Μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας ο Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθέτησε για άλλη μια φορά τον χρόνο των εκλογών στο τέλος της τετραετίας, την Άνοιξη του 2027, λέγοντας τους ωστόσο, να είναι έτοιμοι «σαν να είχαμε εκλογές αύριο» – για κάποιους αυτό σημαίνει ότι το σενάριο του εκλογικού αιφνιδιασμού το Φθινόπωρο παραμένει πάντα ως επιλογή στο τραπέζι. Αναλύοντας τα έως τώρα δεδομένα έχει ενδιαφέρον να δει κανείς για ποιους λόγους ο πρωθυπουργός φαίνεται να τείνει προς την εξάντληση της κυβερνητικής θητείας.

Κάθε επιλογή βέβαια -είτε πρόκειται για πρόωρες εκλογές το Φθινόπωρο είτε για κανονικές την Άνοιξη- έχει τα θετικά και τα αρνητικά της. Εννοείται πως η συνθήκη αυτή ισχύει και για τα υπόλοιπα κόμματα και όχι μόνο για τη Νέα Δημοκρατία. Όσοι λένε πως γνωρίζουν καλά  τον πρωθυπουργό επιμένουν πάντως στο σενάριο της λήξης της θητείας, ως δείγμα αξιοπιστίας και σταθερότητας εκ μέρους του. Εκτός και αν οι εξελίξεις αποφασίσουν διαφορετικά…

Ενίοτε χάνει και ο καλύτερος…

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας ενώπιον των βουλευτών του κόμματός του χρησιμοποίησε τον… τελικό του Μουντιάλ για να τους δείξει πως σκέφτεται. «Έχουμε σίγουρα καλή φυσική κατάσταση, το έχουμε αποδείξει. Μπορούμε να αντέξουμε αυτό το μαραθώνιο μέχρι τις εκλογές της άνοιξης του 2027 και έχουμε αντοχή στο σκληρό παιχνίδι και ψυχραιμία απέναντι στους προπηλακισμούς», είπε, αναγνωρίζοντας την τακτική που ακολούθησε η Ισπανία έναντι της Αργεντινής και για την οποία δικαιώθηκε.

Βέβαια, καλό θα είναι να έχει στο μυαλό του ότι στο ποδόσφαιρο δεν κερδίζει πάντα ο καλύτερος κι εκείνος που έχει την κατοχή ή την καλή φυσική κατάσταση, καθώς μια ξαφνική αντεπίθεση του αντιπάλου ή απλά ένα σουτ, μπορεί να αλλάξει πλήρως την έκβαση ενός αγώνα. Με απλά λόγια πρέπει να λογίζονται στην εξίσωση και οι αστάθμητοι παράγοντες.

Το στοίχημα της τσέπης

Αν υποθέσουμε λοιπόν ότι οι πολίτες ψηφίζουν με βάση το περιεχόμενο της τσέπης τους και μόνο, τότε τα πράγματα δεν είναι και τόσο καλά για την κυβέρνηση. Αφ’ ενός επειδή η ακρίβεια ουδέποτε καταπολεμήθηκε από την κυβέρνηση Μητσοτάκη, αφετέρου επειδή η κατάσταση παραμένει ρευστή στη Μέση Ανατολή. Μπορεί να φανταστεί κανείς έναν χειμώνα όπου η ένταση στην περιοχή θα κρατά τις τιμές των καυσίμων ψηλά και τι αντίκτυπο θα έχει αυτό στα νοικοκυριά;

Όσο κι αν η κυβέρνηση επιμένει να παρουσιάζει την ακρίβεια ως αποτέλεσμα εξωγενών παραγόντων, 8 χρόνια σχεδόν ανικανότητας να συγκρατηθούν οι τιμές κάποια στιγμή θα σκάσουν. Το κακό σενάριο για την κυβέρνηση είναι να σκάσουν πάνω απ’ την κάλπη.

Σε κάθε περίπτωση, η σύγκριση φθινόπωρο 2026 έναντι άνοιξη 2027 δεν αφορά μόνο το ποιος προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Αφορά κυρίως το ποιος έχει περισσότερο χρόνο να ανακάμψει, να οργανωθεί ή, αντίθετα, κινδυνεύει να φθαρεί, ανέφεραν στο in εκλογικοί αναλυτές και πολιτικοί επιστήμονες.

Το δίλημμα για τη ΝΔ

Είπαμε ήδη πως αν η κυβέρνηση εξαντλήσει τη θητεία της θα περάσει μήνυμα σοβαρότητας και αξιοπιστίας, πώς ό,τι λέει το κάνει. Εξάλλου με αυτό το αφήγημα προετοιμάζεται ήδη για τις επόμενες κάλπες. Η Άνοιξη του 2027 απέχει κάποιους μήνες από τη ΔΕΘ στην οποία ανακοινώνονται μέτρα από τον πρωθυπουργό. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει χρόνος ώστε η κοινωνία να διαπιστώσει τις όποιες θετικές επιπτώσεις από τις παροχές της κυβέρνησης.

Από την άλλη βέβαια στο ίδιο χρονικό διάστημα αυξάνεται η φθορά με την κυβέρνηση να έχει ανοιχτά σκάνδαλα και υποθέσεις (π.χ. ΟΠΕΚΕΠΕ, Τέμπη, υποκλοπές). Υπενθυμίζεται ότι το Εφετείο των υποκλοπών που αναμένεται με μεγάλο ενδιαφέρον λόγω των δημόσιων τοποθετήσεων του Ταλ Ντίλιαν και τα «καρφιά» που έχει αφήσει για το Μαξίμου και την ΕΥΠ,  είναι προγραμματισμένο για τις αρχές του Δεκέμβρη.

Στο Μαξίμου ελπίζουν βέβαια ότι θα υπάρξει φθορά και στους βασικούς τους αντιπάλους, όπως π.χ. στην ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Υπολογίζει δηλαδή σε δημοσκοπική κόπωση, καθώς το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού θα εκτίθεται όλο και περισσότερο στη δημόσια σφαίρα, ενώ παράλληλα ελπίζει ότι έως την Άνοιξη τόσο ο ΣΥΡΙΖΑ, όσο και η Νέα Αριστερά θα καταφέρουν να «κλέψουν» ψηφοφόρους από την κοινή δεξαμενή που μοιράζονται με την ΕΛΑΣ.

Το κόμμα Σαμαρά

Σε ό,τι αφορά στα δικά τους μέτωπα, η δημιουργία ενός κόμματος Σαμαρά έχει άμεση σχέση με το χρονικό διάστημα ενεργοποίησής του. Αν για παράδειγμα το κόμμα ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο, υπάρχει χρόνος να «ξεφουσκώσει» έως την Άνοιξη. Αν όμως οι εκλογές γίνουν το Φθινόπωρο τότε στο Μαξίμου θα πρέπει να υπολογίσουν ότι ένα κόμμα Σαμαρά ίσως αποδειχθεί μεγαλύτερος πονοκέφαλος απ’ ότι αρχικά υπολόγιζαν.

Κι αυτό επειδή είθισται τα νέα κόμματα να περνούν αυτό που στην πολιτική επιστήμη ονομάζεται «honeymoon effect», μια περίοδο δηλαδή που τα ποσοστά τους είναι ανεβασμένα. Αν αυτή η περίοδος συμπέσει με το χρόνο των εκλογών μόνο χαμένος δεν θα είναι ο κ. Σαμαράς.

Υπό αυτό το πρίσμα αν στην κυβέρνηση πιστεύουν ότι ένα κόμμα Σαμαρά θα εμφανίσει έντονο αλλά βραχύβιο δημοσκοπικό κύμα, τότε μια καθυστέρηση των εκλογών θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ της ΝΔ, δίνοντας χρόνο να ξεφουσκώσει αυτή η δυναμική.

Υπάρχουν βέβαια και οι φωνές που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, υποστηρίζοντας ότι ο Σαμαράς έχει τη δυνατότητα να εγκατασταθεί μόνιμα στον χώρο της δεξιάς πολυκατοικίας. Εκεί τότε η λογική θα ήταν αντίστροφη: να στηθούν κάλπες πριν αποκτήσει πλήρη οργανωτική και πολιτική υπόσταση.

Γι’ αυτό και, αν πράγματι ο Σαμαράς προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος, ο χρόνος της ανακοίνωσης θα αποκτήσει σχεδόν την ίδια σημασία με τον χρόνο των εκλογών. Δεν θα πρόκειται μόνο για μια μάχη ποσοστών, αλλά για μια μάχη ωρίμανσης ενός νέου πολιτικού φορέα.

Τα υπέρ και τα κατά για την ΕΛ.Α.Σ.

Από όλα τα κόμματα του χώρου της αντιπολίτευσης, η ΕΛΑΣ είναι ίσως εκείνη της οποίας η στρατηγική επηρεάζεται περισσότερο από τον χρόνο των εκλογών. Μια πρόωρη αναμέτρηση θα μπορούσε να αξιοποιήσει τη δυναμική που καταγράφει σε όλες τις δημοσκοπήσεις από τη στιγμή που εμφανίστηκε στο προσκήνιο.

Από την άλλη πλευρά, μια αναμέτρηση στο τέλος της τετραετίας, θα της έδινε το χρόνο να οργανωθεί σε μεγαλύτερο βαθμό και να παγιωθεί ως ένας κυρίαρχος και οργανωμένος διεκδικητής του χώρου της Κεντροαριστεράς.

Στα κατά (στην περίπτωση κάλπης την Άνοιξη) περιλαμβάνεται ότι το κόμμα θα δεχθεί πιο συστηματική κριτική για το κυβερνητικό παρελθόν του Αλέξη Τσίπρα. Ομοίως κριτική θα δέχεται και από όλο το φάσμα των κομμάτων που γέννησε ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και από το ίδιο το πρώην κόμμα του Αλέξη Τσίπρα.

Βάλτε δηλαδή στην εξίσωση ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά, ΜέΡΑ 25, Πλεύση Ελευθερίας, κόμμα Κασσελάκη. Την ίδια ώρα υπάρχει και ο κίνδυνος στασιμότητας και «ταβανιού» στις δημοσκοπήσεις, μέσα σε ένα τόσο μεγάλο διάστημα.

Καλύτερη οργάνωση

Στα υπέρ είναι ότι θα υπάρχει άπλετος χρόνος ώστε η ΕΛΑΣ να οργανωθεί και να δικτυωθεί καλύτερα, περνώντας τα μηνύματά της σε μεγαλύτερο εκλογικό κοινό και ξεφεύγοντας από τη συγκεκριμένη δεξαμενή ψηφοφόρων που μοιράζεται και με άλλα κόμματα. Το κυριότερο, μπορεί να δημιουργήσει και να κοινωνήσει στον κόσμο το πρόγραμμά της με καλύτερους όρους προετοιμασίας και αφομοίωσης.

Τα δεδομένα γυρίζουν τούμπα αν οι εκλογές γίνουν πρόωρα. Το κόμμα δεν θα έχει προλάβει να κοινωνήσει επαρκώς τις θέσεις του και το πρόγραμμά του. Από την άλλη βέβαια θα έρχεται με φόρα από τις δημοσκοπήσεις και χωρίς τη φθορά που κουβαλάει η Νέα Δημοκρατία. Το μομέντουμ σ’ αυτή την εκδοχή και σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα κόμματα του αριστερού χώρου θα είναι με την ΕΛΑΣ.

Ο διμέτωπος του ΠΑΣΟΚ

Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί τη λογική του διμέτωπου αγώνα, αλλά κακά τα ψέματα και το γνωρίζουν στην Χαριλάου Τρικούπη, το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχουν να αντιμετωπίσουν είναι ο Αλέξης Τσίπρας. Αν η ΕΛΑΣ κατορθώσει να αποκτήσει σταθερή οργανωτική και δημοσκοπική βάση και παγιωθεί στη δεύτερη θέση, διατηρώντας διαφορά ασφαλείας από το ΠΑΣΟΚ τότε ο χρόνος των εκλογών δεν θα έχει και τόση σημασία.

Εδώ το πρόβλημα δεν είναι τι κάνει ή δεν κάνει η ΝΔ ή το κόμμα του Τσίπρα, είναι ποια δυναμική μπορεί να αναδείξει το ΠΑΣΟΚ ώστε να πείσει τους πολίτες ότι αποτελεί την πραγματική εναλλακτική για την εξουσία και πως είναι ο κυρίαρχος φορέας ανάμεσα στα σχήματα της Κεντροαριστεράς.

Το μεγάλο πρόβλημα εδώ (που το έχει αντιμετωπίσει ξανά το ΠΑΣΟΚ στο παρελθόν) είναι να μην γίνει ο σάκος του μποξ ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και την ΕΛΑΣ, γεγονός που θα προκαλούσε επιζήμιες απώλειες για το κόμμα της Χαριλάου Τρικούπη.

Η αγωνία του ΣΥΡΙΖΑ

Το τελευταίο πράγμα που θα ήθελε η νέα ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ είναι οι πρόωρες εκλογές. Αν πράγματι ο κύκλος των αποχωρήσεων έχει ολοκληρωθεί, τότε για πρώτη φορά μετά από πολλούς μήνες ο χρόνος μπορεί να λειτουργήσει περισσότερο υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ παρά εις βάρος του.

Γι’ αυτό το σενάριο που ταιριάζει περισσότερο στην Κουμουνδούρου είναι όπως οι εκλογές διεξαχθούν στο τέλος της 4ετίας. Το μεγάλο στοίχημα της Ρένας Δούρου δεν είναι πλέον να αποτρέψει νέες διαρροές, αλλά να αποδείξει ότι το κόμμα που απέμεινε μπορεί να ανασυγκροτηθεί και να διεκδικήσει εκ νέου πολιτικό ρόλο.

Από την άλλη πλευρά η Νέα Αριστερά δίνει τη δική της μάχη. Ο χρόνος των εκλογών εδώ δεν παίζει τόσο μεγάλη σημασία. Το ερώτημα είναι αν το κόμμα μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη ορατότητα, κάτι που δεν φαίνεται στις δημοσκοπήσεις. Σενάρια συνεργασιών γράφονται και ακούγονται αλλά μάλλον φαίνεται δύσκολο να πραγματοποιηθούν στην παρούσα συγκυρία.