Ρεκόρ γενετικής τροποποίησης «ανοίγει το δρόμο για όργανα από χοίρους»

Χρησιμοποιώντας μια νέα, άκρως αποτελεσματική τεχνική γενετικής μηχανικής, ερευνητής του Χάρβαρντ κατάφερε να απενεργοποιήσει 60 γονίδια στο γονιδίωμα των χοίρων, δέκα φορές περισσότερα από ό,τι στο προηγούμενο ρεκόρ. Τα όργανα αυτών των ζώων θα μπορούσαν μια μέρα να λύσουν το πρόβλημα της έλλειψης μοσχευμάτων.

Η ιδέα της λεγόμενης ξενομεταμόσχευσης, δηλαδή της χρήσης μοσχευμάτων από ζώα, απασχολεί πολλές ερευνητικές ομάδες σε όλο τον κόσμο, συναντά όμως δύο βασικά εμπόδια: πρώτον, τα κύτταρα των χοίρων φέρουν στην επιφάνειά τους πρωτεΐνες που προκαλούν την αντίδραση του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος.

Δεύτερον, τα κύτταρα όλων των χοίρων περιέχουν γονίδια από ενδογενείς ρετροϊούς, αρχαίους ιούς που
κατάφεραν να ενσωματώσουν το γενετικό υλικό τους στο DNA των ζώων. Ο μεγάλος φόβος είναι ότι οι ενδογενείς ρετροϊοί μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες αν τα όργανα των χοίρων μεταμοσχευθούν σε ανθρώπους.

Ο Τζορτζ Τσερτς, γενετιστής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, πιστεύει ότι έχει τη λύση και για τα δύο προβλήματα. Δεν έχει δημοσιεύσει ακόμα τις μελέτες του, παρουσίασε όμως τα αποτελέσματα στις 5 Οκτωβρίου σε συνέδριο της αμερικανικής Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών.

Όπως αναφέρει ο δικτυακός τόπος του περιοδικού Nature, ο Τσερτς ανέφερε ότι χρησιμοποίησε τη νέα τεχνική CRISPR, η οποία επιτρέπει παρεμβάσεις σε πολύ συγκεκριμένα σημεία του γονιδιώματος, για να απενεργοποιήσει 62 γονίδια ενδογενών ρετροϊών.

Η γενετική παρέμβαση πραγματοποιήθηκε σε γονιμοποιημένα ωάρια γουρουνιών, τα οποία είναι τώρα «σχεδόν έτοιμα» να μεταμοσχευθούν στη μήτρα και να αναπτυχθούν σε ενήλικα γουρούνια.

Σε ένα δεύτερο πείραμα, ο Τσερτς τροποποίησε μια δεύτερη ομάδα εμβρύων ώστε να απενεργοποιήσει 20 διαφορετικά γονίδια που θα μπορούσαν να προκαλέσουν απόρριψη του μοσχεύματος ή θρόμβωση του αίματος.

Επόμενος στόχος είναι η δημιουργία χοίρων που συνδυάζουν όλες τις παρεμβάσεις των δύο επιμέρους πειραμάτων.

Ο Τσερτς έχει μάλιστα ιδρύσει την εταιρεία eGenesis για την παραγωγή μοσχευμάτων από χοίρους. Τα ζώα εκτρέφονται σε ειδικό, απομονωμένο χώρο της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ.

Βαγγέλης Πρατικάκης

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ