μόνο με μερικούς θύλακες να μένουν υπό τον έλεγχο των καθεστωτικών δυνάμεων. Μαίνονται οι ανταλλαγές πυρών γύρω από την κατοικία του Καντάφι. Ο γιος του Καντάφι, Χαμίς, ηγείται δύναμης που κινείται προς το κέντρο της πρωτεύουσας. Οι αντικαθεστωτικοί έχουν πιάσει τον γιο του Καντάφι, Σαΐφ, όπως ανακοίνωσε η Εισαγγελία του Διεθνούς Δικαστήριου στη Χάγη, αποκλεισμένος στο σπίτι του και ο μεγαλύτερος αδελφός του, Μοχάμαντ. «Το καθεστώς καταρρέει, παραδώσου πριν να είναι αργά» λένε στον Καντάφι οι ξένες κυβερνήσεις.

Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει για το καθεστώς του Μουαμάρ Καντάφι στη Λιβύη, καθώς οι αντικαθεστωτικοί, με τη βοήθεια του ΝΑΤΟ, προέλασαν σχεδόν χωρίς αντίσταση και εισήλθαν το βράδυ της Κυριακής στην Τρίπολη όπου θα κριθούν όλα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι παραδόθηκε η φρουρά του Λίβυου ηγέτη· «θα μείνω ως το τέλος» έλεγε νωρίτερα ο Καντάφι.

Εκρήξεις και συνεχή πυρά ακούστηκαν στη λιβυκή πρωτεύουσα, καθώς οι «συμπαθούντες» της εξέγερσης στην Τρίπολη ξεκίνησαν επιθέσεις την στιγμή που οι δυνάμεις των αντικαθεστωτικών πλησιάζουν την πόλη και δηλώνουν έτοιμοι να αρχίσουν την επίθεση στο τελευταίο προπύργιο του Καντάφι. «Καθαρίσαμε την πόλη από τους ποντικούς» λέει ο Λίβυος ηγέτης, «έφτασε η ώρα μηδέν» απαντούν οι αντικαθεστωτικοί, λέγοντας πως ξεκινούν την επίθεση στην Τρίπολη σε συντονισμό με τις ΝΑΤΟϊκές δυνάμεις. Για 31 νεκρούς στρατιώτες των δυνάμεων του Καντάφι στην πρωτεύουσα κάνουν λόγο οι αναφορές.

Τον πλήρη έλεγχο δύο στρατηγικής σημασίας πόλεων διακηρύττουν οι Λίβυοι εξεγερμένοι, που μάχονται τις δυνάμεις του καθεστώτος προελαύνοντας προς την Τρίπολη. Οι αντάρτες υποστηρίζουν ότι έχουν καταλάβει την πόλη Ζλιτάν, 160 χλμ. ανατολικά της πρωτεύουσας, αλλά και τη Ζαουίγια, που βρίσκεται 30 χλμ. δυτικά της Τρίπολης. Η κυβέρνηση, ωστόσο, διαψεύδει τους ισχυρισμούς, διαβεβαιώνοντας ότι διατηρεί τον έλεγχο των δύο περιοχών. Στο στρατόπεδο των αντικαθεστωτικών προσχώρησε ο πρώην πρωθυπουργός και άλλοτε δεξί χέρι του Μουαμάρ Καντάφι, Αμπντέλ Σαλάμ Τζαλούντ.

Το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών κάλεσε τους κατοίκους της Τρίπολης να αποσύρουν οριστικά κάθε υποστήριξη στο καθεστώς του Καντάφι, την στιγμή οι αντικαθεστωτικοί δηλώνουν ότι συνεχίζουν την προέλασή τους προς τη λιβυκή πρωτεύουσα. Επιχείρηση απεγκλωβισμού εκατοντάδων ξένων που βρίσκονται στην Τρίπολη ετοιμάζει ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (IOM). To σπίτι του επικεφαλής των υπηρεσιών πληροφοριών του Καντάφι φέρεται να επλήγη από τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς. Τον έλεγχο του Σουρμάν και της πόλης-κλειδί Ζαουίγια πήραν οι αντικαθεστωτικοί, αιματηρές συγκρούσεις στη Ζλιτάν.

Να εγκαταλείψει τη χώρα του ετοιμάζεται ο Μουαμάρ Καντάφι, σύμφωνα με το αμερικάνικο τηλεοπτικό δίκτυο NBC. Επικαλούμενο αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών, το NBC υποστηρίζει σε ρεπορτάζ του πως ο Λίβυος ηγέτης ενδέχεται να φύγει με την οικογένεια του για την Τυνησία, τις προσεχείς ημέρες. Ισχυρές εκρήξεις το πρωί της Παρασκευής στην Τρίπολη, νεκρός ο νεώτερος αδελφός του εκπροσώπου της κυβέρνησης, Μούσα Ιμπραήμ.

Λίβυοι αντικαθεστωτικοί πήραν, έπειτα από διήμερη μάχη, τον έλεγχο του διυλιστηρίου πετρελαίου κοντά στην Ζαουίγια. Το διυλιστήριο αποτελεί μία από τις τελευταίες πηγές πετρελαίου που στη διάθεση του καθεστώτος Καντάφι και της Τρίπολης -αφήνοντας ουσιαστικά ως κύριο μέσο ανεφοδιασμού το λαθρεμπόριο πετρελαίου από Τυνησία και Αλγερία. Οι αντικαθεστωτικοί ελέγχουν επίσης και το Γκαριάν, αποκόπτοντας ουσιαστικά την Τρίπολη από το νότο.

Λιβυκές αντικαθεστωτικές δυνάμεις δυτικά και ανατολικά της Τρίπολης μάχονται τις πιστές στον Μουάμαρ Καντάφι δυνάμεις για τον ζωτικής σημασίας έλεγχο των πετρελαϊκών εγκατατάσεων. Μάχες για τον έλεγχο των διυλιστηρίων μαίνονται και στη Ζαουίγια.