Ρωσία

Έχοντας καταλάβει ντε φάκτο την κριμαϊκή χερσόνησο προτάσσοντας την προστασία των ρωσικών συμφερόντων και πολιτών έναντι υπερεθνιστικών απειλών, οι ρωσικές Αρχές ασκούν δίωξη σε βάρος του αρχηγού του ουκρανικού νεοναζιστικού κινήματος Δεξιός Τομέας, Ντμίτρο Γιάρος, κατηγορώντας τον για «υποκίνηση σε τρομοκρατία και εξτρεμισμό» κατά της Ρωσίας.

Η Ρωσία κήρυξε τον πόλεμο όχι μόνο στην Ουκρανία, αλλά στις ΗΠΑ και τη Βρετανία, τις χώρες που εγγυώνται την εδαφική ακεραιότητα της χώρας, δήλωσε τη Δευτέρα σε μήνυμά της η πρώην πρωθυπουργός της Ουκρανίας Γιούλια Τιμοσένκο.

Να παραμερίσουν τα γεωπολιτικά τους συμφέροντα και να σκεφθούν το συμφέρον του ουκρανικού λαού, κάλεσε τις δυτικές κυβερνήσεις ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ, ζητώντας παράλληλα την εφαρμογή της συμφωνίας της 21ης Φεβρουαρίου μεταξύ Γιανουκόβιτς και αντιπολίτευσης και επιμένοντας ότι στόχος των κινήσεων της Μόσχας είναι η προστασία των πολιτών της στη Ουκρανία.

Έκτακτη σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ πραγματοποιείται σήμερα, Δευτέρα, στις Βρυξέλλες εν μέσω της κλιμακούμενης ανησυχίας για τις εξελίξεις στην Ουκρανία και ενώ οι σχέσεις Δύσης-Ρωσίας κινούνται σε τεντωμένοι σχοινί. Για τη σοβαρότερη κρίση στην Ευρώπη έκανε λόγο ο βρετανός ΥΠΕΞ Ουίλιαμ Χέιγκ, καλώντας τη Μόσχα να διατάξει την επιστροφή των δυνάμεών της στις βάσεις στην Κριμαία. Μαραθώνιος επαφών Ομπάμα με ευρωπαίους ηγέτες. Στο Κίεβο την Τρίτη ο Τζον Κέρι.

Πτώση της τάξης του 13% σημειώνει τη Δευτέρα το χρηματιστήριο της Μόσχας, ενώ το ρώσικο ρούβλι κάνει βουτιά σε ιστορικό χαμηλό. Οι χρηματαγορές στη Ρωσία είναι πανικόβλητες για τις επιπτώσεις που θα είχε στην οικονομία ενδεχόμενη ρωσική επέμβαση στην Ουκρανία. Σε έκτακτα μετρα και παρεμβάσεις προχωρά η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας. Η «υστερία» θα υποχωρήσει λόγω των παρεμβάσεων αυτών, δήλωσε ρώσος αξιωματουχος. Πτώση και στις διεθνείς αγορές.

Στις σκληρότερες μέχρι στιγμής προειδοποιήσεις των ΗΠΑ προς το Κρεμλίνο, ο Τζον Κέρι καταδικάζει την «απίστευτη επιθετικότητα» της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, απειλώντας την με διεθνή οικονομική απομόνωση και αποπομπή από την G8. Μετά την επικοινωνία του με τον Βλαντιμίρ Πούτιν κατά την οποία ζήτησε απόσυρση των ρωσικών δυνάμεων από την Κριμαία, ο Μπαράκ Ομπάμα πρόκειται να έχει εντός των επόμενων ωρών τηλεφωνικές συνομιλίες με εταίρους και συμμάχους για την κατάσταση στην Ουκρανία.

Στη ντε φάκτο κατάληψη της χερσονήσου της Κριμαίας έχει προχωρήσει πλέον η Ρωσία εν μέσω της σοβαρότερης αντιπαράθεσης με τη Δύση από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Στρατιωτικές δυνάμεις εδραιώνουν τον ρωσικό έλεγχο στην Κριμαία και ο νεοδιορισθείς αρχηγός του ουκρανικού Πολεμικού Ναυτικού αυτομολεί. Σε ετοιμότητα μάχης θέτει η μεταβατική κυβέρνηση τα ουκρανικά στρατεύματα, αλλά αδυνατεί να διαχειριστεί την κατάσταση. Αγνοεί τις προειδοποιήσεις της Δύσης ο Βλαντιμίρ Πούτιν, την ώρα που φιλορωσικές διαδηλώσεις επεκτείνονται στα ανατολικά...

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ κατηγορεί τη Ρωσία πως με τις στρατιωτικές της κινήσεις στην Ουκρανία «απειλεί την ειρήνη στην Ευρώπη» και καλεί τη Μόσχα να αποκλιμακώσει την ένταση, αποσύροντας τις δυνάμεις της από την Κριμαία. Οι πρέσβεις των χωρών της συμμαχίας συνεδρίασαν εκτάκτως, αλλά δεν έλαβαν απόφαση για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων κατά της Μόσχας. Ακολουθεί σύγκληση της επιτροπής ΝΑΤΟ-Ουκρανίας.

Τηλεφωνική επικοινωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν είχε το Σάββατο ο Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος κάλεσε τη Ρωσία να αποσύρει τις στρατιωτικές της δυνάμεις από την Κριμαία. Ο Ομπάμα είπε στον Πούτιν ότι με την ανάπτυξη ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία υπήρξε παραβίαση του διεθνούς δικαίου και τον προέτρεψε να συνομιλήσει ειρηνικά με τις αρχές του Κιέβου. Ο ρώσος πρόεδρος απάντησε ότι η Μόσχα διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα συμφέροντά της και εκείνα των ρωσόφωνων στην Ουκρανία.

Η στρατιωτική επέμβαση θα οδηγήσει σε πόλεμο και θα βάλει τέλος στις σχέσεις της Ουκρανίας με τη Ρωσία. Αυτό είναι το ξεκάθαρο μήνυμα που έστειλε η νέα κυβέρνηση της χώρας στον Βλαντιμίρ Πούτιν, μετά την απόφαση της ρωσικής Άνω Βουλής να εγκρίνει τη χρήση στρατευμάτων στη χερσόνησο της Κριμαίας. Ήδη οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις τέθηκαν σε κατάσταση μάχης. Σε «γενική κινητοποίηση» κάλεσε η ουκρανική ακροδεξιά.

Η χερσόνησος της Κριμαίας, η βασική πλέον εστία στην ουκρανική κρίση, είναι φιλορωσική περιοχή της Ουκρανίας η οποία χωρίζεται από την υπόλοιπη χώρα γεωγραφικά, ιστορικά και πολιτικά. Φιλοξενεί επίσης το ρωσικό Στόλο της Μαύρης Θάλασσας, τον οποίο η Μόσχα φοβάται ότι θα χάσει.

Εξηγήσεις ζητά από τη Ρωσία η Δύση, παρακολουθώντας με ανησυχία τις καταιγιστικές εξελίξεις στην Κριμαία. Η Γερμανία κάλεσε τη Μόσχα να εξηγήσει τις προθέσεις της, αυτοσυγκράτηση ζητά η Γαλλία. Στο Κίεβο θα μεταβεί ο βρετανός ΥΠΕΞ την Κυριακή. Αμερικανικές προειδοποιήσεις προς τη Μόσχα.

Δεκάδες κουκουλοφόροι οπλισμένοι με καλάσνικοφ πραγματοποιούν περιπολίες στο κέντρο της Συμφερόπολης, ενώ η Ουκρανία βρίσκεται στο χείλος του διαμελισμού και η Ρωσία δηλώνει έτοιμη να «βοηθήσει» την Κριμαία. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πηγές, οι κουκουλοφόροι φορούν στολή χωρίς διακριτικά, και έχουν λάβει θέση κοντά στο Κοινοβούλιο της Κριμαίας. Για μεταφορά 6.000 «επιπλέον» ρώσων στρατιωτών στην Ουκρανία μιλά ο ουκρανός υπουργός Άμυνας.

Στο χείλος της διάσπασης βρίσκεται η Ουκρανία. Σε ετοιμότητα βρίσκονται ουκρανικές και ρωσικές δυνάμεις, ανήσυχη παρατηρεί η διεθνής κοινότητα τις στρατιωτικές κινήσεις στην Κριμαία. Τη... βοήθεια της Ρωσίας για την αποκατάσταση της «τάξης και της ηρεμίας» ζήτησε ο νέος πρωθυπουργός της Κριμαίας. Δεν θα αδιαφορήσουμε στην έκκληση της Κριμαίας, ξεκαθαρίζει το Κρεμλίνο, εν μέσω καταγγελιών της ουκρανικής ηγεσίας για ρωσική στρατιωτική επέμβαση.

Ο αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε τη Μόσχα ότι τυχόν στρατιωτική επέμβαση στην Ουκρανία θα έχει «κόστος», την ώρα που το Κίεβο καταγγέλλει ρωσική εισβολή για προσάρτηση της Κριμαίας. Αμερικανός αξιωματούχος είπε πως υπάρχουν ενδείξεις για κινήσεις ρωσικών στρατευμάτων από και προς την περιοχή της Κριμαίας στην Ουκρανία.

Ισορροπίες τρόμου στην Κριμαία με τη νέα μεταβατική ηγεσία να κατηγορεί το Κρεμλίνο ότι εφαρμόζει τακτική ανάλογη πριν την επέμβαση στη Γεωργία το 2008, αναπτύσσοντας στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή για να παρασύρει το Κίεβο σε ένοπλη σύγκρουση. Ο μεταβατικός πρόεδρος Αλεξάντερ Τουρτσίνοφ καλεί τον Βλαντιμίρ Πούτιν «να σταματήσει τις προκλήσεις», ενόσω τελούν υπό κατάληψη ενόπλων τα αεροδρόμια της Κριμαίας και πληροφορίες θέλουν 2.000 Ρώσους στρατιώτες να έχουν μεταφερθεί με μεταγωγικά στην περιοχή... Φωτορεπορτάζ.

Διαβεβαιώσεις ότι δεν σκοπεύει να παραβιάσει την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας μοιράζει ο Πούτιν στη Δύση, την ώρα που η ένταση στην Κριμαία παραμένει στο κόκκινο, ρώσοι βουλευτές προτείνουν νομοσχέδια που διευκολύνουν την ενσωμάτωση τμημάτων της Ουκρανίας στη Ρωσία και το Κρεμλίνο μοιράζει ρωσικά διαβατήρια στα μέλη της διαβόητης μονάδας καταστολής Μπερκούτ, που διαλύθηκε από τις νέες Αρχές.

Ο έκπτωτος πρόεδρος της Ουκρανίας, Βίκτορ Γιανουκόβιτς, υποσχέθηκε, στην πρώτη του συνέντευξη Τύπου μετά την ανατροπή του, ότι θα συνεχίσει να μάχεται για την πατρίδα του, πρόσθεσε, πάντως -εν μέσω ανησυχιών για την ένταση στην Κριμαία- ότι δεν θα ζητήσει στρατιωτική ενίσχυση από τη Ρωσία. «Η Κριμαία πρέπει να παραμείνει τμήμα της Ουκρανίας» είπε, και κατήγγειλε: «Με έδιωξαν νεοφασίστες τραμπούκοι».

Την παρέμβαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ζήτησε την Παρασκευή το Κοινοβούλιο της Ουκρανίας, εν μέσω έντονης ανησυχίας για την κατάσταση που διαμορφώνεται στη ρωσόφωνη αυτόνομη δημοκρατία της Κριμαίας, μετά την κατάληψη δύο αεροδρομίων από ένοπλους στρατιώτες. Επίσης, το ουκρανικό Κοινοβούλιο κάλεσε τη Μόσχα να σταματήσει τις όποιες κινήσεις μπορούν να υπονομεύσουν την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.

Σε δημοψήφισμα θέτει το Κοινοβούλιο της Κριμαίας το μελλοντικό καθεστώς της ρωσόφωνης αυτόνομης δημοκρατίας, ανακοινώνοντας ότι στις 25 Μαΐου -ανήμερα των προεδρικών εκλογών- στήνει κάλπες στη χερσόνησο για τη «διεύρυνση της αυτονομίας». Η ανακοίνωση ακολουθεί την επανεμφάνιση Γιανουκόβιτς, και έρχεται εν μέσω των ρωσικών στρατιωτικών γυμνασίων και του μπαράζ προειδοποιήσεων της Δύσης προς το Κρεμλίνο να σεβαστεί την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.

Τη στιγμή που η ένταση οξύνεται σε επικίνδυνο βαθμό στο μέτωπο της Κριμαίας, ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων μεταδίδουν ότι ο Βίκτορ Γιανουκόβιτς -ο οποίος επιμένει ότι είναι παραμένει νόμιμος πρόεδρος της Ουκρανίας- πρόκειται να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου στις 15:00 (ώρα Ελλάδος) το μεσημέρι της Παρασκευής από τη ρωσική πόλη Ροστόφ-ον-Ντον κοντά στα ουκρανικά σύνορα.

Δήλωση που αποδίδουν στον ανατραπέντα πρόεδρο της Ουκρανίας Βίκτορ Γιανουκόβιτς μεταδίδουν τα ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων, στην οποία ο τέως πρόεδρος επιμένει πως είναι ο «νόμιμος πρόεδρος» της χώρας και ζητά από τη Ρωσία «να προστατεύσει την ασφάλειά του από τις πράξεις εξτρεμιστών». Το αίτημά του φέρεται να έχει γίνει δεκτό «στη ρωσική επικράτεια».

Οι ισορροπίες στην Κριμαία, όπου το κτίριο της τοπικής Βουλής και της περιφερειακής κυβέρνησης έχουν καταληφθεί ενώ οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις δίνουν όλο και περισσότερα «σημάδια ετοιμότητας» στα σύνορα, ανησυχούν σοβαρά τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. «Το σημαντικότερο είναι να μην διασπαστεί η Ουκρανία» λέει το Βερολίνο, για «πολύ επικίνδυνο παιχνίδι» μιλά η Πολωνία. Παράλληλα, το ΝΑΤΟ κάλεσε τη Ρωσία να «μην προχωρήσει σε κινήσεις που θα κλιμακώσουν την κατάσταση ή θα δημιουργήσουν παρεξηγήσεις».

Θέατρο κλιμακούμενης έντασης γίνεται η Κριμαία: Ένοπλοι, πιθανότατα φιλορώσοι, κατέλαβαν τα κτίρια της τοπικής Βουλής και της περιφερειακής κυβέρνησης. Σε συναγερμό η ουκρανική αστυνομία, με το Κίεβο να προειδοποιεί πως κινητικότητα στη ρωσική ναυτική βάση θα εκληφθεί ως «πράξη επίθεσης». Οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις έχουν αυξήσει την ετοιμότητά τους· η ΕΕ παρακολουθεί με ανησυχία και το ΝΑΤΟ προειδοποιεί τη Ρωσία να μην κλιμακώσει· ρωσικά ΜΜΕ λένε πως η Μόσχα συμφωνεί να προστατεύσει τον Γιανουκόβιτς σε ρωσική επικρατεία.

Εν μέσω της ψυχροπολεμικού τύπου αντιπαράθεσης στην Ουκρανία και ενδείξεων ότι η Ρωσία ενδεχομένως κινείται προς σενάριο τύπου Αμπχαζίας στην Κριμαία, οι ΗΠΑ ανακοινώνουν πρόσθετη βοήθεια προς την έτερη πρώην σοβιετική δημοκρατία της Γεωργίας για να ενσωματωθεί περαιτέρω στις ευρωατλαντικές δομές, και καταγγέλλουν τη συνεχιζόμενη ρωσική στρατιωτική παρουσία στις αποσχισθείες επαρχίες της Αμπχαζίας και της Νότιας Οσετίας.