Ο Γκουτέρες θα προσπαθήσει να στρώσει το τελευταίο τραπέζι της θητείας του για το Κυπριακό

Εβδομάδα Γκουτέρες χαρακτηρίζεται αυτή που ξεκίνησε με την άφιξη του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο προκειμένου να διερευνήσει το αν συντρέχουν λόγοι να στρώσει για μία ακόμα φορά το τραπέζι του Κυπριακού, για μία άτυπη πενταμερή.

Συναντήσεις της Ολγκίν με Χριστοδουλίδη και Ερχιουμάν

Η Προσωπική Απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν είχε τη Δευτέρα το πρωί διαδοχικές συναντήσεις στο προεδρικό και στα κατεχόμενα τόσο με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, όσο και με τον τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουμάν, έφτασε στην Κύπρο μετά από τις επαφές τις σε Βρυξέλλες και Άγκυρα, σε μία περίοδο που τόσο ο Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος βαδίζει προς την ολοκλήρωση της θητείας του ως ΓΓ του ΟΗΕ, όσο και η ΕΕ, για τους δικούς της λόγους θέλουν μία επανεκκίνηση της διαδικασίας.

Το αν θα το πετύχουν θα κριθεί στις θέσεις που θα εκφράσει η Τουρκία, η οποία εδώ και χρόνια μιλά για δύο κράτη, αλλά και η πλευρά της Κυπριακής Δημοκρατίας.

«Η αποστολή του ΓΓ είναι να διευκολύνει, να ενθαρρύνει τον λαό και τους ηγέτες να προχωρήσουν προς διαπραγματεύσεις», σημείωσε η Ολγκίν και αυτό το σκοπό έχει η επίσκεψη του στην Κύπρο.

Η Ολγκίν ανέφερε ότι επέστρεψε στην Κύπρο από ένα μακρύ ταξίδι στις Βρυξέλλες και την Άγκυρα, όπου είχε «καλές συναντήσεις και συζητήσαμε όλα τα απαραίτητα ζητήματα που πρέπει να προχωρήσουν ώστε να υπάρξει πρόοδος».

Πληροφορίες, θέλουν την Ολγκίν να έχει ενημερώσει σήμερα τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για τις θέσεις που μετέφερε η τουρκική πλευρά μέσω του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο οποίος φέρεται να μην απορρίπτει εκ προοιμίου την επιστροφή στον διάλογο, συνδέοντας ωστόσο οποιαδήποτε εξέλιξη με ευρύτερα ζητήματα που αφορούν τις ευρωτουρκικές σχέσεις.

Στο παρασκήνιο των επαφών, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Άγκυρα εξακολουθεί να θέτει ζητήματα όπως η συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, η φιλελευθεροποίηση των θεωρήσεων εισόδου για Τούρκους πολίτες και η αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης ΕΕ – Τουρκίας. Πρόκειται για τη στρατηγική της τουρκικής διπλωματίας να εντάξει το Κυπριακό σε ένα ευρύτερο πλαίσιο διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε δηλώσεις της μετά τη συνάντηση της με τον Ερχιουμάν η Ολγκίν χαρακτήρισε τη συνομιλία τους ιδιαίτερα παραγωγική.

Τόνισε δε ότι, στο πλαίσιο της επίσκεψής του, ο Γκουτέρες θα ακούσει τις θέσεις των δύο ηγετών και θα δώσει ιδιαίτερη σημασία στην αξιολόγηση του κατά πόσο υπάρχει έδαφος για την επανέναρξη ουσιαστικών και συνολικών διαπραγματεύσεων.

ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο μετά από 16 χρόνια

Η επίσκεψη Γκουτέρες στην Κύπρο, η πρώτη επίσεψη ΓΓ του ΟΗΕ στο νησί μετά από 16 χρόνια και τον Μπαν Κι Μουν, χαρακτηρίζεται κρίσιμη και από τα τουρκοκυπριακά ΜΜΕ που προβάλλουν τις προσδοκίες τους για αυτή ανάλογα με τις θέσεις τις οποίες εκφράζουν.

Τα τουρκοκυπριακά ΜΜΕ

Η «Χαλκίν Σεσί» κυκλοφορεί με τον τίτλο «Ο Γκουτέρες στήνει το τραπέζι» και αναφέρεται στην επίσκεψη ως προσπάθεια δημιουργίας των προϋποθέσεων για μια νέα διαπραγματευτική διαδικασία.

Η «Χαλκίν Σεσί» επικαλείται ισχυρισμούς σύμφωνα με τους οποίους στην ατζέντα βρίσκονται μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που συνδέουν την περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου και τη Μόρφου με το λιμάνι της Αμμοχώστου και το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου.

Αναφέρεται επίσης σε πληροφορίες ότι ο Γκουτέρες ενδέχεται να παρουσιάσει στους δύο ηγέτες ένα πλαίσιο «στρατηγικής συμφωνίας», το οποίο θα περιλαμβάνει διζωνική ομοσπονδία, σαφές διετές χρονοδιάγραμμα διαπραγματεύσεων και αποχώρηση στρατευμάτων. Κατά την εφημερίδα, βασικός στόχος του ΓΓ είναι η σύγκληση μιας νέας άτυπης διάσκεψης 5+1.

Η εφημερίδα «Ντιγιαλόγκ» έχει τίτλο «Έτοιμοι», αναφερόμενη στη δήλωση του Τουφάν Έρχιουρμαν ότι οι προετοιμασίες και οι διαβουλεύσεις πριν από την επίσκεψη του Γκουτέρες έχουν ολοκληρωθεί.

Η εφημερίδα σημειώνει ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά στέλνει θετικό μήνυμα ενόψει των συναντήσεων και δηλώνει έτοιμη για τη διαδικασία που ενδεχομένως θα ακολουθήσει.

Αντίστοιχος είναι και ο τίτλος της «Γενί Ντουζέν», που σημειώνει «Εμείς είμαστε έτοιμοι».

Η «Χαβαντίς» κυκλοφορεί με τον τίτλο «Στην ατζέντα ο Γκουτέρες» και εξετάζει την επίσκεψη μέσα από τρεις βασικές παραμέτρους: τις προετοιμασίες της τ/κ πλευράς, το περιουσιακό και τις αλλαγές στο διεθνές και περιφερειακό περιβάλλον.

Η εφημερίδα συνδέει επίσης την κινητικότητα στο Κυπριακό με τις αλλαγές στην Ανατολική Μεσόγειο, τις διεθνείς εντάσεις και την ευρύτερη διπλωματική αναδιάταξη στην περιοχή.

Η «Γενί Μπακίς» έχει τίτλο «Τελευταίο τανγκό με τον Γκουτέρες», δίνοντας έμφαση στο γεγονός ότι η θητεία του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ ολοκληρώνεται στο τέλος του χρόνου.

Η εφημερίδα παρουσιάζει την επίσκεψη ως πιθανώς μία από τις τελευταίες προσωπικές προσπάθειες του Γκουτέρες για να δημιουργήσει κινητικότητα στο Κυπριακό.

Ενώ η «Κίπρις», από την πλευρά της, επικεντρώνεται κυρίως στο περιουσιακό, υποστηρίζοντας ότι, ενώ τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να προωθήσουν μια νέα διαδικασία, η ελληνοκυπριακή πλευρά επιταχύνει τις δικαστικές ενέργειες και την έκδοση ενταλμάτων σε σχέση με ελληνοκυπριακές περιουσίες στα κατεχόμενα.

Οι τουρκοκύπριοι υπέρ της ομοσπονδίας

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας του Κέντρο Μελετών Μετανάστευσης, Ταυτότητας και Δικαιωμάτων (CMIRS), στην οποία αναφέρεται το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, το 65,09% των τουρκοκυπρίων επιθυμούν μια συμφωνία για την επίλυση του Κυπριακού, το 59,96% θεωρεί απαράδεκτη τη συνέχιση της υφιστάμενης κατάστασης, ενώ το μοντέλο ομοσπονδίας αναδείχθηκε ως η πιο ευρέως αποδεκτή επιλογή λύσης με 75,94%.

Σύμφωνα με τα τουρκοκυπριακά ΜΜΕ, πρόκειται για την τρίμηνη έρευνα που κάνει το κέντρο και τα αποτελέσματα του Ιουνίου 2026. Η έρευνα έδειξε ότι η ανησυχία της κοινότητας για την έλλειψη λύσης είναι υψηλή σε οικονομικές, κοινωνικές και ασφαλιστικές διαστάσεις.

Όπως υποστηρίζει η έρευνα και το μοντέλο λύσης συνομοσπονδίας κρίθηκε αποδεκτό από το 61,37% των ψηφοφόρων κάτι που όπως αναφέρει δείχνει ότι η κοινωνία είναι έτοιμη να εξετάσει διαφορετικές επιλογές λύσης, ενώ το μοντέλο του ενιαίου κράτους έγινε αποδεκτό μόνο από το 25,95%.

Αξιοσημείωτο εύρημα της έρευνας είναι και οι απαντήσεις των ερωτηθέντων σχετικά με την ιδέα της εκ νέου συμβίωσης με Ελληνοκύπριους, καθώς το 50,31% βρήκε αυτή την ιδέα αποδεκτή. Το ποσοστό αυτό, εξήγησε, δείχνει ότι περίπου το ήμισυ της κοινωνίας έχει θετική στάση απέναντι στην ιδέα της συμβίωσης, ενώ το άλλο μισό διατηρεί ακόμη επιφυλάξεις.

Ανησυχία για μη λύση

Το 82,36% των ερωτηθέντων επίσης θεωρεί ανησυχητική την αναστολή ή την αποτυχία των διαπραγματεύσεων, λέγοντας ότι το κοινό βλέπει ολοένα και περισσότερο την έλλειψη λύσης ως μεγαλύτερο κίνδυνο.

Ενώ οι ανησυχίες σχετικά με τις οικονομικές και διεθνείς εξελίξεις βρίσκονται σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα, με το 92,58% να εκφράζει ανησυχία για την πιθανότητα αυξημένης απομόνωσης και περιορισμών και το 91,98% να πιστεύει ότι το Κυπριακό θα επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη.

Πάνω από το 90% των ερωτηθέντων εξέφρασε ανησυχία για τις εξελίξεις στην ενέργεια και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο ενώ το 92,39% θεωρεί ανησυχητικές τις πρόσφατες συμφωνίες ενέργειας και ασφάλειας που συνήψε η ελληνοκυπριακή πλευρά.

Να σημειωθεί ακόμα ότι το 44,09% των ερωτηθέντων θεωρεί τη λύση των δύο κρατών ανησυχητική, κάτι που δείχνει ότι το κοινό προσεγγίζει όλες τις υπάρχουσες εναλλακτικές λύσεις με κάποιο βαθμό προσοχής/επιφύλαξης.