εκτ

Με ανοιχτό μέχρι στιγμής το θέμα του προγράμματος ανταλλαγής των ελληνικών ομολόγων (PSI), συνέρχεται τη Δευτέρα στις Βρυξέλλες το Eurogroup. Το ελληνικό χρέος βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, οι οποίοι θα συζητήσουν επίσης τα θέματα του μόνιμου μηχανισμού διάσωσης ESM που προβλέπεται να συσταθεί τον Ιούλιο, και τη νέα συνθήκη για την ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2013.

Πρώτη προτεραιότητα για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θεωρεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την επίσπευση της εφαρμογής του ESM, του μόνιμου μηχανισμού στήριξης για την Ευρωζώνη, τονίζοντας επίσης πως επείγει η ενίσχυσή του. Το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων «δεν μπορεί να κρατήσει για πάντα» σημειώνει επίσης η ΕΚΤ, επιφυλασσόμενη για τη συνέχισή του μετά την εφαρμογή του ESM. Πεπεισμένος πως «το ευρώ θα πάει καλύτερα το 2012» εμφανίζεται ο επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι.

Σε 3,8 δισ. ευρώ αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα η αξία των ομολόγων της Ευρωζώνης που αγόρασε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, παράλληλα με τις επιτυχείς δημοπρασίες Ιταλίας και Ισπανίας. Από την έναρξη του προγράμματος -το οποίο προκαλεί δυσφορία στη Γερμανία- η ΕΚΤ έχει έχει αγοράσει ομόλογα συνολικής αξίας 241 δισ. ευρώ.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ο μεγαλύτερος κάτοχος ελληνικών κρατικών ομολόγων, με την -ονομαστική- αξία των τίτλων που έχει στο χαρτοφυλάκιο της να εκτιμάται στα 45 δισ. ευρώ περίπου, ωστόσο δεν συμμετέχει στο σχέδιο για την ανταλλαγή ομολόγων, καθώς, όπως λένε στη Φρανφκούρτη, «είναι ένα πρόγραμμα που αφορά τον ιδιωτικό τομέα». Κυβερνήσεις και παράγοντες της αγοράς πιέζουν ασφυκτικά ώστε η ΕΚΤ να μην εξαιρεθεί από το PSI+ και να βρεθεί η κατάλληλη φόρμουλα που δεν θα επιβαρύνει την ευρωτράπεζα και ταυτόχρονα θα μειώσει περαιτέρω το ελληνικό δημόσιο χρέος.

Ξεκινά την Τρίτη η έκτη αξιολόγηση του Μνημονίου από την τρόικα που θα κρίνει σε σημαντικό βαθμό την διαπραγμάτευση για το νέο πρόγραμμα και για την νέα δανειακή σύμβαση. Τα χαμηλόβαθμα στελέχη της τρόικας ξεκινούν την Τρίτη τους ελέγχους τους, ενώ οι επικεφαλής των κλιμακίων Πολ Τόμσεν (ΔΝΤ), Ματίας Μορς (Ευρωπαϊκή Επιτροπή) και Κλάους Μαζούχ (ΕΚΤ) αναμένεται να έρθουν στην Ελλάδα την ερχόμενη εβδομάδα. Βάρος θα δοθεί στην αναδιάρθρωση των ΔΕΚΟ και των συγχωνεύσεων ή καταργήσεων δημοσίων οργανισμών και στην επικαιροποίηση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος 2011-2015. Σειρά συσκέψεων έχει τη Δευτέρα ο πρωθυπουργός με υπουργούς εν όψει της έλευσης της τρόικας.

Περίπου 1 ώρα και ένα τέταρτο διήρκεσε η συνάντηση που είχε το μεσημέρι της Παρασκευής ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος και ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος με τον επικεφαλής του IIF Τσαρλς Νταλάρα, στο Μέγαρο Μαξίμου. Οι διαπραγματεύσεις για το «κούρεμα» του χρέους αναμένεται να συνεχισθούν τις επόμενες ημέρες και στο επίκεντρο είναι το σκληρό παζάρι με τους τραπεζίτες κυρίως για το επιτόκιο και τη χρονική διάρκεια των νέων ομολόγων, ενώ εντείνεται η φημολογία ότι η κυβέρνηση εξετάζει να επιβάλει τις ρήτρες συλλογικής δράσης, ώστε να διασφαλίσει ένα υψηλό ποσοστό συμμετοχής. Ερωτηματικά για τη στάση της ΕΚΤ.

Αμετάβλητο στο 1% διατήρησε την Πέμπτη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το παρεμβατικό της επιτόκιο, έπειτα από δύο συνεχόμενες αυξήσεις, καθώς από τη μία πλευρά περιμένει να δει τις επιπτώσεις των αποφάσεων της για την ενίσχυση της ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος (μέσω και των νέων 3ετών δανείων) και από την άλλη θέλει να πιέσει τις κυβερνήσεις να κάνουν περισσότερα στο μέτωπο των μεταρρυθμίσεων. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι είπε ότι υπάρχουν σημάδια σταθεροποίησης στην οικονομία, ωστόσο οι προοπτικές επισκιάζονται από την αβεβαιότητα και τους καθοδικούς κινδύνους.

Κάτω από τα 1,27 δολάρια υποχώρησε προσωρινά το ευρώ την Τετάρτη, μετά την προειδοποίηση της Fitch ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να αυξήσει τις αγορές ομολόγων ώστε να αντιμετωπίσει την κρίση χρέους και να αποτρέψει την κατάρρευση του ενιαίου νομίσματος. Αρνητικά επιδρούν και τα στοιχεία που δείχνουν ότι η γερμανική οικονομία είναι στα πρόθυρα της ύφεσης.

Tην εκτίμηση ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα διατηρήσει αύριο, Πέμπτη, αμετάβλητα τα επιτόκια του ευρώ, διατυπώνει η Goldman Sachs σε σημερινή της έκθεση. Η επενδυτική τράπεζα εκτιμά παράλληλα πως δεν θα υπάρξουν ανακοινώσεις για περαιτέρω μη συμβατικά μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας.

Στην τελική ευθεία έχουν εισέλθει οι διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με το λόμπι των τραπεζιτών (IIF) για το PSI και όπως όλα δείχνουν πολύ σύντομα θα υπάρξει συμφωνία για το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, απαραίτητη προϋπόθεση για τη νέα δανειακή σύμβαση των 100+30 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το πρόβλημα που υπάρχει είναι ότι ορισμένοι ομολογιούχοι και κυρίως τα hedge funds δεν θέλουν να συμμετέχουν εθελοντικά στην αναδιάρθρωση, γεγονός που φέρνει πιο κοντά τις ρήτρες συλλογικής δράσης, η ενδεχόμενη εφαρμογή των οποίων θα οδηγήσει σε πιστωτικό γεγονός και την ενεργοποίηση των CDS.

Έκτακτη ρευστότητα ύψους 6,6 δισ. ευρώ παρείχε το Νοέμβριο η Τράπεζα της Ελλάδος στις τράπεζες μέσω του ELA, ανεβάζοντας το σύνολο των χορηγήσεων από το σχήμα στα 42,85 δισ. ευρώ. Παράλληλα, η χρηματοδότηση της ΕΚΤ προς τα ελληνικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα υποχώρησε το Νοέμβριο ελαφρά κατά 0,9 δισ. ευρώ. Η ΤτΕ δεν διευκρινίζει ποιες τράπεζες έκαναν χρήση του ELA.

Στην τελική ευθεία έχουν εισέλθει οι διαπραγματεύσεις με τους ιδιώτες πιστωτές για το σχέδιο ανταλλαγής ελληνικών ομολόγων και εκτός συγκλονιστικού απροόπτου μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα υπάρξει συμφωνία για το PSI, η οποία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη σύναψη της νέας δανειακής σύμβασης με την τρόικα. Τα σενάρια κάνουν λόγο για «κούρεμα» έως 60% στα ελληνικά ομόλογα, ενώ ανοικτό παραμένει το θέμα με τις «ρήτρες συλλογικής δράσης» εφόσον το ποσοστό συμμετοχής δεν κινηθεί σε ικανοποιητικά επίπεδα. Σε αυτή την περίπτωση, τα πράγματα θα δυσκολέψουν και για την ΕΚΤ, η οποία έχει στο χαρτοφυλάκιο της ομόλογα 45 δισ. ευρώ περίπου και δεν θέλει να συμμετάσχει στο σχέδιο ανταλλαγής.

Οι τράπεζες της Ευρωζώνης κατέθεσαν 453,18 δισ. ευρώ στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα από χθες Τρίτη έως σήμερα Τετάρτη, ποσό ρεκόρ γα τις καταθέσεις του τύπου «overnight». Η εξέλιξη αυτή δείχνει τα προβλήματα που εμφανίζει η διατραπεζική αγορά της Ευρωζώνης, παρά τις επίμονες προσπάθειες της ΕΚΤ να διοχετεύσει ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα.

Σε αγορές κρατικών ομολόγων αξίας 462 εκατομμυρίων ευρώ προχώρησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσα στο τελευταίο επταήμερο. Πρόκειται για αγορές μεγαλύτερης αξίας σε σύγκριση με το αμέσως προηγούμενο επταήμερο, μικρότερες όμως συγκριτικά με τις αγορές-ρεκόρ στις οποίες επιδόθηκε όταν κορυφωνόταν η προσπάθειά της να κατευνάσει τα πνεύματα στις χρηματαγορές εξαιτίας της κρίσης χρέους, όπως τα 22 δισ. ευρώ στην αρχή Αυγούστου του 2011.

Οι πιέσεις στις ευρωπαϊκές αγορές χρήματος αναμένεται να συνεχιστούν και τους επόμενους έξι μήνες, καθώς δεν διαφαίνεται υποχώρηση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη, ανέφεραν 12 από τους 18 αναλυτές που συμμετείχαν σε εβδομαδιαία δημοσκόπηση του Reuters για τις αγορές χρήματος. «Οι αγορές χρήματος έχουν κλείσει τελείως, δεν κινείται σχεδόν τίποτα στην διατραπεζική (αγορά)», δήλωσε ένας trader.

Στο επίπεδο-ρεκόρ των 2,73 τρισ. ευρώ έχει σκαρφαλώσει ο ισολογισμός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, μετά την αύξηση του δανεισμού προς τις τράπεζες, για την τόνωση της ρευστότητας. Η έκθεση που έχει η ΕΚΤ στην Ευρωζώνη προκαλεί έντονη ανησυχία, ενώ επηρεάζεται και η ισοτιμία του ευρώ.

Η επιδείνωση της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη, σε συνδυασμό με τις αυξημένες ανάγκες των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων σε μετρητά, οδήγησε το Νοέμβριο σε μείωση των τραπεζικών καταθέσεων κυρίως σε Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία και Πορτογαλία, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΚΤ. Παράλληλα, τον ίδιο μήνα περιορίσθηκαν τα δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα, καθώς οι τράπεζες διακρατούν ρευστότητα και δεν την διοχετεύουν στην πραγματική οικονομία, τουλάχιστον σε ικανοποιητικά επίπεδα.

Την αντίθεση του στο ενδεχόμενο αύξησης της αγοράς ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατύπωσε για μία ακόμα φορά ο επικεφαλής της γερμανικής κεντρικής τράπεζας και μέλος του ΔΣ της ΕΚΤ Γιενς Βάιντμαν, τονίζοντας ότι δεν είναι δουλειά της ευρωτράπεζας να χρηματοδοτεί υπερχρεωμένα κράτη.

Σε επίπεδο-ρεκόρ (452,034 δισ. ευρώ) ανήλθε την Τρίτητο ποσό που κατέθεσαν οι ευρωπαϊκές τράπεζες στην ΕΚΤ για διάρκεια μίας ημέρας (overnight), καταδεικνύοντας την κρίση εμπιστοσύνης στη διατραπεζική αγορά, καθώς οι τράπεζες προτιμούν να «παρκάρουν» -ακόμα και με ζημία- τα κεφάλαια τους στην ΕΚΤ αντί να δανείζουν η μία την άλλη ή να αγοράζουν κρατικά ομόλογα, όπως έλπιζαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες μετά την χορήγηση τριετών δανείων μισού τρισ. ευρώ από την ευρωτράπεζα την περασμένη εβδομάδα.

Το σχεδόν μισό τρισεκατομμύριο ευρώ που δάνεισε η ΕKT στις τράπεζες της ΕΕ, προσφέρει μεν πολύτιμο χρόνο, αλλά δεν αρκεί από μόνο του να τις προστατεύσει από την απειλή υποβάθμισης, δήλωσε ανώτατο στέλεχος της Standard and Poor’s στο Reuters. Η πρωτοφανής «ένεση» τριετών δανείων από την ΕΚΤ ήταν ένα θετικό βήμα, αλλά δεν θα επιλύσει το βασικό πρόβλημα των τραπεζών, αυτό δηλαδή των πολύ μεγάλων χρεών, εξήγησε. Σύμφωνα με πληροφορίες η S&P δεν θα δημοσιεύσει την έκθεσή της για το ευρωπαϊκό χρέος πριν τον Ιανουάριο.

Υπέρ της πολιτικής της ποσοτικής χαλάρωσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, εφόσον προκύψει κίνδυνος αποπληθωρισμού στην Ευρωζώνη, τάχθηκε το απερχόμενο μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Λορέντσο Μπίνι Σμάγκι.

Την άποψη ότι η Ευρωζώνη έχει πάρει «στραβό δρόμο» εκφράζει  ο Γιούργκεν Στάρκ σε  συνέντευξή του στην Welt Online. Ο Γερμανός επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ που αποχωρεί την επόμενη εβδομάδα από το Εκτελεστικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,  υπογράμμισε πως αν μια χώρα έχει ενταχθεί σε πρόγραμμα του ΔΝΤ χρειάζεται πολύς χρόνος για να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Ο ίδιος αναγνώρισε πως η Ευρώπη έχει πρόβλημα επικοινωνίας. «Δεν υπάρχει κάποιος που πραγματικά εκπροσωπεί τη νομισματική ένωση. Αυτό ήταν διαφορετικά σε παλαιότερες εποχές. Και αυτό είναι κάτι που θα αποκαλούσα μια έλλειψη ηγεσίας στην Ευρώπη», σημείωσε.

Oι τράπεζες δεν θα χρησιμοποιήσουν την έκτακτη ρευστότητα που τους παρέχει η ΕΚΤ για να αγοράσουν κρατικό χρέος εξαιτίας των αυστηρών εποπτικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής (EBA), προειδοποίησε την Τετάρτη η ιταλική Ένωση Τραπεζών (ΑΒΙ).

Προσωρινή αποδείχθηκε η ανοδική αντίδραση των αγορών στην ανακοίνωση της ΕΚΤ ότι χορήγησε τριετή δάνεια ύψους 489 δισ. ευρώ στις τράπεζες, καθώς αρχικά σημειώθηκαν σημαντικά κέρδη, αλλά στη συνέχεια,  οι αγορές πέρασαν σε αρνητικό έδαφος, αφού επιμένουν οι ανησυχίες γαι την κρίση χρέους στην Ευρωζώνη.

Κεφάλαια ύψους 489,19 δισ. ευρώ άντλησαν οι ευρωπαϊκές τράπεζες μέσω των τριετών δανείων που χορήγησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όπως ανακοινώθηκε την Τετάρτη. Η ΕΚΤ στοχεύει με αυτή την κίνηση να προσφέρει φθηνή ρευστότητα στις τράπεζες ώστε να μπορούν να αναχρηματοδοτήσουν τις υποχρεώσεις τους και να στηρίξουν τα ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα.