Μυστική συνάντηση για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης αποκαλύπτει το Politico

Το Politico αποκαλύπτει ότι Ευρωπαίοι και Βρετανοί αξιωματούχοι επιχειρούν να θέσουν σε εφαρμογή ένα σχέδιο για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης το οποίο έχουν εκπονήσει οι ίδιοι.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αυτό θα διαφέρει από εκείνο που έχει εκπονήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τουλάχιστον ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα επιβαρύνονται οικονομικά οι κυβερνήσεις των κρατών. Η πρωτοβουλία ελήφθη από την πλευρά του Ηνωμένου Βασιλείου.

Κατά τους εν λόγω αξιωματούχους, αναφέρει το Politico, το δικό τους σχέδιο θα τις διευκολύνει αισθητά, με το μεγαλύτερο βάρος να ρίχνεται στις χώρες που χρειάζονται περισσότερο τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, βάσει του ισχυρισμού τους περί μελλοντικής ρωσικής απειλής.

Πρόκειται για τη σύσταση ενός ταμείου που θα παρακάμπτει την Κομισιόν και θα επιταχύνει αισθητά την ανάπτυξη της σχετικής βιομηχανίας, θα συμπεριλαμβάνει σε αυτήν το Ηνωμένο Βασίλειο και επιτρέπει την μη ένταξη κονδυλίων για την ευρωπαϊκή άμυνα στους κρατικούς ισολογισμούς, αναφέρουν στο Politico.

Ουσιαστικά, θέτοντας αμυντικές δαπάνες εκτός των προϋπολογισμών τους, οι ευρωπαϊκές χώρες θα δύνανται να μην τις περιορίζουν, καθώς δεν θα υπερβαίνουν τα όρια των συνολικών κρατικών δαπανών τους. Ένα παράδειγμα είναι το Ηνωμένο Βασίλειο, που έχει θέσει «κόφτη» στις δημοσιονομικές δαπάνες του, οπότε θα ευεργετείτο από ένα τέτοιο σχέδιο.

Ειδικότερα, αξιωματούχοι που έχουν γνώση της συνάντησης και του θέματος είπαν στο Politico ότι σε σύγκριση με τις πρωτοβουλίες της Ε.Ε. το σύστημα που προτείνει το Ηνωμένο Βασίλειο δημιουργεί ένα δημοσιονομικό πλεονέκτημα για τις κυβερνήσεις, μετατοπίζοντας το «προκαταρκτικό κόστος κεφαλαίου για την αγορά» στρατιωτικού εξοπλισμού στον ισολογισμό του νέου ιδρύματος, απελευθερώνοντας τον δικό τους. Αντίθετα, οι κυβερνήσεις θα ευθύνονται μόνο για τόκους χρέους και έξοδα συντήρησης.

Η μυστική συνάντηση έγινε στην Πολωνία και σε αυτήν μετείχαν αξιωματούχοι των υπουργείων Οικονομικών από τη Σουηδία, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Πολωνία, την Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, καταλήγει το Politico

Θυμίζουμε πως το σχέδιο της Κομισιόν για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, ονόματι «Λευκή Βίβλος», παρουσιάστηκε στις 19 Μαρτίου, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επισημαίνει ότι πρόκειται για ένα φιλόδοξο χρηματοδοτικό πακέτο που στοχεύει στην κινητοποίηση έως 800 δισεκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση της αμυντικής υποδομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πέντε πυλώνες

1. Στρατηγικό πλαίσιο και αιτιολόγηση

Γεωπολιτική Επείγουσα Ανάγκη: Η Λευκή Βίβλος ανταποκρίνεται σε έναν «ταχέως επιδεινούμενο στρατηγικό πλαίσιο», που οφείλεται στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, υβριδικές απειλές και την αυξανόμενη παγκόσμια ανταγωνιστικότητα (π.χ. από την Κίνα). Τονίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να αποτρέψει την επιθετικότητα και να εξασφαλίσει το μέλλον της εν μέσω μιας μεταβαλλόμενης διεθνούς τάξης.

Προσβλέπει στην ανοικοδόμηση της ευρωπαϊκής αμυντικής ετοιμότητας έως το 2030, εξασφαλίζοντας αξιόπιστη αποτροπή και υποστηρίζοντας τις ένοπλες δυνάμεις των κρατών μελών, ενώ ενισχύεται η συνεισφορά της ΕΕ στο ΝΑΤΟ και την παγκόσμια ασφάλεια.

2. Βασικοί Στόχοι

Υποστήριξη της Ουκρανίας: Άμεση και μακροπρόθεσμη στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της ενσωμάτωσης της αμυντικής της βιομηχανίας στη Ευρωπαϊκή
Αμυντική Τεχνολογική και Βιομηχανική Βάση (EDTIB).

Αντιμετώπιση κρίσιμων ελλείψεων σε επτά προτεραιότητες:

• Αεράμυνα και αντιπυραυλική άμυνα.
• Συστήματα πυροβολικού.
• Πυρομαχικά και πύραυλοι.
• Drones και συστήματα αντι-drone.
• Στρατιωτική κινητικότητα.
• Τεχνητή νοημοσύνη, κβαντική τεχνολογία, κυβερνοχώρος και ηλεκτρονικός πόλεμος.
• Στρατηγικοί ενισχυτές και προστασία κρίσιμων υποδομών.

Ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας: Προώθηση μιας ισχυρής EDTIB μέσω αυξημένης παραγωγικής ικανότητας, καινοτομίας και μιας ενοποιημένης ευρωπαϊκής αμυντικής αγοράς.
Προετοιμασία για χειρότερα σενάρια: Ενίσχυση της ετοιμότητας μέσω στρατιωτικής κινητικότητας, αποθεμάτων και προστασίας συνόρων (π.χ. Ανατολική Ασπίδα Συνόρων).

Ενίσχυση συνεργασιών: Εμβάθυνση της συνεργασίας με το ΝΑΤΟ, τις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες ομοϊδεάτες χώρες.

3. Χρηματοδοτικοί και Πολιτικοί Μηχανισμοί

Η Λευκή Βίβλος για την Άμυνα ευθυγραμμίζεται με το Σχέδιο Επανεξοπλισμού της Ευρώπης, το οποίο περιλαμβάνει:

• Δράση Ασφάλειας για την Ευρώπη (SAFE): 150 δισ. ευρώ σε δάνεια με την υποστήριξη της ΕΕ για κοινές προμήθειες.
• Εθνική Ρήτρα Διαφυγής (NEC): Επιτρέπει στα κράτη μέλη να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες έως 1,5% του ΑΕΠ για τέσσερα χρόνια, ξεκλειδώνοντας ενδεχομένως 650 δισ. ευρώ.
• Συνεισφορές από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων.
• Απλοποίηση Κανονισμών: Προτάσεις όπως η Αμυντική Ομπρέλα Απλοποίησης για μείωση της γραφειοκρατίας και εναρμόνιση των κανόνων προμηθειών.

4. Όραμα για την Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση

Σταδιακή ενσωμάτωση: Η Λευκή Βίβλος προωθεί την ιδέα μιας Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ένωσης, δίνοντας έμφαση στη συνεργασία και στον συντονισμό σε επίπεδο ΕΕ, με σεβασμό στην κυριαρχία των κρατών μελών επί των ενόπλων δυνάμεών τους.

Χωρίς ευρωπαϊκό στρατό: Διευκρινίζει ρητά ότι δεν προτείνει έναν ευρωπαϊκό στρατό, εστιάζοντας στην υποστήριξη των εθνικών δυνάμεων και τη διαλειτουργικότητα.

5. Οικονομικά και Καινοτόμα Οφέλη

Ανταγωνιστικότητα: Οι αμυντικές επενδύσεις παρουσιάζονται ως κινητήρια δύναμη οικονομικής ανάπτυξης, καινοτομίας (π.χ. ΤΝ, κβαντική τεχνολογία) και δημιουργίας θέσεων εργασίας, με θετικές επιπτώσεις στους πολιτικούς τομείς.

Προτεινόμενο Χρονοδιάγραμμα

Η Λευκή Βίβλος περιγράφει άμεσες ενέργειες και ένα χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, με βασικά ορόσημα το 2025:

• Τέλη Απριλίου 2025: Τα κράτη μέλη να ζητήσουν την ενεργοποίηση της Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής για μεγαλύτερη ευελιξία στις αμυντικές δαπάνες.
• Ιούνιος 2025: Η Επιτροπή να υιοθετήσει συστάσεις για έγκριση από το Συμβούλιο των ενεργοποιήσεων της NEC – Παρουσίαση της πρότασης Αμυντικής Ομπρέλας Απλοποίησης για απλοποίηση των κανονισμών.
• Ιούλιος 2025: Το Συμβούλιο να υιοθετήσει τις συστάσεις της NEC, επιτρέποντας δημοσιονομική ευελιξία από το 2025-2028.
• Καλοκαίρι 2025: Υιοθέτηση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP), συμπεριλαμβανομένου του Μέσου Υποστήριξης της Ουκρανίας (USI).
• 21 Μαρτίου και 26-27 Ιουνίου 2025: Συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για συζήτηση και δέσμευση στις προτάσεις της Λευκής Βίβλου.
• Τέλη 2025: Υιοθέτηση Κοινής Ανακοίνωσης για τη Στρατιωτική Κινητικότητα με νομοθετικές προτάσεις – Παρουσίαση ενός Ευρωπαϊκού Τεχνολογικού Οδικού Χάρτη Εξοπλισμών που εστιάζει σε τεχνολογίες διπλής χρήσης (π.χ. ΤΝ, κβαντική).
• Περίοδος 2025-2030: Εκταμιεύσεις δανείων SAFE (έως 150 δισ. ευρώ) με προθεσμία για τελικές εγκρίσεις έως 31 Δεκεμβρίου 2030.
• Περίοδος ευελιξίας NEC (2025-2028), με πιθανές παρατάσεις εάν υπάρξουν εξαιρετικές συνθήκες.
• Έως το 2030: Επίτευξη πλήρους αμυντικής ετοιμότητας, κάλυψη των ελλείψεων ικανοτήτων και εγκαθίδρυση μιας ανταγωνιστικής EDTIB.