Sport is for Everyone: Μία πρωτόγνωρη εμπειρία που μας σύστησε τη συμπεριληπτική πλευρά του αθλητισμού

Αλήθεια, ποιος δεν θυμάται το ιστορικό πλέον χατ-τρικ του Messi, που οδήγησε την Αργεντινή στη νίκη με 3-0 επί της Αλγερίας στην πρεμιέρα του φετινού Μουντιάλ; Ποιος δεν ανατριχιάζει ακόμη στο άκουσμα της περιγραφής του παγκόσμιου θριάμβου της Αργεντινής στο Κατάρ; Ποιος δεν ανακαλεί το ξέσπασμα των Ισπανών φιλάθλων όταν ο Nico Williams άνοιξε το σκορ στον τελικό του Euro 2024; Όλες αυτές οι εικόνες υπενθυμίζουν πως ο αθλητισμός είναι πρωτίστως συναίσθημα, παλμός και κοινή εμπειρία. Πόσο διαφορετικά, όμως, βιώνονται όλες αυτές οι στιγμές από έναν φίλαθλο με αναπηρία.

Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα επιχειρεί να δώσει η Kaizen Gaming, μία από τις κορυφαίες GameTech εταιρείες παγκοσμίως, με παρουσία σε 20 αγορές και τέσσερις ηπείρους μέσω του διεθνούς brand της, Betano. Με τη συμπερίληψη να αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, η εταιρεία επενδύει συστηματικά σε πρωτοβουλίες που κάνουν τον αθλητισμό πιο προσβάσιμο, αναδεικνύοντας πως η συμμετοχή και η απόλαυση του παιχνιδιού δεν πρέπει να γνωρίζουν περιορισμούς. Κάπως έτσι, μας προσκάλεσε στο εντυπωσιακό Kaizen Campus στο Μαρούσι, σε μία βιωματική δράση που δεν μας έμαθε απλώς τι σημαίνει συμπερίληψη, αλλά μας έδωσε την ευκαιρία να τη βιώσουμε στην πράξη.

Μέσα από έξι διαδραστικούς σταθμούς και με την καθοδήγηση των ανθρώπων της AccessibALL, είχαμε την ευκαιρία να δούμε ή καλύτερα να βιώσουμε την εμπειρία του φιλάθλου με διαφορετικές μορφές αναπηρίας. Από την οπτική αναπηρία και τη νευροδιαφορετικότητα μέχρι τις τεχνολογίες που επιτρέπουν σε κωφούς φιλάθλους να αισθάνονται κάθε στιγμή του αγώνα, η επίσκεψή μας ήταν τελικά μία υπενθύμιση πως η ουσία της συμπερίληψης προϋποθέτει να μοιραζόμαστε τις ίδιες εμπειρίες και να μπαίνουμε, έστω και για λίγο, στη θέση του άλλου.

Ένα campus όπου χτυπά η «καρδιά» του Παγκοσμίου Κυπέλλου

Φτάνοντας κανείς στο υπερσύγχρονο Kaizen Campus στο Μαρούσι, καταλαβαίνει αμέσως πως βρίσκεται στο σημείο όπου χτυπά η «καρδιά» του FIFA World Cup 2026™ στην Ελλάδα. Σημαίες που εκπροσωπούν τις χώρες της διοργάνωσης, ένα σιντριβάνι που ξεχείλιζε από ποδοσφαιρικές μπάλες και ο χαρακτηριστικός χλοοτάπητας, μάς έβαλαν αμέσως σε mood για σουτ, γκολ και ξέφρενους πανηγυρισμούς.

Φτάνοντας κανείς στο υπερσύγχρονο Kaizen Campus στο Μαρούσι, καταλαβαίνει αμέσως πως βρίσκεται στο σημείο όπου χτυπά η «καρδιά» του ποδοσφαίρου. Με το Betano να είναι ο Επίσημος Υποστηρικτής του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026 για την Ευρώπη και τη Νότια Αμερική, ο στολισμός δεν ήταν καθόλου τυχαίος. Σημαίες που εκπροσωπούν τις χώρες της διοργάνωσης, ένα συντριβάνι που ξεχείλιζε από ποδοσφαιρικές μπάλες και ο χαρακτηριστικός χλοοτάπητας, μάς έβαλαν αμέσως σε mood για σουτ, γκολ και ξέφρενους πανηγυρισμούς.

Ένας αγώνας ποδοσφαίρου από άλλη «ματιά»

Το δικό μας «ζέσταμα» για τον «αγώνα» της προσβασιμότητας ξεκίνησε με ένα διαδραστικό quiz, μέσα από το οποίο κληθήκαμε να αντιστοιχίσουμε διαφορετικές παθήσεις της όρασης με φωτογραφίες που αποτύπωναν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται τον κόσμο τα άτομα που ζουν με αυτές. Η θεωρία, ωστόσο, αποκτά άλλο βάρος όταν μετατρέπεται σε βίωμα.

Ακριβώς για αυτό, φορέσαμε ειδικά γυαλιά σχεδιασμένα να αναπαράγουν την οπτική εμπειρία ατόμων με συγκεκριμένες διαταραχές όρασης. Η αίσθηση ήταν μάλλον αποκαλυπτική – μπορεί να γνωρίζεις τα ονόματα των παθήσεων, αλλά το να βλέπεις μέσα από αυτά τα “μάτια” είναι το λιγότερο δύσκολο για έναν άνθρωπο χωρίς πρόβλημα όρασης.  Και έπειτα ήρθε το ζευγάρι των VR glasses από τη GiveVision, το οποίο τοποθετήθηκε πάνω από τα προηγούμενα γυαλιά, για να παρακολουθήσουμε έναν αθλητικό αγώνα σε οθόνη LED. Χρησιμοποιώντας το ειδικό χειριστήριο, η expert της AccessibALL μας βοήθησε να ρυθμίσουμε το contrast και το zoom, ανακαλύπτοντας στην πράξη πώς οι κατάλληλες ψηφιακές προσαρμογές μπορούν να μεταμορφώσουν την εμπειρία παρακολούθησης και να την κάνουν προσβάσιμη, ακόμη και όταν η όραση δεν είναι δεδομένη.

Η εμπειρία του φιλάθλου στο γήπεδο δεν είναι ίδια για όλους

Ο αμέσως επόμενος σταθμός ήταν ένας ειδικά διαμορφωμένος χώρος στο αίθριο του Kaizen Campus. Με το που μπήκαμε, μας υποδέχθηκε ένα μέλος της AccessibALL και μας κάλεσε να καθίσουμε στα πουφ που βρίσκονταν στον χώρο. Λίγα λεπτά αργότερα, όμως, η ατμόσφαιρα άλλαξε απότομα.

Δυνατοί ήχοι, φώτα που αναβόσβηναν και ερεθίσματα από κάθε κατεύθυνση δημιούργησαν την αίσθηση πως βρισκόμασταν στην κερκίδα ενός κατάμεστου γηπέδου την ώρα που η ένταση κορυφωνόταν. Ναι, για τους περισσότερους φιλάθλους αυτός είναι ο ορισμός της ποδοσφαιρικής ατμόσφαιρας. Για ένα άτομο στο φάσμα του αυτισμού, όμως, μπορεί να μετατραπεί σε μια εμπειρία αισθητηριακής υπερφόρτωσης.

Κι όμως, αυτό που για τους περισσότερους μοιάζει με ενθουσιασμό, παλμό και συγκίνηση, για κάποιους άλλους μπορεί να εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα πιεστική συνθήκη. Σημαίνει αυτό ότι δεν υπάρχει “χώρος” στο γήπεδο για αυτούς τους ανθρώπους; Η απάντηση είναι όχι. Γι’ αυτό το σκοπό, γήπεδα ανά τον κόσμο έχουν δημιουργήσει Sensory Rooms, ήρεμους χώρους που είναι κατάλληλα διαμορφωμένοι με απαλούς χρωματισμούς, χαμηλό ρυθμιζόμενο φωτισμό, ηχοαπορροφητικά υλικά και μαλακά καθίσματα, σχεδιασμένους έτσι ώστε να μειώνει τα έντονα αισθητηριακά ερεθίσματα.

Πώς η εμπιστοσύνη γίνεται οδηγός για άτομα με οπτική αναπηρία

Λίγα μέτρα πιο πέρα στον επόμενο διαδραστικό σταθμό, μας περίμενε η Άννα Μπαλάν, παρέα με τον αχώριστο τετράποδο φίλο και σκύλο-οδηγό της, τον Νίτρο. Η Άννα μοιράστηκε μαζί μας τη δική της εμπειρία και απάντησε πρόθυμα σε κάθε ερώτησή μας σχετικά με την καθημερινότητα ενός ατόμου με οπτική αναπηρία, αλλά και τη σημασία που έχει η παρουσία ενός σκύλου-οδηγού για την ανεξάρτητη διαβίωσή του.

Μία έμπειρη εκπαιδεύτρια, μαζί με την πρόεδρο των Σκύλων Οδηγών Ελλάδος (Greek Guide Dogs), Ζωή Γερουλάνου, η οποία είχε μαζί της την Ρούμπη, έναν εκκολαπτόμενο σκύλο-οδηγό, συζήτησαν μαζί μας για τις προκλήσεις που ενέχει η διαδικασία εκπαίδευσης και απόκτησης ενός σκύλου οδηγού. Στη συνέχεια, η Ρούμπη έγινε για λίγο τα μάτια μας. Κρατώντας το ειδικό γιλέκο αφεθήκαμε στη μοναδική εμπειρία της καθοδήγησης, βιώνοντας έστω και για λίγα λεπτά τι σημαίνει να εμπιστεύεσαι κάποιον άλλον για να κινηθείς με ασφάλεια μέσα στον κόσμο.

Πώς ο αθλητισμός βρίσκει νέους τρόπους να «μιλήσει» σε όλους

Αφήνοντας πίσω μας το αίθριο και περνώντας μέσα από το εστιατόριο του Kaizen Campus, φτάσαμε στο Αμφιθέατρο, όπου μας περίμενε ο αθλητικός δημοσιογράφος Βασίλης Βουτσινάς. Εκεί είχαμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε από κοντά πώς ένας ποδοσφαιρικός αγώναςμπορεί να μετατραπεί σε λόγο και να αποκτήσει ζωή για ανθρώπους με μερική ή ολική τύφλωση.

Φορώντας ένα ζευγάρι ειδικά ακουστικά, λοιπόν, είχαμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε το ίδιο στιγμιότυπο ενός αγώνα σε δύο διαφορετικές εκδοχές, όπως μεταδίδεται τηλεοπτικά, με τον κλασικό σχολιασμό, και στη συνέχεια μέσα από μία εξειδικευμένη live ακουστική περιγραφή, σχεδιασμένη για άτομα με οπτική αναπηρία. Η διαφορά είναι εντυπωσιακή, καθώς η περιγραφή δεν έχει παύσεις, ούτε περιορίζεται στο αποτέλεσμα της φάσης, αλλά μεταφέρει την κίνηση, τη θέση των παικτών, την ένταση και κάθε μικρή λεπτομέρεια που συνθέτει μία ολοκληρωμένη εικόνα του αγώνα. Ο Βασίλης και όλοι οι αντίστοιχοι εκφωνητές αγώνων για ανθρώπους με οπτικές αναπηρίες καλούνται να τους περιγράψουν σε έναν ρυθμό, τον οποίο είναι δύσκολο να μιμηθείς. Οι ειδικοί της AccessibALL μας είπαν ότι η ταχύτητα της ομιλίας τους φτάνει περίπου το 2x μιας κανονικής περιγραφής. Αν σκεφτεί κανείς ότι δεν μεταδίδουν απλώς ποιος έχει την κατοχή της μπάλας, αλλά περιγράφουν κυριολεκτικά όλα όσα γίνονται μέσα στο γήπεδο – από τις αλλαγές, τα γκολ, ακόμα και τις εικόνες πανηγυρισμού στο χορτάρι και τις κερκίδες από παίκτες και φιλάθλους, είναι δύσκολο να μη μπεις στη θέση των ανθρώπων που χρειάζονται αυτή την περιγραφή για να παρακολουθήσουν έναν αγώνα.

Στον ίδιο χώρο, δοκιμάσαμε και μία ακόμη τεχνολογία που μάς αποκάλυψε πώς η εμπειρία της εξέδρας μπορεί να μεταφραστεί, δίχως τη χρήση ήχου. Φορώντας ένα ειδικό απτικό γιλέκο, μία καινοτομία που επιτρέπει σε κωφούς και βαρήκοους φιλάθλους να αισθανθούν όσα συμβαίνουν μέσα στο γήπεδο, κάθε φάση του αγώνα μετατράπηκε σε δονήσεις διαφορετικής έντασης, ρυθμού και σημείου στο σώμα, ανάλογα με τη στιγμή που εξελίσσεται στον αγωνιστικό χώρο.

Μέσα από το Betano, η Kaizen Gaming έχει υλοποιήσει πρωτοβουλίες που υποστηρίζουν χιλιάδες αθλητές και φιλάθλους με διαφορετικές μορφές αναπηρίας σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική. Από τη δημιουργία Sensory Room στο Στάδιο Ντραγκάο της FC Porto και τη συνεργασία με τη FADEC στην Αργεντινή για την υποστήριξη αθλητών με οπτική αναπηρία, μέχρι τις υπηρεσίες προσβασιμότητας που αναπτύχθηκαν με την FC Bayern Munich και τις παρεμβάσεις στα γήπεδα των Sparta Prague και Brøndby IF σε συνεργασία με την AccessibALL, ο στόχος είναι ένας, να μπορούν όλο και περισσότεροι άνθρωποι να συμμετέχουν ισότιμα στη χαρά του παιχνιδιού.

Γιατί τελικά, είτε πρόκειται για ένα γκολ του Messi, είτε για μία επική περιγραφή, είτε για το ξέσπασμα μιας κατάμεστης εξέδρας, ο αθλητισμός γίνεται πιο ουσιαστικός όταν τον μοιραζόμαστε και είναι πραγματικά προσβάσιμος σε όλους.