Διεθνής Οικονομία

Απώλειες άνω του 3% σημειώνει το Χρηματιστήριο την Παρασκευή, με τον γενικό δείκτη να υποχωρεί προς τις 765 μονάδες, καθώς οι επενδυτές προχωρούν σε μαζικές ρευστοποιήσεις τραπεζικών μετοχών, καθώς συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με την τρόικα για το νέο πακέτο στήριξης.

Την εκτίμηση ότι η ασκούμενη οικονομική πολιτική επηρεάζει αρνητικά το οικονομικό κλίμα στη χώρα διατυπώνει η  Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της Alpha Bank στο Εβδομαδιαίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων που έδωσε την Παρασκευή στη δημοσιότητα. Όπως τονίζει, παρά τη σημαντική βελτίωση των βασικών οικονομικών δεικτών στο γ΄τρίμηνο 2011, η νέα πρόβλεψη για εμβάθυνση της ύφεσης από 3% στο 3,9% το 2012 (και από 0,3% σε -0,5% το 2013), σε συνδυασμό με τον θόρυβο περί άτακτης χρεοκοπίας της χώρας και με την καθήλωση των δημοσίων επενδύσεων σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, ανέτρεψαν την πορεία βελτίωσης της οικονομίας.

Επιστολή στον πρωθυπουργό, στους αρχηγούς των κομμάτων του ελληνικού κοινοβουλίου και στους θεσμικούς εκπροσώπους της ΕΕ απέστειλαν οι κοινωνικοί φορείς την Παρασκευή. Πρόκειται για κοινή επιστολή που συνυπογράφεται από ΓΣΕΕ, ΣΕΒ, ΓΣΕΒΕΕ, ΕΣΕΕ και στην οποία αποτυπώνονται τα αποτελέσματα του διαλόγου μετά και τη συνάντηση της Πέμπτης για τη διατήρηση του κατώτατου και του 13ου-14ου μισθού, καθώς και τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών. 

Σκληρές διαπραγματεύσεις είναι σε εξέλιξη τόσο στο εσωτερικό της κυβέρνησης όσο και μεταξύ της κυβέρνησης και της τρόικας για τους όρους στήριξης των τραπεζών, στο πλαίσιο της επανακεφαλαιοποίησης για τις ανάγκες που θα προκύψουν από τις ζημίες του PSI και την έρευνα της Blackrock στα δανειακά χαρτοφυλάκια. Η τρόικα προτείνει η κεφαλαιακή ενίσχυση των τραπεζών να γίνει με κοινές μετοχές άνευ ψήφου, ενώ κερδίζει έδαφοςη επιλογή των μετατρέψιμων ομολόγων.

Οι όροι συμμετοχής του επίσημου τομέα (ΕΚΤ, κράτη Ευρωζώνης και ΔΝΤ) βρίσκονται τώρα στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων για την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, καθώς, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, υπάρχει συμφωνία με τον ιδιωτικό τομέα και ειδικότερα τους ιδιώτες πιστωτές που εκπροσωπεί το IIF για το PSI. Ο υπουργός Οικονομικών Ευ. Βενιζέλος, τόνισε την Πέμπτη ότι «πρέπει να κινητοποιηθεί η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα», την ίδια ώρα που εντείνονται τα σενάρια για συμμετοχή της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών. Παράλληλα, εξετάζεται η περαιτέρω μείωση των επιτοκίων του πρώτου πακέτου στήριξης των 110 δισ. ευρώ.

Ελληνική χρεοκοπία και πιθανή έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, βλέπει ο Νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν, σύμφωνα με όσα είπε την Πέμπτη κατά την ομιλία του στο Φόρουμ «Ρωσία 2012». Στο ίδιο Φόρουμ ο Ρώσος πρωθυπουργός Βλαντίμιρ Πούτιν είχε τονίσει ότι «η Ελλάδα στερήθηκε τεχνητά τη δυνατότητα να εξυγιάνει την οικονομία της».

Περισσότερες από τέσσερις ώρες διήρκεσε η συνάντηση του αντιπροέδρου της κυβέρνησης και υπουργού Οικονομικών Ευ.Βενιζέλου και του υπουργού Εργασίας Γιώργου Κουτρουμάνη με τους επικεφαλής της τρόικας. Στο επίκεντρο των σκληρών διαπραγματεύσεων βρέθηκαν οι αιματηρές περικοπές που ζητούν οι δανειστές για τους μισθούς στον ιδιωτικό τομέα και τις επικουρικές συντάξεις. Οι τελικές αποφάσεις ανήκουν στους πολιτικούς αρχηγούς, που θα πραγματοποιήσουν σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Λουκά Παπαδήμο το απόγευμα της Παρασκευής ή το Σάββατο. 

Μερίδιο ευθύνης για την κλιμάκωση της κρίσης στη Ευρωζώνη επιρρίπτει στους οίκους αξιολόγησης η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε μελέτη της, εγείροντας τεκμηριωμένα το ερώτημα εάν οι υποβαθμίσεις των οίκων ήταν ουσιαστικά ανατροφοδοτούμενη διαδικασία. Οι οικονομολόγοι της ΕΚΤ υποστηρίζουν πως οι οίκοι τελικά δεν ακολουθούν μόνο τα τεκταινόμενα στις αγορές κεφαλαίων αλλά και τα καθορίζουν, ενώ οι υποβαθμίσεις χωρών -με άμεσο, πρακτικό και αριθμητικά υπολογίσιμο αντίκτυπο στο κόστους δανεισμού της εκάστοτε χώρας- είχαν επίδραση και στις πιο αδύναμες χώρες της νομισματικής ένωσης.

Σταθεροποιητικές τάσεις επικράτησαν την Πέμπτη στις αγορές της Ευρώπης και στις ΗΠΑ με τους δείκτες να παρουσιάζουν μικρές διακυμάνσεις.

Σε ένα δεκαήμερο η Ελλάδα καλείται από τους δανειστές να έχει ολοκληρώσει όλες τις περίπλοκες διαδικασίες που απαιτούνται, για να εξασφαλίσει την αποφυγή της επίσημης χρεοκοπίας. Μέχρι τις 13 Φεβρουαρίου «κληρώνει» για το PSI, το νέο δανειακό πακέτο και το -αυστηρότατο, όπως διαφαίνεται- Μνημόνιο που θα το συνοδεύει, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που προτείνουν οι εταίροι. Στο Eurogroup της 6ης Φεβρουαρίου η Ελλάδα θα πρέπει να προσκομίσει και τις γραπτές δεσμεύσεις των κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνηση για πιστή τήρηση των συμφωνηθέντων, απαίτηση που, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα δηλώσεις ΝΔ και ΛΑΟΣ, δεν αποκλείεται να προκαλέσει σοβαρό κυβερνητικό ρήγμα.

Σημάδια βελτίωσης της αμερικανικής οικονομίας διαπιστώνει ο πρόεδρος της Fed Μπεν Μπερνάνκι, σημειώνοντας όμως πως η ανάκαμψη παραμένει ευάλωτη και η κρίση στην Ευρωζώνη συνεχίζει να αποτελεί δυνάμει απειλή. Ο Μπερνάνκι ανέφερε επίσης πως η εξυγίανση των δημοσιονομικών μεγεθών του αμερικανικού δημοσίου πρέπει να καταστεί «απόλυτη προτεραιότητα», αλλά με παράλληλες βραχυπρόθεσμες πολιτικές για αναπτυξιακή ώθηση.

Κρίσιμη συνάντηση των υπουργών Οικονομικών Ευ.Βενιζέλου και Εργασίας Γ.Κουτρουμάνη με τους επικεφαλής της τρόικας βρίσκεται σε εξέλιξη μέχρι τα μεσάνυχτα, προκειμένου να καταλήξουν σε συμφωνία για σοβαρά εργασιακά ζητήματα και τις επικουρικές συντάξεις. Όπως έχει καταστήσει σαφές η τρόικα η συμφωνία αποτελεί προϋπόθεση για το νέο δάνειο και κατ' επέκταση για το «κλείσιμο» του PSI. Με τα χρονικά περιθώρια ασφυκτικά στενά, αφού στόχος είναι το βράδυ της Κυριακής να είναι σχεδόν όλα έτοιμα, οι υπουργοί θα προσπαθήσουν να πείσουν την τρόικα, μεταξύ άλλων, για τη διατήρηση του κατώτατου, του 13ου και 14ου μισθού. Στη φαρέτρα τους δε προστέθηκε το απόγευμα η συμφωνία των κοινωνικών εταίρων για τα ζητήματα αυτά.

«Δεν χρειάζεται πρόσθετη συνεισφορά από το δημόσιο τομέα» στην ελάφρυνση του βάρους του ελληνικού χρέους τονίζει ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, λέγοντας πως οι ιδιώτες πιστωτές έχουν αποκομίσει σημαντικά κέρδη από τα υψηλά επιτόκια και «θα πρέπει τώρα να δεχτούν απώλειες».

Η προστασία των κατώτερων αμοιβών και του 13ου και 14ου μισθού αποτελούν κοινό μέτωπο για τους κοινωνικούς εταίρους. Στη δεύτερη συνάντηση των εργοδοτών με τη ΓΣΕΕ, την Πέμπτη, υπήρξε συμφωνία για την ανάγκη μείωσης του κόστους των ασφαλιστικών εισφορών, αλλά και για τη μετενέργεια. Ωστόσο, υπήρξε διαφωνία για το πάγωμα των μισθών, γεγονός που μπορεί να ανοίξει το δρόμο σε Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου. Οι εταίροι θα αποστείλουν επιστολή σε κυβέρνηση, κόμματα, Κομισιόν και τρόικα ζητώντας να γίνει σεβαστή η συμφωνία τους.

Στενή συνεργασία με το ΔΝΤ, εγκεκριμένο μετοχικό κεφάλαιο 700 δισ. ευρώ, δάνεια στήριξης σε χώρες της Ευρωζώνης αλλά και άνοιγμα «προληπτικής πιστωτικής γραμμής» και παρεμβάσεις στις αγορές ομολόγων προβλέπει το «οπλοστάσιο» του ESM, του μόνιμου μηχανισμού στήριξης της Ευρωζώνης, βάσει της συνθήκης που διέπει τη λειτουργία και την οποία υπέγραψαν τα μέλη της Ευρωζώνης. Ο μηχανισμός θα τεθεί σε ισχύ τον Ιούλιο, ένα χρόνο νωρίτερα από αυτό που προβλεπόταν αρχικά.

Την ανάγκη να υπάρξει συμφωνία για το PSI και το νέο δάνειο μέχρι την Κυριακή, εν όψει και του Eurogroup της Δευτέρας, τόνισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών, με τη χαρακτηριστική φράση «από σήμερα μέχρι το βράδυ της Κυριακής πρέπει να κερδίσουμε το στοίχημα της επόμενης δεκαετίας». Αναφερθείς στο PSI σημείωσε ότι «η διαπραγμάτευση έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί», προσθέτοντας ωστόσο ότι «μία από τις εκκρεμότητες είναι η συμμετοχή του δημόσιου τομέα». Όσον αφορά το ζήτημα της τραπεζικής επανακεφαλαιοποίησης, ο Ευ.Βενιζέλος ανέφερε ότι θα γίνει με κοινές μετοχές.

«Διορθωτική» υποχώρηση κατέγραψαν οι τιμές των μετοχών στη συνεδρίαση της Πέμπτης, καθώς εκδηλώθηκαν ρευστοποιήσεις για αποκόμιση βραχυχρονίων κερδών. O Γενικός Δείκτης Τιμών έκλεισε στις 792,44 μονάδες σημειώνοντας πτώση σε ποσοστό 0,46%.

Τη θέση του για επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με κοινές μετοχές και δικαίωμα ψήφου και όχι μέσω άλλων τρόπων, που θα εξασφαλίζουν την μη κρατικοποίησή τους, επανέλαβε ο Γ.Παπανδρέου. Με την θέση αυτή οχι μόνο δεν διαφωνεί ο υπουργός Οικονομικών Ευ.Βενιζέλος, όπως ξεκαθάρισε παίρνοντας το λόγο, αλλά το θεωρεί και δίκαιη απαίτηση του ελληνικού λαού που θα αναλάβει το βάρος. Ωστόσο, τόνισε με νόημα ότι αυτό αποτελεί θέμα σκληρής διαπραγμάτευσης με την τρόικα. Πρόσθεσε δε ότι «περιμένουμε επί του ζητήματος την απόφαση του πρωθυπουργού και των πολιτικών αργηχών».

Σε άμεση παρέμβαση για τη διασφάλιση των αποθεματικών τους, προχώρησαν η ΠΟΕΣΥ (για to ΕΤΑΠ - ΜΜΕ/ ΕΔΟΕΑΠ), όπως και τα Βιοτεχνικά Επιμελητήρια Αθήνας (ΒΕΑ) και Θεσσαλονίκης (ΒΕΘ) με εξώδικα στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Το Ταμείο Αξιοποίησης της Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ) ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι αποφάσισε να τερματίσει τη συνεργασία του με την εταιρία στρατηγικών συμβούλων Houlihan Lokey, σε συνέχεια δημοσίων δηλώσεων, στις οποίες προχώρησαν στελέχη της εταιρίας, αναφορικά με την πορεία των αποκρατικοποιήσεων χωρίς προηγούμενη άδεια από το ΤΑΙΠΕΔ και κατά παράβαση της εμπιστευτικότητας, όπως προβλεπόταν στη σύμβασή τους.