μόσχα

Οι υπουργοί Άμυνας της Ρωσίας και της Ουκρανίας συμφώνησαν σε εκεχειρία στην Κριμαία μέχρι τις 21 Μαρτίου. Σύμφωνα με τον ουκρανό υπουργό Άμυνας, σε αυτό το διάστημα οι ρωσικές ένοπλες δυνάμεις δεν θα αναλάβουν δράση κατά ουκρανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Η συμφωνία έρχεται την ώρα που οι κάτοικοι της Κριμαίας ψηφίζουν για την προσάρτηση της χερσονήσου από τη Ρωσία, σε ένα δημοψήφισμα που το «ναι» αναμένεται συντριπτικό.

Στις κάλπες προσέρχονται από το πρωί οι κάτοικοι της Κριμαίας, καλούμενοι να αποφασίσουν σε δημοψήφισμα εάν επιθυμούν την ένωση με τη Ρωσία. Ελάχιστοι αμφιβάλλουν για το αποτέλεσμα, καθώς το «ναι» αναμένεται συντριπτικό. Το αποτέλεσμα θα κρίνει και τις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση, ενώ είναι πιθανό να πυροδοτήσει νέο γύρο κυρώσεων. Φωτορεπορτάζ

Άρωμα Ουκρανίας στους δρόμους της Μόσχας: Την ώρα που στην Κριμαία γίνονται οι τελευταίες προετοιμασίες για το δημοψήφισμα προσάρτησης, δεκάδες χιλιάδες Μοσχοβίτες διαδήλωσαν στη ρωσική πρωτεύουσα υπέρ και κατά της στάσης του Κρεμλίνου στην ουκρανικη κρίση.

Άκαρπη η συνάντηση Κέρι και Λαβρόφ στο Λονδίνο για την Κριμαία, δύο ημέρες πριν το δημοψήφισμα: «Δεν έχουμε κοινό όραμα» για την Ουκρανία είπε ο ρώσος ΥΠΕΞ, επιμένοντας πως η Μόσχα θα σεβαστεί την «βούληση του λαού της Κριμαίας» στο δημοψήφισμα. Η Μόσχα «δεν σχεδιάζει εισβολή στην νοτιοανατολική Ρωσία» είπε ο Λαβρόφ. «Δεν θα αναγνωρίσουμε το δημοψήφισμα» λέει ο Κέρι, προειδοποιώντας ότι εάν υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης θα υπάρξει ακόμα μεγαλύτερο κόστος.

Ένα άτομο σκοτώθηκε και αρκετά τραυματίστηκαν την Πέμπτη, όταν εκατοντάδες φιλορώσοι και ουκρανοί διαδηλωτές συγκρούστηκαν στην ανατολική πόλη Ντονέτσκ. Ο θάνατος αυτός ενδέχεται να οξύνει την ήδη τεταμένη κατάσταση, την ώρα που Ρωσία και ΗΠΑ πραγματοποιούν στρατιωτικά γυμνάσια στην «αυλή» της Ουκρανίας, πριν από το κρίσιμο δημοψήφισμα της Κυριακής στην Κριμαία. «Η Ρωσία δεν θέλει πόλεμο» λέει ο ρώσος πρεσβευτής στον ΟΗΕ, στη διάρκεια έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Τηλεφωνική επικοινωνία είχαν οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ και Ρωσίας πριν την συνάντησή τους την Παρασκευή στο Λονδίνο, ενώ το διπλωματικό σκηνικό έχει πάρει φωτιά: Η ΕΕ απειλεί τη Μόσχα με κυρώσεις, το αμερικανικό Κογκρέσο επεξεργάζεται μέτρα εναντίον ρώσων αξιωματούχων, η Ρωσία απειλεί με «αντίποινα» ενώ ο ρωσικός στρατός, σε μία προφανή επίδειξη δύναμης, προχώρησε σε ασκήσεις στα σύνορα με την Ουκρανία. Μετά την τηλεφωνική συνομιλία, ο Κέρι προειδοποίησε ότι προσάρτηση της Κριμαίας θα οδηγήσει σε «πολύ σοβαρά μέτρα» από τη Δύση.

Με «συμμετρικές κυρώσεις» απειλεί η Μόσχα εάν η ΕΕ και οι ΗΠΑ προχωρήσουν σε κυρώσεις σε βάρος της λόγω της ουκρανικής κρίσης. «Ευελπιστούμε πως οι κυρώσεις θα είναι πολιτικές και όχι οικονομικές» λέει το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών, την ώρα που το ίδιο το Κρεμλίνο αντεπιτίθεται στις επικρίσεις εκ δυσμών λέγοντας πως «δεν υποκινήσαμε εμείς την κρίση στην Κριμαία». Για «τεράστιες ζημιές» προειδοποιεί τη Μόσχα η Μέρκελ, μπλόκο του ΟΟΣΑ στη Ρωσία.

Για «τεράστια πολιτική και οικονομική ζημιά» της ίδιας της Ρωσίας και αλλαγή των σχέσεων με την ΕΕ, εάν η Μόσχα συνεχίσει την ίδια πολιτική, προειδοποίησε η Ανγκελα Μέρκελ, αναφερόμενη στις εξελίξεις στην Κριμαία. Η καγκελάριος απέκλεισε κάθε ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, όχι όμως και των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας. Παράλληλα, ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) παγώνει τις διαδικασίες ένταξης της Ρωσίας.

Σε συμφωνία για τη μορφή των κυρώσεων σε βάρος ρώσων αξιωματούχων -μέχρι και του στενού περιβάλλοντος του Πούτιν- κατέληξαν, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι «28» με στόχο να πιέσουν τη Μόσχα να προχωρήσει σε κινήσεις αποκλιμάκωσης στην Κριμαία. Την ίδια ώρα η Κριμαία, που ετοιμάζεται για το δημοψήφισμα, σκοπεύει να αναλάβει την ιδιοκτησία των περιουσιακών στοιχείων του ουκρανικού Δημοσίου που βρίσκονται στη χερσόνησο. Πυρά της G7 και προειδοποιήσεις στη Ρωσία για «συνέπειες», «αποκλιμάκωση ή κυρώσεις» επαναλαμβάνουν Βερολίνο και Παρίσι.

Μόσχα και Τεχεράνη έφτασαν σε προκαταρκτική συμφωνία για την κατασκευή δύο πυρηνικών μονάδων στην Μπουσέρ του Ιράν, σύμφωνα με την ιρανικό οργανισμό πυρηνικής ενέργειας. Θα πρόκειται για δύο μονάδες, ισχύος 1.000 μεγαβάτ, που θα χτιστούν δίπλα στην ήδη υπάρχουσα μονάδα στη Μπουσέρ.

Η απουσία σθεναρής αντίδρασης εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας μετά την επίθεση της Ρωσίας στη Γεωργία το 2008 ενθάρρυνε τη Μόσχα να προχωρήσει στην κατάληψη της Κριμαίας, δηλώνει ο Γεωργιανός πρόεδρος Γκιόργκι Μαργκβελασβίλι σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) εν μέσω των καταιγιστικών εξελίξεων στην Ουκρανία.

Διπλωματικός παγετός με φόντο την κρίση στην Κριμαία: Η Ουάσινγκτον απορρίπτει συνάντηση με τον ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ εάν η Μόσχα δεν δείξει «σοβαρή πρόθεση να επιδιώξει διπλωματική λύση». Η Ρωσία απορρίπτει τη βάση στην οποία θέτουν οι ΗΠΑ το ζήτημα της Ουκρανίας και ετοιμάζει «αντιπροτάσεις», λέγοντας πως «δεν μπορεί να λαμβάνεται ως αφετηρία το πραξικόπημα στο Κίεβο». Την ίδια ώρα, η υπό ρωσικό έλεγχο Κριμαία ορκίζει ως στρατιώτες της μέλη των «δυνάμεων αυτοάμυνας» ενώ η ΕΕ απειλεί με διεύρυνση των κυρώσεων.

Εκπρόσωποι δυτικών δυνάμεων συναντώνται την Τρίτη στο Λονδίνο για να καταρτίσουν κατάλογο Ρώσων πολιτικών και οικονομικών παραγόντων που θα υποστούν οικονομικές και ταξιδιωτικές κυρώσεις εάν η Μόσχα δεν προσέλθει άμεσα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με την Ουκρανία, όπως ανακοίνωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον. Το Κίεβο κινείται την ίδια στιγμή προς την υπογραφή της συμφωνίας Σύνδεσης με την ΕΕ πιθανώς στη Σύνοδο Κορυφής στα τέλη Μαρτίου.

Σκηνικό σαφούς διάσπασης σχηματίζεται στην Ουκρανία: Ενώ το Κίεβο εξετάζει διαδικασίες «εξπρές» για συνεργασία με τις δυτικές χώρες, η Κριμαία -τον έλεγχο στην οποία ουσιαστικά ασκούν οι ρωσικές δυνάμεις- κινείται με ταχύτατες διαδικασίες προς προσάρτηση στη Ρωσία. Η Μόσχα ετοιμάζει πακέτο 1,1 δισ. ευρώ για την Κριμαία και διαμηνύει στη Δύση πως η επέμβαση είναι «σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο», την ώρα που οι ΗΠΑ ενισχύουν την στρατιωτική συνεργασία με την Πολωνία και το ΝΑΤΟ εξετάζει στενότερες σχέσεις με το Κίεβο.

Η Ρωσία ήταν συνένοχος της αστυνομίας στα βίαια επεισόδια εναντίον των φιλοευρωπαίων διαδηλωτών στο Κίεβο, δήλωσε ο Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, πρώην μεγιστάνας του πετρελαίου και σφοδρός επικριτής του Κρεμλίνου, απευθυνόμενος σε πλήθος συγκεντρωμένων στην πλατεία Ανεξαρτησίας της ουκρανικής πρωτεύουσας.

Ενώ η κρίση στην Ουκρανία συνεχίζεται, οι ΗΠΑ ασκούν πιέσεις στη Ρωσία, προειδοποιώντας ότι πιθανές κινήσεις προσάρτησης της Κριμαίας θα κλείσει την πόρτα στη διπλωματία. Με οικονομικές κυρώσεις μεγάλης εμβέλειας από τη Δύση προειδοποιεί η Βρετανία. Συνομιλίες με ξένους ηγέτες -ανάμεσά τους και ηγέτες χωρών της Βαλτικής- είχε ο Μπαράκ Ομπάμα.

Απευθείας συνομιλίες με τον ουκρανό πρεσβευτή στη Μόσχα είχε το Σάββατο ο ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών. Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση της ουκρανικής με τη ρωσική πλευρά από την έναρξη της κρίσης στην Κριμαία. Οι δύο άνδρες συζήτησαν για τις «ρωσο-ουκρανικές σχέσεις σε μία ειλικρινή ατμόσφαιρα», αρκέστηκε να ανακοινώσει το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Φανατικοί εθνικιστές κατευθύνουν την προσωρινή κυβέρνηση της Ουκρανίας, δήλωσε το Σάββατο ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας, Σεργκέι Λαβρόφ, αρνούμενος για μια ακόμα φορά οποιαδήποτε εμπλοκή του Κρεμλίνου στην υποθεση της Κριμαίας. O ίδιος πάντως δηλώνει ότι η Μόσχα είναι ανοικτή σε ειλικρινή διάλογο με τη διεθνή κοινότητα για να βγει η Ουκρανία από την κρίση.

Κίνδυνο «εθνικών διωγμών» εις βάρος Ρώσων και ρωσόφωνων στην Κριμαία και την ανατολική Ουκρανία επικαλείται πλέον το Κρεμλίνο ως βάση των κινήσεών του στη γεωπολιτική σκακιέρα. «Η Ρωσία δεν μπορεί να αγνοήσει τις εκκλήσεις για βοήθεια» ισχυρίζεται ο Πούτιν σε νέα τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ομπάμα. «Μας κάνουν να γελάμε» λέει ο εκπρόσωπός του για τις εκκλήσεις διαλόγου με το Κίεβο. Και ο Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποιεί τις ΗΠΑ: «Οι κυρώσεις θα γυρίσουν μπούμπερανγκ»...

Οργισμένη εμφανίζεται η Μόσχα μπροστά στις πρώτες κυρώσεις της ΕΕ με φόντο τις εξελίξεις στην Κριμαία και απειλεί με αντίποινα. Σε δηλώσεις του ο ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, κατηγόρησε την ΕΕ για «μη εποικοδομητικές θέσεις» και τόνισε ότι «η Ρωσία δεν θα δεχτεί τη γλώσσα των κυρώσεων και των απειλών». Ο Λαβρόφ προειδοποιεί, μάλιστα, ότι η Μόσχα θα προβεί σε αντίποινα σε περίπτωση επιβολής των κυρώσεων.

Ο μεταβατικός πρωθυπουργός της Ουκρανίας κάλεσε τη Μόσχα να αποσύρει τα στρατεύματά της από τους δρόμους της Κριμαίας και να αρχίσει διάλογο με τη νέα ηγεσία στο Κίεβο. Η ουκρανική κυβέρνηση κατηγόρησε τη Ρωσία για υποστήριξη αποσχιστικών ομάδων και κατακεραύνωσε εκ νέου το δημοψήφισμα στην Κριμαία ως παράνομο, λέγοντας πως «κανείς στον πολιτισμένο κόσμο» δεν θα το αναγνωρίσει.

Διαμετρικά αντίθετες παραμένουν οι θέσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Βρυξελλών από τη μία πλευρά και Μόσχας από την άλλη για την κρίση στην Κριμαία, ενώ ο διπλωματικός πόλεμος μαίνεται: «Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις εκκλήσεις ρωσόφωνων για βοήθεια» λέει ο Πούτιν στον Ομπάμα, «παράνομη» η Ρωσία και το δημοψήφισμα επιμένει ο Λευκός Οίκος. Πρώτη γεύση κυρώσεων στη Μόσχα από την ΕΕ, με τη Γαλλία να διαμηνύει πως οι τόνοι θα ανέβουν εάν δεν υπάρξουν αποτελέσματα. «Ευπρόσδεκτη η Κριμαία» λέει η ρωσική Βουλή, καταδικάζουν ως παράνομο το δημοψήφισμα χώρες της ΕΕ.

Στη δίνη της μεγαλύτερης γεωπολιτικής κρίσης στην Ευρώπη από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, η ΕΕ αναστέλλει τις διαπραγματεύσεις επί δύο συμφωνιών με τη Ρωσία και προειδοποιεί με πρόσθετες κλιμακωτές κυρώσεις -πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και ταξιδιωτικές απαγορεύσεις, και σε επόμενη φάση οικονομικές κυρώσεις- εάν η κατάσταση δεν οδηγηθεί άμεσα σε αποκλιμάκωση. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατηγορούν τη Μόσχα για παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου στην Κριμαία και χαρακτηρίζουν παράνομο το δημοψήφισμα προσάρτησης.

Στις 16 Μαρτίου θα στηθούν οι κάλπες στην Κριμαία για να το καθεστώς της επαρχίας και τη σχέση της με το Κίεβο, ανέφερε ο αναπληρωτής επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης, Ρουστάμ Τεμιργκάλιεφ. Το δημοψήφισμα, σύμφωνα με τα ρωσικά ΜΜΕ, θα γίνει με ερώτημα την παραμονή στην Ουκρανία ή την προσάρτηση στη Ρωσική Ομοσπονδία. Ήδη, η περιφερειακή Βουλή ενέκρινε την προσάρτηση στη Ρωσία.

Την αλλαγή της ρωσικής νομοθεσίας με ευκολότερη παροχή υπηκοότητας σε όσους μιλούν ρώσικα και προέρχονται από περιοχές της πρώην ΕΣΣΔ προανήγγειλε ο ρώσος πρωθυπουργός Ντμίτρι Μεντβέντεφ. Η απόφαση έρχεται ενώ η κρίση στην ουκρανική Κριμαία έχει κορυφωθεί.