Η ενημέρωση αλλάζει, μπορούμε να την εμπιστευτούμε; – Διεθνές Συνέδριο «Η Ενημέρωση σε Μετάβαση»

Ζούμε σε μια εποχή όπου η είδηση φτάνει σε εμάς πριν προλάβουμε να την καταλάβουμε. Ένα βίντεο γίνεται viral μέσα σε λίγα λεπτά. Μια δήλωση πολιτικού αναπαράγεται χωρίς έλεγχο. Μια εικόνα μπορεί να είναι αληθινή, παραποιημένη ή πλήρως κατασκευασμένη από τεχνητή νοημοσύνη. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο πολίτης δεν καλείται απλώς να ενημερωθεί. Καλείται να ξεχωρίσει την αλήθεια από την παραπλάνηση.

Αυτόν ακριβώς τον προβληματισμό φέρνει στο προσκήνιο το Διεθνές Συνέδριο «Η Ενημέρωση σε Μετάβαση», που πραγματοποιείται στις 5 και 6 Μαΐου 2026 στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Το συνέδριο συνδιοργανώνουν το Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου και το Παρατηρητήριο Κυβερνητικών Δεσμεύσεων Politikometro.gr, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου.

Δεν πρόκειται για μια κλειστή συζήτηση ειδικών. Πρόκειται για μια δημόσια συζήτηση που αφορά κάθε άνθρωπο που διαβάζει ειδήσεις, βλέπει τηλεόραση, χρησιμοποιεί social media, ακούει πολιτικές δηλώσεις ή προσπαθεί να καταλάβει τι πραγματικά συμβαίνει γύρω του.

Στο συνέδριο συμμετέχουν περισσότεροι από 50 ομιλητές και συντονιστές από την Ελλάδα και το εξωτερικό: δημοσιογράφοι, ακαδημαϊκοί, οργανισμοί fact-checking, εκπρόσωποι θεσμών και άνθρωποι που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή της ενημέρωσης. Μέσα από 8 θεματικά πάνελ και 2 workshops, θα συζητηθούν ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητά μας: η πολιτική παραπλάνηση, η δημόσια λογοδοσία, τα fake news, τα deepfakes, η τεχνητή νοημοσύνη, οι πιέσεις στη δημοσιογραφία και η ανάγκη για αξιόπιστη επαλήθευση της πληροφορίας.

Για τον απλό πολίτη, η αξία αυτού του livestream είναι πρακτική. Δεν χρειάζεται να είναι κανείς δημοσιογράφος για να τον αφορά το πώς κατασκευάζεται μια ψευδής είδηση. Δεν χρειάζεται να είναι ειδικός στην τεχνολογία για να κινδυνεύει να εξαπατηθεί από ένα παραποιημένο βίντεο. Δεν χρειάζεται να είναι πολιτικός αναλυτής για να θέλει να ξέρει αν οι δημόσιες δεσμεύσεις των πολιτικών ελέγχονται ή μένουν απλώς στα λόγια.

Το συνέδριο επιχειρεί να εξηγήσει με καθαρό τρόπο πώς αλλάζει το τοπίο της ενημέρωσης. Ποιος αποφασίζει τι βλέπουμε στις πλατφόρμες; Πώς επηρεάζουν οι αλγόριθμοι την άποψή μας; Πώς μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να χρησιμοποιηθεί τόσο για την παραγωγή ψευδούς περιεχομένου όσο και για την αποκάλυψή του; Και πώς μπορεί ο πολίτης να αποκτήσει βασικά εργαλεία άμυνας απέναντι στην παραπληροφόρηση;

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη δημοσιογραφία που πιέζεται: από αγωγές, οικονομικά συμφέροντα, πολιτικές παρεμβάσεις, εργασιακή ανασφάλεια και συγκέντρωση ιδιοκτησίας στα μέσα ενημέρωσης. Γιατί όταν η δημοσιογραφία αποδυναμώνεται, δεν χάνουν μόνο οι δημοσιογράφοι. Χάνει ο πολίτης το δικαίωμα να γνωρίζει.

Τη σημασία του συνεδρίου ενισχύει και η στήριξη σημαντικών μέσων ενημέρωσης, μεταξύ των οποίων η Alter Ego Media, με ΤΟ ΒΗΜΑ, ΤΑ ΝΕΑ και το tovima.com, καθώς και η ΕΡΤ, το ΑΠΕ-ΜΠΕ και το Infowar. Η παρουσία τους δείχνει ότι η συζήτηση για την ενημέρωση, την τεχνολογία και τη δημοκρατία δεν είναι περιθωριακή. Είναι κεντρική.

Γιατί σήμερα η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι μόνο να έχουμε πρόσβαση στην πληροφορία. Είναι να μπορούμε να την κρίνουμε.