ευρωζώνη

Τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του αριθμού των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων (Monetary Financing Institutions, MFIs) στην Ευρωζώνη κατέγραψαν πέρυσι η Κύπρος και η Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ. Την 1η Ιανουαρίου 2014, ο αριθμός των ιδρυμάτων αυτών μειώθηκε στην Ελλάδα κατά 17% σε σχέση με την 1/1/2013 ή σε απόλυτους αριθμούς από 75 σε 62.

H Ελλάδα μπήκε με νόμιμο και διαφανή τρόπο στην Ευρωζώνη, υποστηρίζει σε συνέντευξή του στη γερμανική Handelsblatt ο πρώην υπουργός Οικονομικών Νίκος Χριστοδουλάκης, λέγοντας πως η Αθήνα αξιοποίησε «την ευελιξία που είχαν τότε όλες οι χώρες» για την είσοδο στη νομισματική ένωση. «Εάν η Ελλάδα είχε εξαπατήσει, η Eurostat ή οι αγορές θα το είχαν ανακαλύψει εδώ και καιρό» τονίζει ο πρώην υπουργός, υποστηρίζοντας παράλληλα πως τα μέτρα που ζητά η τρόικα είναι πολιτικά και κοινωνικά μη εφαρμόσιμα.

Αποπληθωρισμό 1,8% κατέγραψε η Ελλάδα τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, αποτελώντας την χώρα της ΕΕ με τη χαμηλότερο δείκτη τιμών καταναλωτή. Υποχώρηση σημείωσε όμως ο πληθωρισμός και στην ευρωζώνη, στο 0,8% έναντι 0,9% τον Νοέμβριο, εντείνοντας τους φόβους για αποπληθωριστικές πιέσεις. Κώδωνα κινδύνου κρούει για το θέμα και το ΔΝΤ, ενώ το Eurogroup εμφανίζεται καθησυχαστικό.

Δυσοίωνες είναι οι προβλέψεις του νομπελίστα οικονομολόγου Τζόζεφ Στίγκλιτς για το 2014. Όπως γράφει σε άρθρο του στο Project Syndicate ο διάσημος οικονομολόγος, το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία και Βρετανία, αλλά ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι χαμηλότερο σήμερα σε σχέση με πριν από την ύφεση και δεν διαφαίνονται σημάδια σημαντικής βελτίωσης.

Η προοπτική των ανεπτυγμένων οικονομιών βελτιώνεται, καθώς ανακτάται μέρος της αναπτυξιακής ορμής στην ευρωζώνη, όπου πάντως παραμένουν οι ανησυχίες λόγω της κρίσης, σύμφωνα με τον μηνιαίο σύνθετο δείκτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Ο δείκτης αυτός, ο οποίος αφορά 33 κράτη-μέλη του, δείχνει ότι η ανάπτυξη θα επιταχυνθεί και θα φθάσει στο υψηλότερο επίπεδό της από τον Μάρτιο του 2011.

Παραμένουν στο 0,25% τα βασικά επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όπως έγινε γνωστό το απόγευμα της Πέμπτης. Στη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου ο Μάριο Ντράγκι προειδοποίησε ότι είναι νωρίς να μιλήσουμε για νίκη στο μέτωπο της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη. «Η ανάκαμψη έχει έλθει αλλά είναι ασθενική. Θα ήταν πολύ πρόωρο να κηρύξουμε τη νίκη» ήταν τα λόγια του.

Στη δήλωση του υπουργού Οικονομικών Γιάννη Στουρνάρα, ότι η Ελλάδα σχεδιάζει τη διάθεση ομολόγων στο δεύτερο εξάμηνο του 2014, αναφέρεται δημοσίευμα του πρακτορείου Bloomberg, επισημαίνοντας ότι αυτή η εξέλιξη θα σηματοδοτούσε αλλαγή σελίδας για την Ευρωζώνη, μετά τον αποκλεισμό που υπέστησαν χώρες της από τις αγορές χρέους.

Στο 27,4% διαμορφώθηκε η ανεργία στην Ελλάδα το Σεπτέμβριο του 2013 με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης να κινείται στο 12,1%. Ελαφρά κάμψη της ανεργίας των νέων (κάτω των 25 ετών) στην Ελλάδα με το ποσοστό να διαμορφώνεται στο 54,8%, έναντι 57,7% τον Αύγουστο.

Στα υψηλότερα επίπεδα από το Νοέμβριο του 2001 ανήλθαν το Νοέμβριο οι πωλήσεις στο λιανικό εμπόριο της ευρωζώνης. Συγκεκριμένα, οι λιανικές πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 1,4% σε μηνιαία βάση το Νοέμβριο, ενώ  τον προηγούμενο μήνα είχαν μειωθεί κατά 0,4%. Σε ετήσια βάση, οι λιανικές πωλήσεις της ευρωζώνης αυξήθηκαν κατά 1,6%, ενώ τον Οκτώβριο είχαν μειωθεί κατά 0,3%.

Δεν επιβεβαιώνονται από Κοινοτικές πηγές οι προσδοκίες στελεχών της ελληνικής Κυβέρνησης ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να εξασφαλίσει νέα χρηματοδότηση από τη ζώνη του ευρώ χωρίς να υπογράψει νέο Μνημόνιο. Σύμφωνα με κοινοτικές πηγές ενδεχόμενη πρόσθετη βοήθεια θα παρασχεθεί στην Ελλάδα από την ΕΕ μέσω του ESM και υπό αυστηρούς όρους.

Ο δανεισμός του ιδιωτικού τομέα από τις τράπεζες της Ευρωζώνης μειώθηκε με επιταχυνόμενο ρυθμό τον Νοέμβριο, ασκώντας πίεση στην ΕΚΤ να κάνει περισσότερα για την αναθέρμανση της οικονομίας. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ, τα δάνεια προς τον ιδιωτικό τομέα μειώθηκαν κατά 2,3% σε σύγκριση με τον Νοέμβριο του 2012. Τα δάνεια δε προς τις επιχειρήσεις μειώθηκαν κατά 3,9%. Η μεγαλύτερη πτώση στις χορηγήσεις προς τις επιχειρήσεις καταγράφηκε σε Ισπανία, Ιταλία, Μάλτα.

O οίκος Pimco θεωρεί πως η Ελλάδα δεν θα καταφέρει να επιστρέψει το 2014 στις διεθνείς αγορές, όπως λένε στελέχη της στη γερμανική Sueddeutsche Zeitung, η οποία γράφει πως ο οίκος δεν σκοπεύει να επενδύσει σε ελληνικά χρεόγραφα και θεωρεί απαραίτητα νέα δάνεια στήριξης από την Ευρωζώνη.

Μέχρι τη γειτονική Λετονία ταξίδεψε ο πρόεδρος της Λιθουανίας για να απολαύσουν μαζί με τον Λετονό πρόεδρο από ένα παγωτό, με αφορμή την είσοδο της Λετονίας στην ευρωζώνη. Και, φυσικά, πλήρωσαν με ευρώ.

Η Ισπανία βγήκε επισήμως από το πρόγραμμα αρωγής των τραπεζών της το οποίο της είχε προσφέρει την άνοιξη του 2012 η Ευρωζώνη, ανακοίνωσε το ευρωπαϊκό ταμείο στήριξης (ESM) χαιρετίζοντας μια «εντυπωσιακή επιτυχία». «Το σχέδιο αρωγής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας για την Ισπανία τερματίζεται σήμερα με επιτυχία. Από την έναρξή του [...], ο ESM κατέβαλε 41,3 δισ. ευρώ στην ισπανική κυβέρνηση για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού τομέα της. Η Ισπανία δεν θα ζητήσει πρόγραμμα πρόσθετης αρωγής», αναφέρει στην ανακοίνωση ο ESM.

Η Ελλάδα αναμένεται να επιστρέψει σε ρυθμούς ανάπτυξης το 2014, ενώ ευοίωνες προοπτικές για την Ευρωζώνη το 2014 προβλέπουν οι περισσότεροι αναλυτές, παρά τις επιφυλάξεις ορισμένων, εξαιτίας κυρίως του υψηλού χρέους σε κάποια από τα κράτη-μέλη της, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, στο οποίο αναφέρεται ότι η Ευρωζώνη «αποδείχθηκε ανθεκτική» στις προκλήσεις του 2013.

Το φάντασμα εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ δεν έχει εξαφανιστεί. Μπορεί να επανέλθει, όχι επειδή η οικονομική της κατάσταση θα χειροτερεύσει, αλλά για το αντίθετο. Θα ήταν πάντως τεράστιο σοκ για τις χρηματαγορές.

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Μάριο Ντράγκι δήλωσε σε συνέντευξή του πως υπάρχουν «πολλές ενθαρρυντικές ενδείξεις» στην Ευρωζώνη, την ώρα που ο ομόλογός του της γερμανικής Μπούντεσμπανκ υιοθετούσε ένα σαφώς λιγότερο αισιόδοξο τόνο.

Tο κόστος εκκαθάρισης μιας προβληματικής τράπεζας στην ευρωζώνη θα αναλαμβάνεται αρχικά από τη χώρα στην οποία εδρεύει, ωστόσο σταδιακά, θα συμβάλουν και τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, βάσει πρότασης της ΕΕ που είδε το Reuters. Σε κάθε κράτος-μέλος θα δημιουργηθεί ειδικό ταμείο για την εκκαθάριση τραπεζών, από εισφορά που θα πληρώνουν οι τράπεζες της κάθε χώρας. Τα ταμεία θα συνεργάζονται μεταξύ τους, ενώ μετά από 10 έτη, θα συγχωνευτούν σε ένα: κοινό Ταμείο Εκκαθάρισης Τραπεζών της ευρωζώνης. Πότε θα παρεμβαίνουν τα κράτη και ο ESM.

Η οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη αυξήθηκε τον Δεκέμβριο, αλλά κλιμακώθηκε η αύξηση της ανισότητας στις επιδόσεις μεταξύ των χωρών-μελών της, σύμφωνα με στοιχεία της Markit. Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η υποχώρηση της δραστηριότητας στη Γαλλία για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, με τον ταχύτερο ρυθμό από τον περασμένο Μάιο. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Markit χαρακτηρίζει τη Γαλλία ως το νέο «ασθενή της Ευρώπης».

Υποχώρηση κατά 0,7% σημείωσε η απασχόληση στην Ελλάδα το γ' τρίμηνο του 2013 σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat. Η δεύτερη μεγαλύτερη μείωση της απασχόλησης στην ευρωζώνη (μετά τη Εσθονία) καταγράφηκε στην Κύπρο το γ' τρίμηνο 2013 σε σχέση με το δεύτερο, ενώ συνολικά στην ευρωζώνη και την ΕΕ η απασχόληση παρέμεινε αμετάβλητη.

H βιομηχανική παραγωγή παρουσίασε τον Οκτώβριο πτώση κατά 1,1% στην Ευρωζώνη, κατά 0,7% στην «ΕΕ των 28» και κατά 0,9% στην Ελλάδα, δείχνουν στοιχεία της Eurostat που δημοσιοποιήθηκαν την Πέμπτη. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μείωση σε μηνιαία βάση από τον Σεπτέμβριο του 2012.

Μια από τις επικρατούσες απόψεις προκειμένου η Ευρωζώνη να μπορέσει να επανέλθει σε μακροοικονομική ισορροπία, είναι να πραγματοποιηθεί διαρθρωτική αναπροσαρμογή στις οικονομίες με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορέσουν να ανακτήσουν την ανταγωνιστικότητά τους και να μειώσουν τα επίπεδα χρέους τους.

Με αργούς ρυθμούς συνεχίζεται η ανάπτυξη στην ευρωζώνη το τρίτο τρίμηνο του 2013, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που δόθηκαν την Τετάρτη στη δημοσιότητα. Το τρίτο τρίμηνο του 2013, σε σχέση με το προηγούμενο, το ΑΕΠ στην ευρωζώνη σημείωσε οριακή αύξηση κατά 0,1% και στην «ΕΕ των 28» κατά 0,2%.

Αύξηση κατά 2,8% -η μεγαλύτερη στην Ευρωζώνη- σημειώθηκε στο εργασιακό κόστος στην Γερμανία κατά το 2012, καθώς και κατά το α΄ εξάμηνο του 2013, σύμφωνα με το Ινστιτούτο ΙΜΚ. Το ίδιο διάστημα στις χώρες της ευρωζώνης η αύξηση ήταν 2,2%, ενώ στην Ελλάδα και στην Ισπανία έχει σημειωθεί μείωση το 2012, κατά 5,8% και 4,9% αντίστοιχα. Τα στοιχεία αυτά δίνουν τροφή στη συζήτηση για το εάν αύξηση μισθών στη Γερμανία θα είχε ευεργετική επίδραση στην εσωτερική αγορά, αλλά και σε όλη την ευρωζώνη, με τις απόψεις των ειδικών να διίστανται.

Η Ελλάδα αξίζει τον σεβασμό για τις επιτυχίες της. Σε αντίθεση με τις προβλέψεις, η ευρωζώνη δεν κατέρρευσε, υπογραμμίζει σε άρθρο του στην Süddeutsche Zeitung ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Β. Σόιμπλε.