Μια σχολική εργασία δημοσιογραφίας ήταν αρκετή για να μετατρέψει έναν 18χρονο μαθητή λυκείου σε πρωταγωνιστή μιας υπόθεσης που άνοιξε συζήτηση για τα όρια της ελευθερίας του Τύπου, τις νομικές απειλές και τη δύναμη των δημόσιων αρχείων. Εν προκειμένω, των λεγόμενων αρχείων Έπσταϊν.

Όπως αποκαλύπτει σε εκτενές ρεπορτάζ του το WIRED, ο τελειόφοιτος Μπεν Μιούλερ, μαθητής του Redwood High School στην Καλιφόρνια, κλήθηκε να δημιουργήσει μια ειδησεογραφική ιστορία σε μορφή Instagram slideshow για το μάθημα της δημοσιογραφίας. Εκείνος αποφάσισε να αξιοποιήσει τα περίπου τρία εκατομμύρια έγγραφα που είχαν μόλις δημοσιοποιηθεί μέσω της διαδικτυακής βιβλιοθήκης του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης σχετικά με την υπόθεση του Τζέφρι Έπσταϊν.

Πέντε ώρες αναζήτησης στα αρχεία

Ο Μιούλερ πέρασε περίπου πέντε ώρες εξετάζοντας τα αρχεία, αναζητώντας συνδέσεις με την κομητεία Μαρίν της Καλιφόρνιας, όπου μεγάλωσε. Οι περισσότερες αναφορές που εντόπισε ήταν ασήμαντες, ωστόσο ορισμένα έγγραφα του τράβηξαν το ενδιαφέρον.

Μεταξύ αυτών βρισκόταν μια καλλιτεχνική εκδήλωση στην οποία ο Έπσταϊν φερόταν να είχε συμβάλει, μια συνάντηση με τον Γούντι Άλεν, αλλά κυρίως μια αλληλογραφία του 2013 ανάμεσα στον Έπσταϊν και τη Ζιζέλ Ατιάς Μπονούβριερ, εκπρόσωπο πρακτορείου μοντέλων. Σε ένα από τα email γινόταν αναφορά σε ένα «Αυστριακό μοντέλο» και σε αμοιβή για πιθανή συνάντηση με τον Έπσταϊν.

Βασισμένος αποκλειστικά στα δημόσια κυβερνητικά έγγραφα, ο μαθητής δημιούργησε μια σειρά αναρτήσεων στο Instagram της μαθητικής εφημερίδας Redwood Bark, παρουσιάζοντας ποιες πόλεις της περιοχής αναφέρονταν στα αρχεία Έπσταϊν.

Η απήχηση και οι αντιδράσεις

Η ανάρτηση έγινε γρήγορα viral σε τοπικό επίπεδο, συγκεντρώνοντας χιλιάδες likes και δεκάδες εγκωμιαστικά σχόλια. Πολλοί χρήστες υποστήριξαν ότι η ποιότητα της έρευνας ξεπερνούσε ακόμη και αυτή τοπικών μέσων ενημέρωσης, ενώ εξήραν το γεγονός ότι μια μαθητική εφημερίδα αξιοποιούσε πρωτογενές δημόσιο υλικό.

Ο ίδιος ο Μιούλερ, πάντως, δήλωσε στο WIRED ότι δεν θεωρούσε πως έκανε κάποια μεγάλη αποκάλυψη.

«Ήταν απλώς μια εργασία που έπρεπε να ολοκληρώσω. Ήθελα μόνο να είμαι σχολαστικός, γιατί ήξερα ότι θα τη δει ο κόσμος», ανέφερε.

Η απειλή για μήνυση

Λίγες ημέρες αργότερα, όμως, η υπόθεση πήρε απρόσμενη τροπή.

Η Ζιζέλ Ατιάς Μπονούβριερ απέστειλε επιστολή προς τη διεύθυνση του σχολείου, χαρακτηρίζοντας την ανάρτηση συκοφαντική και απαιτώντας την άμεση διαγραφή της, ενώ προειδοποιούσε ότι θα κινηθεί νομικά εάν αυτό δεν συμβεί.

Η σχολική περιφέρεια, φοβούμενη πιθανή δικαστική διαμάχη, ζήτησε από τους μαθητές είτε να αφαιρέσουν το όνομά της είτε να κατεβάσουν ολόκληρη τη σχετική δημοσίευση.

Το πρόβλημα ήταν ότι το Instagram δεν επέτρεπε την επεξεργασία ενός ήδη δημοσιευμένου carousel. Οι μαθητές βρέθηκαν έτσι μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα: να διαγράψουν τη δουλειά τους ή να υπερασπιστούν το ρεπορτάζ τους.

Οι μαθητές συμβουλεύτηκαν δικηγόρους

Η συντακτική ομάδα της Redwood Bark δεν πήρε βιαστικές αποφάσεις.

Κατά τη διάρκεια του διαλείμματος επικοινώνησε με νομικούς του Student Press Law Center, οργανισμού που υπερασπίζεται τη μαθητική δημοσιογραφία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με το WIRED, οι δικηγόροι εκτίμησαν ότι η δημοσίευση βασιζόταν σε δημόσια έγγραφα και δεν συνιστούσε συκοφαντική δυσφήμιση.

Οι μαθητές εξέτασαν ξανά κάθε πρόταση της ανάρτησης συγκρίνοντάς τη με τα επίσημα έγγραφα. Παρότι προσωρινά απέσυραν μία από τις διαφάνειες, ξεκαθάρισαν ότι η απόφαση αυτή ήταν δική τους δημοσιογραφική επιλογή και όχι αποτέλεσμα πίεσης από τη διοίκηση.

Αντιμέτωποι με τη διοίκηση του σχολείου

Στη συνάντηση που ακολούθησε με τη διεύθυνση του σχολείου και τη σχολική περιφέρεια, οι μαθητές παρουσίασαν τα ίδια τα κυβερνητικά έγγραφα από τα οποία είχαν αντλήσει τις πληροφορίες τους.

Όπως περιγράφει το WIRED, οι διοικητικοί παράγοντες φάνηκαν να μην είχαν εντοπίσει τα συγκεκριμένα έγγραφα κατά τη δική τους έρευνα, καθώς είχαν περιοριστεί σε μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο.

Οι μαθητές υπενθύμισαν επίσης τις διατάξεις της νομοθεσίας της Καλιφόρνιας που προστατεύει την ελευθερία έκφρασης των μαθητικών μέσων ενημέρωσης, υποστηρίζοντας ότι ένα δημοσίευμα δεν μπορεί να αποσυρθεί μόνο και μόνο επειδή προκαλεί αντιδράσεις ή φόβο για πιθανές αγωγές.

Τελικά η επίμαχη ανάρτηση επανήλθε κανονικά στο Instagram.

Μια υπόθεση που ξεπέρασε τα όρια του σχολείου

Η ιστορία δεν έμεινε στους διαδρόμους του Redwood High School. Οργανώσεις υπέρ της ελευθερίας της έκφρασης, όπως το Foundation for Individual Rights and Expression, αλλά και μέσα ενημέρωσης σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, παρουσίασαν την υπόθεση ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της πίεσης που αντιμετωπίζουν ολοένα συχνότερα οι μαθητικές εφημερίδες όταν ασχολούνται με ευαίσθητα ζητήματα.

Παρότι αρκετοί χαρακτήρισαν την υπόθεση «λογοκρισία», οι ίδιοι οι μαθητές προτίμησαν πιο μετριοπαθή στάση. Υποστήριξαν ότι ποτέ δεν έχασαν τον έλεγχο των εκδοτικών αποφάσεων και ότι όλες οι τελικές επιλογές έγιναν από τους ίδιους.

Ειδήσεις Σήμερα: