ευρωζώνη

Ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί προειδοποίησε την Παρασκευή ότι η Ευρωζώνη παραμένει σε κατάσταση κινδύνου και κάλεσε τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα να μην αναβάλουν τις σημαντικές αποφάσεις που απαιτούνται για τη σταθεροποίηση της οικονομίας.

Πρώτη προτεραιότητα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την επίσπευση της εφαρμογής του ESM, του μόνιμου μηχανισμού στήριξης για την Ευρωζώνη, τονίζοντας επίσης πως επείγει η ενίσχυσή του. Το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων «δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα» σημειώνει επίσης η ΕΚΤ, επιφυλασσόμενη για τη συνέχισή του μετά την εφαρμογή του ESM. Πεπεισμένος πως «το ευρώ θα πάει καλύτερα το 2012» εμφανίζεται ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

Η Ευρωζώνη βρίσκεται σε «αρκετά δύσκολη κατάσταση» και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα κινηθεί στο μέγιστο που της επιτρέπει το πλαίσιο της λειτουργίας της, ανέφερε ο επικεφαλής της Μάριο Ντράγκι -λέγοντας πως οι κυβερνήσεις πρέπει να εφαρμόσουν μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης. Όσον αφορά το κύμα υποβαθμίσεων πάντως, ο κεντρικός τραπεζίτης σημειώνει πως οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να μάθουν να λειτουργούν αγνοώντας τους οίκους αξιολόγησης και πως οι επενδυτές δεν πρέπει να «αναλώνονται και παρά πολύ στο τι λένε και τι κάνουν».

Στη θέση της εναντίον αύξησης των διαθέσιμων κεφαλαίων του προσωρινού μηχανισμού στήριξης για την Ευρωζώνη, του EFSF, επιμένει η γερμανική κυβέρνηση μετά την υποβάθμιση της Γαλλίας, σημειώνοντας πως έχει ήδη αποφασιστεί η επίσπευση της ενεργοποίησης του μόνιμου μηχανισμού (ESM) o οποίος θεωρείται πως εξαρτάται λιγότερο από τους οίκους αξιολόγησης.

Τις επιπτώσεις των σαρωτικών υποβαθμίσεων χωρών της Ευρωζώνης -ανάμεσά τους και των δύο «πρώην αρίστων» Γαλλίας και Αυστρίας- στην αξιολόγηση του μηχανισμού στήριξης για την Ευρωζώνη (EFSF) ανέφερε πως «αξιολογεί ακόμη» η Standard & Poor's, λέγοντας πως θα δημοσιεύσει «σύντομα» την απόφασή της. Η άριστη αξιολόγηση του EFSF βασιζόταν στην αξιολόγηση των χωρών που συνεισφέρουν τα περισσότερα κεφάλαια στο ταμείο του, δηλαδή της Γερμανίας και της Γαλλίας.

Αντιδράσεις, αλλά και υποσχέσεις για πιο αποφασιστικά βήματα προκάλεσε ο καταιγισμός υποβαθμίσεων χωρών της Ευρωζώνης από την Standard & Poor's. Ο Όλι Ρεν εξέφρασε τη λύπη του «για την παράλογη απόφαση», ενώ ο Γερμανός υπουργός, Β.Σόιμπλε, διαβεβαίωσε ότι η Ευρωζώνη θα σταθεροποιήσει τις οικονομίες της και «θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των αγορών». Το βλέμμα όλων, όμως, στρέφεται στη Γαλλία με τον Τύπο να κάνει λόγο για τη «μαύρη Παρασκευή» του προέδρου. Όσο για το ζευγάρι Μέρκελ-Σαρκοζί, δεν είναι πλέον ισότιμο.

Σε μαζικές υποβαθμίσεις χωρών της Ευρωζώνης προχώρησε μετά το κλείσιμο των αγορών την Παρασκευή ο οίκος Standard &Poor’s, ρίχνοντας δύο από τα έξι «κάστρα» άριστων αξιολογήσεων: Τη Γαλλία και την Αυστρία. Πλην της Γερμανίας, όσες χώρες απέμειναν με «ΑΑΑ», , απειλούνται πλέον με υποβάθμιση στο μέλλον, ενώ οι προοπτικές εμφανίζονται πλέον «αρνητικές» σχεδόν στο σύνολο της ζώνης του ευρώ. Ψαλίδι υπέστη επίσης το αξιόχρεο της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Κύπρου και της Μάλτας.

Τη διαβεβαίωση ότι η Ελλάδα θα παραμείνει στην Ευρωζώνη, αν και το 2001 μπήκε σε αυτήν με ψευδή στοιχεία, παρείχε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο BBC ο Ευρωπαίος επίτροπος Όλι Ρεν. Ο ίδιος εξέφρασε την πεποίθηση ότι στις επόμενες εβδομάδες θα υπάρξει συμφωνία για το PSI. Κληθείς να σχολιάσει για το ποσοστό του «κουρέματος», περιορίστηκε να πει πως είναι καλύτερο να κλείσει η συμφωνία στη βάση της απόφασης της 26ης Οκτωβρίου, δηλαδή στο 50%.

H διασφάλιση του δεύτερου πακέτου προς την Ελλάδα, όρος για την οποία είναι η ολοκλήρωση του PSI, συνιστούν βασική προτεραιότητα για την Ευρωζώνη, σημειώνει η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ. Τα δύο ζητήματα είναι «η πρώτη υποχρέωση της Ευρωζώνης για το 2012» είπε χαρακτηριστικά η Μέρκελ.

Με την τέως υπουργό Οικονομικών της κυβέρνησής του και νυν γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ συναντήθηκε το μεσημέρι της Τετάρτης ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί. Η Γαλλίδα αξιωματούχος συνεχίζει τις επαφές της στην Ευρώπη με βασικά θέματα στην ατζέντα της την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη με αιχμή την κατάσταση στην Ελλάδα.

Ο οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Fitch δεν αναμένει υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιλόγησης «ΑΑΑ της Γαλλίας το 2012, αλλά θεωρεί πιθανή την υποβάθμιση χωρών, όπως (κυρίως) η Ιταλία και η Ισπανία, κατά μία έως δύο βαθμίδες, σύμφωνα με όσα δήλωσε την Τρίτη ο ο επικεφαλής του οίκου για την αξιολόγηση των ευρωπαϊκών χωρών Εντ Πάρκερ.

Η επίλυση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη θα είναι «μία σκληρή κι επίπονη εργασία» που δεν θα βρεθεί σε μία οσοδήποτε αποφασιστική σύνοδο υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν Βαν Ρομπάι μετά τη συνάντησή του με τη Δανέζα πρωθυπουργό Χέλε Τόρνινγκ-Σμιτ, ενόψει της ανάληψης από τη σκανδιναβική χώρα της προεδρίας της ΕΕ.

Την συμφωνία της για την επιβολή φόρου επί των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών εξέφρασε η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ κατά τη συνάντηση που είχε με το Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί στο Βερολίνο, επισημαίνοντας ωστόσο ότι ακόμη δεν έχει την συγκατάθεση της κυβέρνησής της εντός της οποίας υπάρχουν αντιδράσεις. «Όχι» στον φόρο έχουν πει η Βρετανία και η Σουηδία, υπό όρους δεκτό θα τον κάνει η Ιρλανδία περιπλέκοντας την εφαρμογή του σε όλη την ΕΕ αν και δεν αποκλείεται να ισχύσει στην Ευρωζώνη.

Η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη είναι προτεραιότητα για όλους στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέφερε ο πρεσβευτής της Δανίας στην Αθήνα Τομ Νόρινγκ παρουσιάζοντας τις προτεραιότητες της δανικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ και η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ θα συναντηθούν την Τρίτη στο Βερολίνο, όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος της Μέρκελ. Το ραντεβού αυτό εντάσσεται στη σειρά επαφών που έχει η Γερμανίδα καγκελάριος για την κρίση χρέους στην Ευρωζώνης και στο πλαίσιο αυτών σήμερα θα συναντήσει τον Γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί και την Τετάρτη τον Ιταλό πρωθυπουργό Μάριο Μόντι. Στις 20 του μηνός υπάρχει η «μίνι» Σύνοδος Κορυφής Μέρκελ - Σαρκοζί - Μόντι και στις 30 θα γίνει η «κανονική» Σύνοδος.

Την Ελλάδα φέρνει η Goldman Sachs ως παράδειγμα προκειμένου να στηρίξει την άποψη της πως η συνέχιση των πολιτικών λιτότητας θα εγκλωβίσει τις περιφερειακές χώρες της ζώνης του ευρώ σε φαύλο κύκλο ύφεσης και δημοσιονομικών αστοχιών. Επικαλούμενη την ελληνική εμπειρία η Goldman Sachs αναφέρει πως οι αρχές έχουν πια καταλάβει πως οι απαιτήσεις για μεγαλύτερες δημοσιονομικές προσπάθειες και επίτευξη των βραχυπρόθεσμων στόχων για το έλλειμμα, εγκυμονούν τον κίνδυνο παγίδευσης των περιφερειακών χωρών σε έναν φαύλο κύκλο χαμένων στόχων, μεγαλύτερης λιτότητας, οικονομικής αδυναμίας και μείωσης των φορολογικών εσόδων. 

Την αντίθεσή του στην άποψη της Γερμανίδας καγκελάρίου πως η αποτυχία του ευρώ θα έφερνε την αποτυχία της Ευρώπης επαναλαμβάνει ο Χορστ Ζίχοφερ, πρόεδρος του CSU, αδελφού κόμματος των Χριστιανοδημοκρατών στη Βαυαρία και εταίρος της κυβέρνησης, επιμένοντας πως εάν μία χώρα «όπως η Ελλάδα» αποχωρούσε από την Ευρωζώνη δεν θα κατέρρε το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Αντιμέτωποι με νέο κύμα πιέσεων στην Ευρωζώνη βρίσκονται οι Ευρωπαίοι ηγέτες, λίγες ημέρες μετά την έναρξη της νέας χρονιάς. Ήδη, το πρώτο ραντεβού κορυφής μεταξύ του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί και του Ιταλού πρωθυπουργού Μάριο Μόντι πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή και θα ακολουθήσει η συνάντηση του Σαρκοζί με την Γερμανίδα Καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ τη Δευτέρα. Την ίδια ημέρα, στο Λονδίνο, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Νικ Κλεγκ συγκαλεί σύσκεψη Φιλελευθέρων -με τη συμμετοχή των Όλι Ρεν και Φίλιπ Ρέσλερ- σε μια προσπάθεια επαναπροσέγγισης με την ΕΕ, μετά από το βέτο του Κάμερον στις 9 Δεκεμβρίου.

Η αποβολή μίας χώρας από την Οικονομική και Νομισματική Ένωση θα οδηγούσε σε κατάρρευση της Ευρωζώνης, επισημαίνει ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας και μέλος του ΔΣ της ΕΚΤ, Κλάας Κνοτ, προσθέτοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα ισοδυναμούσε με πρόσκληση προς τους κερδοσκόπους να επιτεθούν και σε άλλες χώρες. Η Γερμανία είναι το κυριότερο εμπόδιο για την αύξηση των πόρων του μηχανισμού ευρωστήριξης, επισημαίνει.

Αμετάβλητο έναντι του προηγούμενου μήνα στο 10,3% παρέμεινε το ποσοστό ανεργίας στην Ευρωζώνη το Νοέμβριο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Παρασκευή η Eurostat. Έναντι του 2010, όταν το ποσοστό ήταν 10%, οι άνεργοι αυξήθηκαν κατά 587.000 άτομα. Τα υψηλότερα ποσοστά έχουν Ισπανία και Ελλάδα, ενώ τα χαμηλότερα Αυστρία, Λουξεμβρούργο και Ολλανδία.

Τη βεβαιότητα ότι η Ελλάδα θα παραμείνει στην Ευρωζώνη εξέφρασε την Παρασκευή η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι το ευρώ θα επιβιώσει το 2012, παρά την κρίση χρέους στην Ευρώπη. Η ίδια δήλωσε, πάντως, ότι τα στοιχεία για την παγκόσμια ανάπτυξη θα «αναθεωρηθούν προς τα κάτω» για το 2012, σημειώνοντας ότι οι σχετικές εκτιμήσεις θα δημοσιοποιηθούν γύρω στις 25 Ιανουαρίου.

Ενδεχόμενη έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ θα προκαλούσε αλυσιδωτή αντίδραση και σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης που πλήττονται από την κρίση, δήλωσε ο καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και μέλος του επιστημονικού συμβουλίου του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών Κλέμενς Φουστ. Το θέμα της Ελλάδας και των ποικίλων σεναρίων για το οικονομικό μέλλον και τις προοπτικές της χώρας σχολιάζει μερίδα του γερμανόφωνου Tύπου. Κοινή εκτίμηση ότι η παραμονή στην ευρωζώνη είναι επισφαλής.

Στο ενδεχόμενο ύφεσης στην Ευρώπη το 2012 αναφέρθηκε την Πέμπτη ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Ζου Μιν. Μιλώντας στη Σιγκαπούρη, το στέλεχος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου τόνισε πως οι κίνδυνοι για την παγκόσμια ανάπτυξη έχουν αυξηθεί και προανήγγειλε αναθεώρηση των προβλέψεων για την ανάπτυξη στην Ευρώπη το 2012, μη αποκλείοντας να υπάρξει τελικά ύφεση.

Την πρόβλεψη ότι η ύφεση στην Ευρωζώνη θα βαθύνει στις αρχές του 2012 και ότι οι οικονομικές πιέσεις στις αγορές της Ευρώπης θα παραμείνουν έντονες τους προσεχείς μήνες διατυπώνει η Goldman Sachs σε έκθεσή της. Σύμφωνα με την επενδυτική τράπεζα, η ύφεση στη ζώνη του ευρώ θα οδηγήσει τελικά σε μια πιο συγκεκριμένη πολιτική συμφωνία μεταξύ των κρατών που την απαρτίζουν, σε νέους δημοσιονομικούς κανόνες και σε επιμερισμό του κινδύνου.

Εάν δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε τον μεικτό μισθό των 750 ευρώ τότε δεν έχει νόημα να παραμείνουμε στην ευρωζώνη, δήλωσε στον Βήμα 99,5 ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γιάννης Παναγόπουλος, με αφορμή τις πιέσεις που ασκεί η τρόικα για τη μείωση του κατώτατου μισθού και κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού στον ιδιωτικό τομέα. Την Πέμπτη η ΓΣΕΕ ανακοίνωσε ότι δεν θα παραστεί στη συνάντηση που έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα στα γραφεία του ΣΕΒ με τη συμμετοχή και των εκπροσώπων των εμπόρων και των επαγγελματοβιοτεχνών. Αντίθετος με τις προτάσεις της τρόικας εμφανίζεται και ο Θεόδωρος Πάγκαλος.