Μαρόκο: Έχασε το τρόπαιο, άλλα κέρδισε πάρα πολλά λεφτά

Το Μαρόκο δεν φιλοξένησε απλώς τo Κύπελλο Εθνών Αφρικής του 2025. Τη χρησιμοποίησε ως επιταχυντή ιστορικής κλίμακας. Ως μια συμπυκνωμένη δεκαετία ανάπτυξης μέσα σε μόλις 24 μήνες. Τα επίσημα στοιχεία της κυβέρνησης μιλούν για περισσότερα από 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε άμεσα έσοδα, 2,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε επενδύσεις και πάνω από 100.000 νέες θέσεις εργασίας, σε μια διοργάνωση που λειτούργησε ταυτόχρονα ως οικονομικός πολλαπλασιαστής και ως πρόβα τζενεράλε για το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2030, το οποίο η χώρα θα συνδιοργανώσει με την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Πίσω από τους αριθμούς, όμως, κρύβεται κάτι βαθύτερο: ένα μοντέλο κρατικής στρατηγικής που αντιμετωπίζει τα μεγάλα αθλητικά γεγονότα όχι ως πρόσκαιρο θέαμα, αλλά ως εργαλείο μακροχρόνιου μετασχηματισμού. Το CAN 2025 προσέλκυσε περίπου 600.000 επισκέπτες ειδικά για τη διοργάνωση, σε μια χρονιά που ήδη κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ για τον μαροκινό τουρισμό, με 20 εκατομμύρια αφίξεις. Το αποτέλεσμα ήταν μια άμεση ένεση ρευστότητας σε μεταφορές, ξενοδοχεία, εστίαση, εμπόριο και παραδοσιακή χειροτεχνία, αλλά και μια βαθύτερη αναβάθμιση της εικόνας της χώρας ως διεθνούς προορισμού.

Οι επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν δεν είχαν προσωρινό χαρακτήρα. Εννέα στάδια κατασκευάστηκαν ή ανακαινίστηκαν, αεροδρόμια και οδικά δίκτυα εκσυγχρονίστηκαν, υπηρεσίες αναβαθμίστηκαν. Η κυβέρνηση μιλά ανοιχτά για «κυρίαρχη επένδυση» – υποδομές που δεν εξυπηρετούν απλώς μια διοργάνωση, αλλά προορίζονται να χρησιμοποιούνται από τους πολίτες για τις επόμενες δεκαετίες. Το αφήγημα είναι σαφές: η χώρα «κέρδισε» δέκα χρόνια ανάπτυξης σε δύο.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο κομμάτι της απασχόλησης. Πάνω από 100.000 θέσεις εργασίας δημιουργήθηκαν, με την κυβέρνηση να τονίζει ότι δεν πρόκειται μόνο για προσωρινές δουλειές. Χιλιάδες νέοι εκπαιδεύτηκαν με διεθνή πρότυπα, απέκτησαν δεξιότητες και πιστοποιήσεις που τους καθιστούν ανταγωνιστικούς και μετά το τέλος της διοργάνωσης. Περισσότερες από 3.000 βιομηχανικές επιχειρήσεις συμμετείχαν στα έργα, ενισχύοντας την εγχώρια παραγωγική βάση.

Παράλληλα, το CAN λειτούργησε ως καταλύτης τεχνολογικής επιτάχυνσης. Ανάπτυξη δικτύων 5G, ψηφιακά συστήματα ταυτοποίησης, ηλεκτρονική έκδοση εισιτηρίων, λύσεις κυβερνοασφάλειας: όλα δοκιμάστηκαν σε πραγματικές συνθήκες μεγάλης κλίμακας. Το όφελος ήταν διπλό – μείωση κόστους και αύξηση αξιοπιστίας, αλλά και ένα ισχυρό μήνυμα προς διεθνείς επενδυτές ότι το Μαρόκο μπορεί να υποστηρίξει σύνθετα, τεχνολογικά απαιτητικά projects.

Σε επίπεδο διεθνούς προβολής, τα μεγέθη είναι εντυπωσιακά. Περίπου 2 δισεκατομμύρια τηλεθεατές και 10 δισεκατομμύρια προβολές στα κοινωνικά δίκτυα κατέστησαν τη διοργάνωση μια παγκόσμια βιτρίνα. Το μήνυμα που εξέπεμψε το Ραμπάτ ήταν ξεκάθαρο: το 80% των βασικών υποδομών για το Μουντιάλ του 2030 είναι ήδη έτοιμο, χάρη στην CAN. Το υπόλοιπο 20% περιλαμβάνει εμβληματικά έργα, όπως η επέκταση της γραμμής υψηλής ταχύτητας μέχρι το Μαρακές και το Αγκαντίρ, η αύξηση της ξενοδοχειακής δυναμικότητας και η κατασκευή του Μεγάλου Σταδίου της Καζαμπλάνκα.

Την ίδια στιγμή, η εκρηκτική άνοδος του μαροκινού τουρισμού – τριπλασιασμός μέσα σε δύο δεκαετίες – αλλάζει τις ισορροπίες στη Μεσόγειο. Το Μαρόκο δεν κρύβει ότι στοχεύει πλέον σε ρόλο ισότιμου ανταγωνιστή παραδοσιακών τουριστικών δυνάμεων, όπως η Ισπανία. Με χαμηλότερο κόστος, επιθετική στρατηγική υποδομών και ισχυρό κρατικό συντονισμό, διεκδικεί μεγαλύτερο μερίδιο σε μια παγκόσμια αγορά που γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστική.

Η ειρωνεία είναι ότι, αγωνιστικά, το τρόπαιο κατέληξε στη Σενεγάλη, που νίκησε το Μαρόκο στον τελικό. Σε επίπεδο όμως πολιτικής οικονομίας, ο οικοδεσπότης ήταν ο μεγάλος νικητής. Η CAN 2025 δεν ήταν απλώς μια ποδοσφαιρική διοργάνωση. Ήταν μια δήλωση ισχύος, ένα εργαστήριο ανάπτυξης και μια ξεκάθαρη ένδειξη του πώς το Μαρόκο αντιλαμβάνεται το μέλλον του: όχι ως περιφερειακό παίκτη, αλλά ως κεντρικό κόμβο αθλητισμού, τουρισμού και υποδομών στη Μεσόγειο και την Αφρική.