28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: Σε ποιους θα απονημηθεί το Χρυσός Αλέξανδρος

Το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης στρέφει το βλέμμα του σε δύο ξεχωριστούς δημιουργούς, οι οποίοι μέσα από τα έργα τους επαναπροσδιορίζουν τη σχέση μας με τη μνήμη, την Ιστορία και τον χρόνο.

Στη φετινή διοργάνωση θα παρουσιαστούν συνολικά 20 έργα της σκηνοθέτιδας Βουβούλας Σκούρα, η οποία, αντλώντας υλικά και μεθόδους από διαφορετικές μορφές τέχνης, συνθέτει ένα πολυεπίπεδο σύμπαν, όπου η μεγάλη Ιστορία διασταυρώνεται με τις μικρές, εύθραυστες ανθρώπινες αφηγήσεις.

Παράλληλα, η ταινία Ετέλ Αντνάν: Εξόριστες λέξεις (2007) θα προβληθεί με όρους προσβασιμότητας, με την υποστήριξη της Alpha Bank.

Το Φεστιβάλ διοργανώνει, επίσης, spotlight στον αμερικανό πολυμεσικό καλλιτέχνη Μπιλ Μόρισον, έναν από τους πιο ριζοσπαστικούς δημιουργούς που έχουν ασχοληθεί με αρχειακές εικόνες, ο οποίος ήταν υποψήφιος για Όσκαρ Μικρού Μήκους Ντοκιμαντέρ το 2025.

Το spotlight, που περιλαμβάνει έξι ταινίες, συνομιλεί δυναμικά με το μεγάλο αφιέρωμα της φετινής διοργάνωσης στα αρχεία, αναδεικνύοντας ζητήματα που αφορούν τη φθορά και την αναγέννηση.

Η Βουβούλα Σκούρα και ο Μπιλ Μόρισον στη Θεσσαλονίκη

Το Φεστιβάλ θα τους τιμήσει με Χρυσό Αλέξανδρο, αναγνωρίζοντας τη βαθιά και διαχρονική τους συμβολή στον κινηματογράφο και τον σύγχρονο πολιτισμό.

Βουβούλα Σκούρα

Η Βουβούλα Σκούρα προτείνει μια νέα διάσταση του πειραματικού σινεμά που κινείται ρευστά ανάμεσα στα εικαστικά και τις γραφιστικές τέχνες, διερευνώντας τα όρια της αφήγησης και της εικόνας.

Το έργο της δεν ακολουθεί γραμμικές δομές, αλλά με στοχαστικό τρόπο επαναδιαπραγματεύεται ιδέες, συνομιλεί με το έργο σπουδαίων δημιουργών και μας υπενθυμίζει ότι οι πανανθρώπινες αξίες παραμένουν η βάση της ζωής.

Αξιοποιώντας τη σύγχρονη τεχνολογία, δημιουργεί κινηματογραφικά δοκίμια, ταινίες και video art, τα οποία άλλοτε επικεντρώνονται σε προσωπικότητες όπως η Ετέλ Αντνάν, ο Γιώργος Σεφέρης, ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Τζέιμς Τζόυς και η Μέλπω Αξιώτη, άλλοτε φέρνουν στο προσκήνιο ζητήματα όπως η μετανάστευση, ο έρωτας και η αίσθηση του ανήκειν.

Οι ταινίες Εσωτερική μετανάστευση και Σκωρία φωτός θα αποκατασταθουν απο το Εργαστήριο Ψηφιακής Αποκατάστασης Ταινιών στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος με έξοδα του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε συνέχεια της προσπάθειας του Φεστιβάλ για αποκατάσταση σημαντικών ταινιών του ελληνικού κινηματογράφου στο πλαίσιο των αφιερωμάτων που διοργανώνει.

Οι ταινίες του αφιερώματος

Η Εσωτερική μετανάστευση (1984), Η Σκωρία φωτός (1989), Το δίπτυχο ταινιών Γιώργος Σεφέρης: Ποιητής και Πολίτης. Διπλό ταξίδι – Τόπος χρόνος (2000) και Γιώργος Σεφέρης: Ποιητής και Πολίτης. Η εμπειρία του έρωτα + του πολέμου και της φθοράς (2000), Φιλοκτήτης – Η πληγή (2000), Mήδεια – Νo comment (2001), Σίβυλλες (2002), Ετέλ Αντνάν: Εξόριστες λέξεις (2007), Ετέλ Αντνάν: Ανεξίτηλα χρώματα (2026), Τα τέσσερα στάδια της σκληρότητας – Για τον Antonin Artaud (2008), το Νερό στο τραπέζι – Homage στον Οδυσσέα Ελύτη (2010), Εις μνήμην (2012) και Εις μνήμην II (2012), Νίκη Μαραγκού: Επιφάνειες νερού (2012), THE RED BANK. Τζέιμς Τζόις: Tα τετράδιά του των Ελληνικών (2013), Νάνος Βαλαωρίτης (2014), Eveline 2020 (2020), Ακούω ένα στρατό (2022), Κοντραμπάντο: Αναζητώντας τη Μέλπω (2023), UTOPIA. Η ποιητική των συνόρων: Βερολίνο – Λευκωσία (2025).

Μπιλ Μόρισον

Ο Μπιλ Μόρισον, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί από τους New York Times ως «ο κατεξοχήν ποιητής των χαμένων ταινιών», χρησιμοποιεί τις παραμορφώσεις του φιλμ, ως ένα σχόλιο για τις εικόνες που εξαφανίζονται, παρομοιάζοντάς τες με αναμνήσεις, φαντάσματα ή κρυπτογραφήματα.

Ο αμερικανός σκηνοθέτης θα πραγματοποιήσει masterclass στη Θεσσαλονίκη, με τίτλο Αποκαλύπτοντας το κρυμμένο κάδρο, στο πλαίσιο του οποίου θα αναφερθεί στην εξέλιξή του ως καλλιτέχνη και κινηματογραφιστή, εστιάζοντας ειδικά στον ρόλο που έχει διαδραματίσει το αρχειακό υλικό στην καλλιτεχνική του πρακτική.

Το καλλιτεχνικό έργο του

Ο Μπιλ Μόρισον έχει παρουσιάσει σε παγκόσμια πρεμιέρα μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ στα φεστιβάλ της Νέας Υόρκης, του Sundance, του Telluride και της Βενετίας.

Έχει λάβει υποτροφίες από το Ίδρυμα Guggenheim, το Alpert Award και το Foundation for Contemporary Arts, καθώς και χρηματοδοτήσεις παραγωγής από τα Creative Capital, National Endowment for the Arts και Arté – La Lucarne.

Το έργο Decasia (2002), ένα εμβληματικό φιλμ found footage, ήταν η πρώτη ταινία του 21ου αιώνα που εντάχθηκε στο National Film Registry της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου των ΗΠΑ.

Το Dawson City: Frozen Time (2016) συμπεριλήφθηκε σε περισσότερες από 100 λίστες κριτικών με τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς και αργότερα αναγνωρίστηκε ως μία από τις κορυφαίες ταινίες της δεκαετίας από το Associated Press, τους Los Angeles Times και το Vanity Fair, μεταξύ άλλων.

Το 2021 ο Μόρισον έγινε μέλος του τμήματος ντοκιμαντέρ της Ακαδημίας Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών.

Το Incident (2023) απέσπασε το Βραβείο Καλύτερης Ταινίας Μικρού Μήκους της International Documentary Association το 2023, το Cinema Eye Honors για Καλύτερο Μη Μυθοπλαστικό Μικρού Μήκους το 2025 και προτάθηκε για Όσκαρ Μικρού Μήκους Ντοκιμαντέρ το 2025.

Οι ταινίες του αφιερώματος

The Village Detective: a song cycle (2021), Ντόσον Σίτι: Παγωμένος Χρόνος (2016), Η μεγάλη πλημμύρα / The Great Flood (2013), Οι ύμνοι των μεταλλωρύχων / The Miners’ Hymns (2011), Spark of Being (2010), Decasia (2002).