κίεβο

Η ουκρανική κυβέρνηση υπογραμμίζει την επιλογή που έχει να τερματίσει την εκεχειρία που είχε κηρύξει μονομερώς και είχαν αποδεχθεί οι φιλορώσοι ένοπλοι, στον απόηχο της κατάρριψης του στρατιωτικού ελικοπτέρου έξω από το Σλαβιάνσκ. Ο ουκρανός πρόεδρος πρόκειται να συνομιλήσει τηλεφωνικά με Πούτιν, Μέρκελ και Ολάντ και ελπίζει, όπως υπογράμμισε, «σε πρακτικά μέτρα για τον αφοπλισμό και την απόσυρση των μισθοφόρων» από την ανατολική Ουκρανία.

Η αποδοχή της εκεχειρίας, έστω και μέχρι την Παρασκευή, από τους φιλορώσους ενόπλους στην ανατολική Ουκρανία θέτει το πεδίο έντονης διπλωματικής κινητικότητας στις ευρωπαϊκές πρωτεύσουες για την αποκλιμάκωση της κρίσης. Ο ρώσος πρόεδρος πηγαίνει στη Βιέννη, ο γερμανός ΥΠΕΞ στο Κίεβο, οι Βρυξέλλες βρίσκονται σε αναμονή ενώ η Ουάσινγκτον εγείρει ξανά την απειλή κυρώσεων στη Μόσχα. Από το ουκρανικό έδαφος δεν έλειψαν πάντως επεισόδια κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Υπουργοί Εξωτερικών των «28» δηλώνουν πως η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι «έτοιμη εάν χρειαστεί» να προχωρήσει σε νέες κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας εξαιτίας της ουκρανικής κρίσης. Παρών και ο ουκρανός υπουργός Εξωτερικών, ο οποίος και θα παρουσίασει το σχέδιο εκεχειρίας που έχει θέσει το Κίεβο στους φιλορώσους ενόπλους. Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται και η συμφωνία διασύνδεσης με την Ουκρανία, αλλά και η κρίση σε Ιράκ και Συρία. Κυρώσεις σε 12 σύρους υπουργούς επέβαλαν οι Βρυξέλλες.

Ο Βλαντιμίρ Πούτιν θεωρεί ότι η εκεχειρία που ανακοίνωσε το Κίεβο δεν πρέπει να έχει «χαρακτήρα τελεσιγράφου» για τους φιλορώσους αυτονομιστές και ότι δεν θα είναι «βιώσιμη» και «ρεαλιστική» χωρίς διάλογο, ανακοίνωσε η υπηρεσία Τύπου του Κρεμλίνου. Η εκεχειρία έτσι κι αλλιώς έχει παραβιαστεί στα σύνορα με τη Ρωσία.

Το υπουργείο Εσωτερικών της Ουκρανίας ανακοίνωσε ότι οι δυνάμεις της χώρας θα τηρήσουν μονομερή κατάπαυση του πυρός, διάρκειας επτά ημερών. Ηγέτης των φιλορώσων αυτονομιστών απορρίπτει τον αφοπλισμό, χωρίς την απόσυρση των ουκρανών στρατιωτών. Για «τελεσίγραφο» και όχι για «ειρηνευτική πρόταση» κάνει λόγο η Ρωσία.

Σχέδιο για αποκλιμάκωση της έντασης στην ανατολική Ουκρανία παρουσίασε ο πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο, το οποίο προβλέπει αφοπλισμό των φιλορωσικών μονάδων, «αποκέντρωση» των πολιτικών δομών και δυνατότητα φυγής στο εξωτερικό όσων «δεν έχουν τελέσει σοβαρά εγκλήματα». Η υποδοχή που θα έχει το σχέδιο, την στήριξη της Μόσχας στο οποίο ζήτησε το Κίεβο, είναι αβέβαιη. Την σκιά της στη νέα απόπειρα ρίχνει τόσο η ενίσχυση ρωσικών δυνάμεων κοντά στη μεθόριο όσο και οι εντεινόμενες συγκρούσεις με τους ενόπλους.

Προκαταρκτικές συνομιλίες έχει διεξάγει, σύμφωνα με στελέχη του IIF, η Ουκρανία για αναδιάρθρωση του χρέους της. Οι αναφορές από το Ινστιτούτο υπογραμμίζουν πως οι συνομιλίες βρίσκονται «σε πολύ προκαταρκτικό στάδιο», λέγοντας πως εάν το Κίεβο αποφάσιζε να επιδιώξει αναδιάρθωση, σκοπεύει να το κάνει σε «απολύτως εθελοντική βάση» με τους πιστωτές.

Η Μόσχα άρχισε ξανά την συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων στα σύνορα με την Ουκρανία, δήλωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, κάνοντας λόγο για «μια πολύ λυπηρή οπισθοδρόμηση». Την Πέμπτη η Ρωσία είπε «όχι» σε πρόταση του Κιέβου για εκεχειρία. Λίγο αργότερα, ο ουκρανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι θα υπογράψει συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ στις 27 Ιουνίου.

Σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ του ουκρανικού στρατού και των φιλορώσων ενόπλων στις ανατολικές επαρχίες καταγράφηκαν μετά το «όχι» στην πρόταση του Κιέβου να κάνει το πρώτο βήμα για εκεχειρία.

Ρωσικές αναφορές υποστηρίζουν, μετά τη συνομιλία Ποροσένκο-Πούτιν, ότι το Κίεβο προτείνει μονομερή εκεχειρία στις ανατολικές επαρχίες ως πρώτο βήμα για αποκλιμάκωση της έντασης με τους φιλορώσους ενόπλους.

Η Ρωσία προωθεί νέο σχέδιο ψηφίσματος για την ουκρανική κρίση, που περιστρέφεται γύρω από την «ανθρωπιστική καταστροφή» που διαπιστώνει στις ανατολικές επαρχίες -κάτι που δεν συμμερίζονται οι δυτικές χώρες- και περιλαμβάνει έκκληση για παύση πυρός και «εθνικό διάλογο». Παράλληλα, οι φιλορώσοι αυτονομιστές στο Ντονέτσκ κατέλαβαν και το υποκατάστημα της Κεντρικής Τράπεζας, οδηγώντας το Κίεβο σε αναστολή της λειτουργίας της.

Υπάρχουν κίνδυνοι για τον εφοδιασμό του φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν είναι ασήμαντοι, δηλώνει η Gazprom, μετά το κλείσιμο της στρόφιγγας προς την Ουκρανία και εν μέσω ανησυχιών από την ΕΕ για το πώς αυτό θα επηρεάσει τις προμήθειες στην Ευρώπη. Ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο, κάλεσε την Ουκρανία και την Ρωσία να «κάνουν μια προσπάθεια» για να επιτευχθεί συμφωνία.

Ανησυχία προκαλεί στις Βρυξέλλες το κλείσιμο της στρόφιγγας ρωσικού αερίου προς την Ουκρανία, με την Κομισιόν να διαπιστώνει ενδεχόμενο ελλείψεων μεσοπρόθεσμα. Η ευρωπαϊκή πλευρά κάλεσε εκ νέου σε συμβιβασμό, σημειώνοντας ότι προβλέπονται νέες τριμερείς συνομιλίες εντός του μήνα αλλά και πως το σχέδιο για τον αγωγό South Stream «είναι κάτι που μπορούμε να αποδεχθούμε».

Το ρωσικό αέριο θα ρέει πλέον προς την Ουκρανία μόνο εάν το Κίεβο έχει καταβάλει προπληρωμή, κάτι που ουσιαστικά συνιστά κλείσιμο της στρόφιγγας. Η Gazprom ανακοίνωσε, όπως αναμενόταν μετά το ναυάγιο στις συνομιλίες, πως προχωρά σε σύστημα προπληρωμής έναντι της Ουκρανίας μετά την εκπνοή του τελεσιγράφου για αποπληρωμή των οφειλών της χώρας. Η Gazprom διευκρίνισε ότι θα παραδίδει μεν αέριο για την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας κανονικά, αλλά το Κίεβο θα είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά του. Ανήσυχη η Ευρώπη.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας σχετικά με τιμή του φυσικού αερίου απέτυχαν με αποτέλεσμα η Gaprom να δίνει στο Κίεβο διορία έως τις 09:00 (ώρα Ελλάδος) για να αποπληρώσει το χρέος του. Η ρωσική πλευρά δηλώνει έτοιμη να προχωρήσει σε σύστημα προκαταβολών έναντι του Κιέβου, κάτι που ουσιαστικά καθιστά άμεσο το ενδεχόμενο να διακοπεί η παροχή φυσικού αερίου προς την Ουκρανία, με συνέπειες και στη ροή του αερίου προς την Ευρώπη.

Σκληρή θα είναι η απάντηση του Κιέβου προς του φιλορώσους μετά την κατάρριψη στρατιωτικού αεροσκάφους, προειδοποίησε ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Πέτρο Ποροσένκο, ανακηρύσσοντας την Κυριακή ως ημέρα μνήμης για τους 49 νεκρούς. «Όλοι όσοι συμμετέχουν σε κυνικές πράξεις τρομοκρατίας αυτού του είδους θα πρέπει να τιμωρηθούν» τόνισε. Βόμβα μολότοφ έπεσε στη ρωσική πρεσβεία στο Κίεβο κατά τη διάρκεια διαδήλωσης.

Ουκρανοί διαδηλωτές που είχαν συγκεντρωθεί μπροστά από τη ρωσική πρεσβεία στο Κίεβο κατέβασαν τη σημαία της, αναποδογύρισαν διπλωματικά αυτοκίνητα και έριξαν αυγά. Νωρίτερα το Σάββατο, φιλορώσοι αντάρτες της ανατολικής Ουκρανίας είχαν καταρρίψει στρατιωτικό αεροσκάφος με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 49 άτομα.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη το Σάββατο μετά την κατάρριψη από φιλορώσους αυτονομιστές ενός μεταγωγικού στρατιωτικού αεροσκάφους στην ανατολική Ουκρανία που στοίχισε τη ζωή σε 49 άτομα. «Οι τρομοκράτες θα λάβουν την αρμόζουσα απάντηση» είπε ο Ποροσένκο. Πηγή στις υπηρεσίες ασφαλείας της χώρας είπε ότι εξουδετερώθηκε εκρηκτικός μηχανισμός που βρέθηκε κοντά στο γραφείο του Ποροσένκο.

Η μεγαλύτερη δημόσια επιχείρηση φυσικού αερίου της Ρωσίας, η Gazprom, προετοιμάζεται για να διεξαγάγει νέες συνομιλίες με την Ουκρανία σχετικά με τις προμήθειές της, δήλωσε ένας εκπρόσωπος της εταιρείας στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Νωρίτερα, κυβερνητική πηγή στο Κίεβο είχε δηλώσει ότι αναμένει τις αντιπροσωπείες της Ρωσίας και της ΕΕ, προκειμένου να συνεχιστούν οι συνομιλίες.

Ο ουκρανός πρωθυπουργός ζήτησε από τον ενεργειακό τομέα της Ουκρανίας να προετοιμαστεί για διακοπές φυσικού αερίου από τη Δευτέρα, μετά την αποτυχία Μόσχας και Κιέβου να επιλύσουν τις διαφορές τους σχετικά με την τιμή του φυσικού αερίου. Αυξάνονται, έτσι, οι φόβοι για προβλήματα στη ροή του αερίου προς την Ευρώπη.

Τον έλεγχο της Μαριούπολης αναφέρει το Κίεβο ότι ανέκτησε από τους φιλορώσους ενόπλους, μετά από επιχείρηση του ουκρανικού στρατού που ξεκίνησε τα ξημερώματα και «κατέληξε επιτυχώς» με τον αποκλεισμό της πόλης στην Αζοφική. Σύμφωνα με την πλευρά των φιλορώσων, σκοτώθηκαν πέντε ένοπλοι.

Την προθυμία του Κιέβου για συνομιλίες διαμήνυσε ο νέος πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο, λέγοντας πως είναι «έτοιμος για διάλογο» εάν οι φιλορώσοι αυτονομιστές στα ανατολικά της Ουκρανίας κατεβάσουν τα όπλα. Αν και οι φιλορώσοι δεν έχουν δείξει τέτοια πρόθεση, η έναρξη συνομιλίων θα ήταν σημαντικό βήμα μετά τις επαφές που είχε ο Πορσένκο τις τελευταίες ημέρες με τη ρωσική πλευρά.

Η ρωσική Gazprom μετέθεσε για τις 16 Ιουνίου το τελεσίγραφο προς το Κίεβο για την αποπληρωμή του ουκρανικού χρέους και την συνέχιση της ροής του φυσικού αερίου προς την Ουκρανία ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία στις Βρυξέλλες. Το Κίεβο απέρριψε πρόταση για περιορισμένη μείωση της τιμής του αερίου, επιμένοντας σε νέο συμβόλαιο με την τιμή όπως διαμορφώνεται στην αγορά.

Αξιωματούχοι της Ουκρανίας, της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρόκειται να συναντηθούν αργά το απόγευμα της Δευτέρας στις Βρυξέλλες για να συνεχίσουν τις συνομιλίες με στόχο την επίλυση της διένεξης για τις τιμές του φυσικού αερίου, εν μέσω της πολιτικής διαμάχης για την κατάσταση στην ανατολική Ουκρανία.

Αξιωματούχοι της Ουκρανίας, της Ρωσίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρόκειται να συναντηθούν αργά το απόγευμα της Δευτέρας στις Βρυξέλλες για να συνεχίσουν τις συνομιλίες με στόχο την επίλυση της διένεξης για τις τιμές του φυσικού αερίου, ανακοίνωσε την Κυριακή η Κομισιόν.