ευρωζώνη

Η πρόσφατη ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής και οι αποφάσεις που έλαβε για την κρίση χρέους δεν επαρκούν για την αντιμετώπισή της, εκτιμά η Fitch προσθέτοντας τη φωνή της στις ανάλογες εκτιμήσεις που εξέφρασαν νωρίτερα και οι άλλοι δύο οίκοι. Επιπλέον η Fitch αναθεωρεί επί τα χείρω τις προβλέψεις της για την ανάπτυξη στην ευρωζώνη. Ο οίκος αξιολόγησης θεωρεί ότι η ΕΚΤ είναι «το μοναδικό αξιόπιστο τείχος προστασίας μπροστά σε μία κρίση ρευστότητας στην Ευρώπη».

Εντείνονται οι πιέσεις των οίκων αξιολόγησης στις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης, λίγες ημέρες μετά τη Σύνοδο Κορυφής των Βρυξελλών, με τον επικεφαλής οικονομολόγο της Standard & Poor's Ζαν-Μισέλ Σιξ να τονίζει ότι «ο χρόνος εξαντλείται» για την επίλυση των προβλημάτων που έχει προκαλέσει η κρίση χρέους και ίσως χρειάζεται «ένα ακόμη σοκ» ώστε να προχωρήσει στη λήψη των αναγκαίων μέτρων.

«Οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, αποτελούν ένα ακόμη βήμα προς την κατεύθυνση της αντιμετώπισης της κρίσης που ταλανίζει την Ευρωζώνη» τονίζει το ΠΑΣΟΚ για τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής. «Όχι» στην περαιτέρω αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων και τις οριζόντιες περικοπές μισθών και συντάξεων λέει η Νέα Δημοκρατία, με αφορμή τις αποφάσεις περί δημοσιονομικής πειθαρχίας που ελήφθησαν στις Βρυξέλλες.

Έναν πρώτο απολογισμό των επιπτώσεων που θα έχουν στην ελληνική οικονομία οι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής κάνει ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Αθηνών Παναγιώτης Πετράκης, με δηλώσεις του στο in.gr. Ο κ. Πετράκης επισημαίνει ότι θα πρέπει να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις της αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας στην ανάκαμψη της οικονομίας, ενώ τονίζει ότι απουσιάζει το θέμα της ανάπτυξης.

Την ικανοποίησή της για τις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής εξέφρασε η επικεφαλής του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ. Η Ευρώπη επέδειξε τον ηγετικό της ρόλο, τόνισε. «Οι αποφάσεις που ελήφθησαν στη Σύνοδο Κορυφής αποτελούν μεγάλη συνεισφορά στην αντιμετώπιση της κρίσης από την ευρωζώνη και ενδυναμώνουν την ανάταξη της παγκόσμιας οικονομίας» επισημαίνει και καλωσορίζει την δέσμευση των κρατών-μελών της ΕΕ να ενισχύσουν με επιπλέον 200 δισ. ευρώ το ΔΝΤ, ποσό που -όπως σημείωσε- θα επιτρέψει στο Ταμείο «να εκπληρώσει τις συστημικές υποχρεώσεις του».

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το αίτημα για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα (PSI) σε μελλοντικά πακέτα στήριξης, αποδεχόμενοι ότι αυτό θα πρέπει να αποφασίζεται «κατά περίπτωση» σύμφωνα με τους κανόνες που έχει το ΔΝΤ, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρομπάι νωρίς την Παρασκευή μετά την πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής.

Σε νέο «Δημοσιονομικό Συμβόλαιο» με αυστηρή πειθαρχία και αυτόματες κυρώσεις για τους παραβάτες, συμφώνησαν οι ηγέτες των χωρών της Ευρωζώνης στη Σύνοδο Κορυφής. Η νέα διακυβερνητική συμφωνία θα υπογραφεί μέχρι τον Μάρτιο. Οι ευρωπαϊκές χώρες (μέσω διμερών δανείων από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες) θα διαθέσουν επιπλέον κεφάλαια έως 200 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ, ενώ αποφασίστηκε η επίσπευση της λειτουργίας του μόνιμου μηχανισμού ευρωστήριξης (ESM) από τον Ιούλιο του 2012 με «προίκα» 500 δισ. ευρώ. «Κατά περίπτωση» θα συμμετέχει ο ιδιωτικός τομέας σε μελλοντικές αναδιαρθρώσεις χρεών, ασυμφωνία για τα ευρωομόλογα.

Ο Μπαράκ Ομπάμα εμφανίστηκε «πολύ ανήσυχος» για την κρίση στην Ευρωζώνη αλλά εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι οι ηγέτες μπορούν να επιλύσουν την κρίση αρκεί να υπάρξει η απαραίτητη πολιτική θέληση. Επισήμανε πάντως ότι οι ηγέτης στην Ευρώπη «αν βρουν την πολιτική θέληση, έχουν την ικανότητα να καθησυχάσουν τις αγορές».

Επανέρχεται ο πρώην πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Βαλερί Ζισκάρ Ντ' Εστέν στο ζήτημα της συμμετοχής της Ελλάδας στην ευρωζώνη, εκτιμώντας ότι είναι προτιμότερο για τη χώρα να εγκαταλείψει το ενιαίο νόμισμα.

Η δέσμευση των μελών της Ευρωζώνης για την ενδυνάμωση της οικονομικής διακυβέρνησης μέσω αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας και η ενίσχυση των εργαλείων για τη διαχείριση κρίσεων στη ζώνη του ευρώ θα εξετασθούν σε συνάντηση των συμβούλων των πρωθυπουργών των ηγετών της Ευρωζώνης, στην οποία θα μετέχει ο Γκίκας Χαρδούβελης, ο επικεφαλής του οικονομικού γραφείου του Λουκά Παπαδήμου.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Τίμοθι Γκάιτνερ εξέφρασε, την Τετάρτη, την «πλήρη εμπιστοσύνη» του στις προσπάθειες της Γαλλίας και της Γερμανίας για ισχυρότερη δημοσιονομική διακυβέρνηση στην Ευρωζώνη, μία ημέρα μετά τις συναντήσεις που είχε στο Βερολίνο με τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών Β. Σόιμπλε, τον πρόεδρο της γερμανικής κεντρικής τράπεζας Budesbank Γιένς Βάιντμαν και τον επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι. Αργότερα, σήμερα, θα συναντηθεί στο Παρίσι με τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί.

Με μεικτά πρόσημα έκλεισαν τα χρηματιστήρια στην Ευρώπη και τη Νέα Υόρκη την Τρίτη, στον απόηχο της «συλλογικής προειδοποίησης» της S&P προς την Ευρωζώνη για υποβάθμιση. Στο πράσινο ο Dow Jones.

Η ΕΕ μπορεί να ενισχύσει γρήγορα, χωρίς χρονοτριβή, την εποπτεία που θα ασκεί επί των δημοσιονομικών των χωρών της ευρωζώνης, διαπιστώνει σε έκθεσή του ο πρόεδρος της ΕΕ, Χ.Ρομπάι. Ο στόχος αυτός, εξηγεί, μπορεί να επιτευχθεί με περιορισμένες τροποποιήσεις των Συνθηκών της ΕΕ και με την ενίσχυση της δευτερογενούς νομοθεσίας της ΕΕ. Το έγγραφο προτείνει ακόμη να δοθεί άδεια στον μόνιμο μηχανισμό διάσωσης της ευρωζώνης, τον ESΜ, ώστε να αποκτήσει πρόσβαση στην απεριόριστη ρευστότητα της ΕΚΤ, ενώ επαναφέρει και τη λύση των ευρωομολόγων.

Η άριστη αξιολόγηση της Γαλλίας, μπορεί να δικαιολογείται προς το παρόν από τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας της, αλλά κινδυνεύει σε ενδεχόμενο νέο οικονομικό σοκ, προειδοποιεί η Fitch, παίρνοντας προφανώς μέρος στον «πόλεμο» που ξεκίνησε η S&P στην ευρωζώνη απειλώντας με υποβάθμιση 15 χώρες-μέλη της. «Η ικανότητά της Γαλλίας να απορροφήσει επιπλέον σοκ, εάν επιδεινωθεί η κρίση, έχει σχεδόν εξαντληθεί» τόνισε στο Reuters αναλύτρια της Fitch. Οι Οίκοι πιέζουν ασφυκτικά για λήψη αποφασιστικών μέτρων στη Σύνοδο Κορυφής ερμηνεύουν οι ειδικοί.

Μία ημέρα μετά την προειδοποίηση για πιθανή υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης 15 κρατών της Ευρωζώνης, η Standard & Poor's επανήλθε την Τρίτη τονίζοντας ότι μπορεί να υποβαθμίσει και τον προσωρινό μηχανισμό ευρωστήριξης (EFSF), εάν κάποια από τις χώρες-εγγυητές του μηχανισμού χάσει την βαθμολογία «ΑΑΑ».

Η προειδοποίηση της Standard & Poor's ότι ενδέχεται να υποβαθμίσει την πιστοληπτική αξιολόγηση 15 κρατών της Ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων και οι έξι χώρες με αξιολόγηση «ΑΑΑ», ωθεί υψηλότερα τις αποδόσεις των περισσότερων κρατικών ομολόγων, ενώ διευρύνεται και το spread των γαλλικών με τα γερμανικά ομόλογα.

Αμετάβλητος στο 0,2% παρέμεινε σε τριμηνιαία βάση ο ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρωζώνη το τρίτο τρίμηνο του 2011, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Τρίτη η Eurostat και τα οποία δεν μεταβλήθηκαν σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις που είχαν δημοσιοποιηθεί στις 15 Νοεμβρίου. 

Την έκπληξή του για την απόφαση της S&P να θέσει σε καθεστώς παρακολούθησης τις 15 χώρες-μέλη της Ευρωζώνης εξέφρασε ο επικεφαλής του Eurogroup Ζαν-Κλόντ Γιούνκερ. «Έχω εκπλαγεί, ειδικά μετά τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κρίσης σε Ιταλία και Ιρλανδία» είπε ο Γιούνκερ σε γερμανικό ραδιοφωνικό σταθμό.

Η έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ, αλλά και η απώλεια της ανώτερης βαθμίδας αξιολόγησης (ΑΑΑ) για τη Γαλλία δεν είναι πλέον απίθανες εξελίξεις, σύμφωνα με την τελευταία ανάλυση της Deutsche Bank για τις οικονομικές προοπτικές στην ευρωζώνη.

Την ανάγκη οι ηγέτες της Ευρωζώνης να λάβουν τις κρίσιμες αποφάσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης υπογράμμισε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, κατά την πτήση του προς την Αθήνα, όπου έφθασε το απόγευμα της Κυριακής. Ο κ. Μπάιντεν θα έχει διαδοχικές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια, τον πρωθυπουργό Λουκά Παπαδήμο, τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Γιώργο Παπανδρέου και τον πρόεδρο της ΝΔ Αντώνη Σαμαρά, στη διάρκεια των οποίων αναμένεται να εκφράσει τη στήριξη των ΗΠΑ στην προσπάθεια της Ελλάδας.

Με εκατοντάδες δισ. ευρώ σχεδιάζει να οικοδομήσει η Ευρωζώνη το «τείχος προστασίας» απέναντι στην κρίση χρέους, καθώς, παρακάμπτοντας τα εμπόδια των Συνθηκών, οι εθνικές κεντρικές τράπεζες θα χορηγούν δάνεια στο ΔΝΤ και αυτό με τη σειρά του θα τα δίνει στις χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα δανεισμού στις αγορές. Η προώθηση αυτού του σχεδίου κρίνεται απαραίτητη μετά την αποτυχία των Ευρωπαίων να αυξήσουν τη «δύναμη πυρός» του μηχανισμού ευρωστήριξης EFSF μέσω της μόχλευσης στο 1 τρισ. ευρώ.

Ένας από τους πολιτικούς που έπαιξαν ρόλο-κλειδί στην εφαρμογή του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, ο πρώην πρόεδρος της Επιτροπής Ζακ Ντελόρ, δήλωσε σε συνέντευξή του ότι η Ευρωζώνη ήταν ελαττωματική από την αρχή. Ο βετεράνος Γάλλος πολιτικός παραδέχθηκε ότι «έκανε τα στραβά μάτια» στις θεμελιώδεις αδυναμίες και τις αστάθειες των οικονομιών των κρατών-μελών, ενώ για τα όσα κάνουν τώρα οι ηγέτες της ΕΕ, δεν διστάζει να πει: «πολύ λίγα, πολύ αργά». 

Η κρίση χρέους στην Ευρωζώνη υπό το φως του γαλλογερμανικού σχεδίου για την εγκαθίδρυση «δημοσιονομικής ένωσης» στην Ευρωζώνη με αυστηρό πειθαρχικό έλεγχο και κυρώσεις κυριαρχεί την Παρασκευή στη συνάντηση των Νικολά Σαρκοζί και Ντέιβιντ Κάμερον στο Παρίσι. Προηγήθηκε ομιλία της Άνγκελα Μέρκελ στη Μπούντεσταγκ με νέο «όχι» σε ευρωομόλογο και διεύρυνση του ρόλου της ΕΚΤ, και έπεται τη Δευτέρα συνάντηση της Γερμανίδας καγκελαρίου με τον Νικολά Σαρκοζί για να «κλειδώσουν» το σχέδιο δράσης που θα παρουσιάσουν στην προσεχή Σύνοδο Κορυφής.

Τις θέσεις με τις οποίες θα προσέλθει στη Σύνοδο Κορυφής της 9ης Δεκεμβρίου παρουσιάζει την Παρασκευή ενώπιον του γερμανικού Κοινοβουλίου η Άνγκελα Μέρκελ. Η καγκελάριος αναμένεται να υπογραμμίσει τη σημασία της διασφάλισης της δημοσιονομικής πειθαρχίας στην ευρωζώνη με περιορισμένη αλλαγή των συνθηκών, να επαναλάβει το «όχι» στο ευρωομόλογο και δεν αποκλείεται να αναφέρει την πρόθεση του Βερολίνου να προχωρήσει με τις χώρες εκείνες που συμμερίζονται τις θέσεις του για την δημοσιονομική εξυγίανση της ευρωζώνης. Ήδη, ο Νικολά Σαρκοζί -με τον οποίον η κ. Μέρκελ συναντάται τη Δευτέρα- είπε ότι η χώρα του θα κινηθεί από κοινού με τη Γερμανία.

Οι δείκτες προμηνύουν επιδεινούμενο οικονομικό τοπίο για την Ευρώπη, προειδοποιεί η Standard & Poor's. «Αναμένουμε πλέον μια ήπια ύφεση για την ευρωζώνη στο α' εξάμηνο του 2012, προτού υπάρξει μέτρια ανάκαμψη στο δεύτερο μισό» είπε ο επικεφαλής οικονομολόγος του Οίκου για την Ευρώπη προσθέτοντας όμως ότι «ωστόσο, υπάρχουν ακόμη πολύ σημαντικοί πτωτικοί κίνδυνοι. Το βασικό σενάριο για ήπια ύφεση παρουσιάζει πιθανότητες 60%, ενώ οι πιθανότητες για βαθύτερη ύφεση αγγίζουν το 40%». Πλέον η ύφεση πλήττει τον πυρήνα της ευρωζώνης τονίζει η S&P.