«Μοιραίος αγώνας, αμφίρροπος»: Έτσι προσπαθεί να κινητοποιήσει την εκλογική του βάση ο πρωθυπουργός Μπεντζαμίν Νετανιάχου τις τελευταίες ώρες πριν τις πρόωρες ισραηλινές εκλογές, από τις οποίες η χώρα θα βγει με νέους πολιτικούς συσχετισμούς πριν το πόκερ για τον επόμενο συνασπισμό. Ο πρωθυπουργός έχει κάθε λόγο να ανησυχεί για το αύριο αλλά και την υστεροφημία του: Σταθερά μπροστά του εμφανίζεται η Κεντροαριστερά. Τα δεδομένα και ποιοι φιλοδοξούν να γίνουν οι ρυθμιστές του αποτελέσματος.

«Μοιραίος αγώνας, αμφίρροπος»: Έτσι προσπαθεί να κινητοποιήσει την εκλογική του βάση ο πρωθυπουργός Μπεντζαμίν Νετανιάχου τις τελευταίες ώρες πριν τις πρόωρες ισραηλινές εκλογές, από τις οποίες η χώρα θα βγει με νέους πολιτικούς συσχετισμούς πριν το πόκερ για τον επόμενο συνασπισμό.

Ο πρωθυπουργός έχει κάθε λόγο να ανησυχεί για το αύριο αλλά και την υστεροφημία του: Σταθερά μπροστά του εμφανίζεται η Κεντροαριστερά. Τα δεδομένα και ποιοι φιλοδοξούν να γίνουν οι ρυθμιστές του αποτελέσματος.

Οι κάλπες ανοίγουν την Τρίτη και τη Δευτέρα τα πολιτικά κόμματα κλείνουν την πυρετώδη προεκλογική εκστρατεία τους. Το καθένα ελπίζει ότι θα δικαιωθεί από την απόφαση του Νετανιάχου να προκηρύξει πρόωρες κάλπες ελπίζοντας σε πιο ευνοϊκούς συσχετισμούς.

Το πρώτο δεδομένο είναι ο αμείλικτος κανόνας του ισραηλινού πολιτικού συστήματος: Κανείς δεν κυβερνά αυτοδύναμα. Κάθε κυβέρνηση στην ιστορία του Ισραήλ ήταν κυβέρνηση συνασπισμού, κι έτσι το ποσοστό ενός κόμματος από μόνο του έχει λιγότερη σημασία -το κρισιμότερο είναι οι δυνάμεις με τις οποίες θα έχουν καταφέρει οι άλλοι, πιθανοί σύμμαχοι και εχθροί, να μπουν στην Κνεσέτ των 120 εδρών.

Οι δημοσκοπήσεις δεν είναι ευοίωνες για το Λικούντ του Νετανιάχου: Σε όλες τις τελευταίες έρευνες πρώτη εμφανίζεται η Κεντροαριστερά, «Σιωνιστική Ένωση», που έχει ένα προβάδισμα κοντά στις πέντε έδρες.

Η διαφορά των ποσοστών είναι τέτοια σε όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις που δεν μοιάζει πιθανό να γεφυρωθεί, ή ακόμη περισσότερο να ανατραπεί, τις τελευταίες ώρες: Έτσι, το δεύτερο -σχεδόν- δεδομένο είναι ότι πρώτη θα βγει η Κεντροαριστερά. Επειδή αυτό στην πράξη, δηλαδή στο ποιος θα κυβερνήσει, δεν σημαίνει πολλά, εκεί σταματά η βεβαιότητα.

«Ψηφίστε μας, επειδή δεν θέλετε τους άλλους»

Στις τελευταίες του προεκλογικές συγκεντρώσεις, ο Νετανιάχου έχει εξαπολύσει με όλες του τις δυνάμεις εκστρατεία συσπείρωσης επιδιώκοντας να φέρει και τον τελευταίο πιθανό ψηφοφόρο του στην κάλπη.

Κύριο όπλο του τώρα πια: Το φόβητρο μίας αριστερής κυβέρνησης.

«Εάν οι αντίπαλοί μας, που επενδύουν σε μία τεράστια προσπάθεια να βλάψουν εμένα προσωπικά και το κόμμα μου, τα καταφέρουν, υπάρχει ο υπαρκτός κίνδυνος μία αριστερή κυβέρνηση να έρθει στην εξουσία» είπε την Κυριακή μιλώντας, πίσω από αλεξίσφαιρο τζάμι, σε συγκέντρωση στο Τελ Αβίβ.

Ο Νετανιάχου δεν ελπίζει ότι το χάσμα θα κλείσει, αλλά ποντάρει στο ότι η απόσταση θα καλυφθεί με ενίσχυση των υπόλοιπων κομμάτων του δεξιού στρατοπέδου (και, κατ’ επέκταση, των υποψήφιων συμμάχων του).

Σε μία τέτοια προσπάθεια, έκανε την Κυριακή το ύστατο βήμα του να προσφέρει δημόσια στον Μοσέ Καχλόν, αρχηγό μικρότερου κεντρώου σχηματισμού (και πρώην συνεργάτη του), τη θέση του υπουργού Οικονομικων. Ο Καχλόν το απέρριψε ως «προεκλογική κίνηση», αλλά εξαρχής αυτός ήταν και ο προσωπικός του στόχος.

Ανάλογος ετεροκαθορισμός επικρατεί και στην άλλη πλευρά: Η κεντροαριστερή «Σιωνιστική Ένωση», με αρχηγό τον Γιτζάκ Χέρτσογκ των Εργατικών και δεύτερο πυλώνα το Χατνουά της Τζίπι Λίβνι, θέλει να κινητοποιήσει το τμήμα του ισραηλινού εκλογικού σώματος που δεν θέλει να δει τον Νετανιάχου για άλλη μία φορά στην πρωθυπουργία.

Στην εκστρατεία τους, τα στρατόπεδα έχουν επικεντρώσει όπου θεωρούνται ότι ευνοούνται πολιτικά μεταξύ των κεντρικών θεμάτων που απασχολούν τους Ισραηλινούς: Ο μεν Νετανιάχου στο ζήτημα της ασφάλειας, η δε κεντροαριστερά στην οικονομία και το κόστος ζωής.

Τα πολιτικά κόμματα στη μάχη για τις 120 έδρες

Οι περίπου 5,9 εκατομμύρια ψηφοφόροι επιλέγουν την Τρίτη μεταξύ 25 κομμάτων που θέτουν υποψήφιοτητα. Καθώς τα αραβικά κόμματα κατεβαίνουν μαζί, το όριο εισόδου στην επόμενη Κνεσέτ έχει ανέβει στο 3,25%.

Το Λικούντ έχει ως υποψήφιο για την πρωθυπουργία τον Μπεντζαμίν Νετανιάχου και έχει επενδύσει στο ζήτημα της ασφάλειας, την σκληρή στάση απέναντι στους Παλαιστίνιους και τον ιρανικό κίνδυνο. Η πρόσφατη παρουσία του Νετανιάχου στο αμερικανικό Κογκρέσο ήταν το αποκορύφωμα αυτής της εκστρατείας, αλλά τελικά δεν κατάφερε να αντιστρέψει το δημοσκοπικό ρεύμα.

Υπό την κεντροαριστερή Σιωνιστική Ένωση συνενώνουν τις δυνάμεις τους οι Εργατικοί του Γιτζάκ Χέρτσογκ, που είναι και ο επικεφαλής του συνασπισμού, και του κεντροαριστερού προσήμου «Κινήματος» (Χατνουά) της Τζίπι Λίβνι.

Ο σχηματισμός έχει επιτεθεί στην πολιτική του Νετανιάχου που έχει ανεβάσει την οικονομική πίεση στη μεσαία τάξη -το υψηλό κόστος στέγασης παραμένει στην κορυφή της ατζέντας- και έχει καλέσει σε νέες κινήσεις για αναζωογόνηση των ειρηνευτικών συνομιλιών με τους Παλαιστινίων και επανόρθωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ, που έχουν πληγεί από την στάση της κυβέρνησης.

Η Κοινή Αραβική Λίστα συνασπίζει τέσσερις μικρούς αραβικούς σχηματισμούς -από σοσσιαλιστικά κινήματα μέχρι ισλαμιστικά- και ο αρχηγός της Αϊμάν Οντέχ φιλοδοξεί πως η ενιαία κάθοδος θα συσπειρώσει τους άραβες ψηφοφόρους.

Τελευταία καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις αύξηση όσων πιστεύουν ο συνασπισμός πως θα έπρεπε να υποστηρίξει την κεντροαριστερά είτε συγκυβερνώντας είτε με ψήφο ανοχής.

Ο άλλος κεντρικός φιλόδοξος ρυθμιστής είναι το Κουλανού («Όλοι Εμείς») του Μοσέ Καχλόν. Ο Καχλόν, που παλιότερα ήταν υπουργός του Νετανιάχου και είχε μεταρρυθμίσει την τηλεπικοινωνιακή αγορά με αποτέλεσμα πολύ φθηνότερους λογαριασμούς, έχει επικεντρωθεί αποκλειστικά σε καθημερινά ζητήματα οικονομικού κόστους και έχει σχεδόν αγνοήσει κάθε άλλο θέμα.

Ο Καχλόν εποφθαλμιά τη θέση του υπουργού Οικονομικών στην επόμενη κυβέρνηση, την οποία και ο Νετανιάχου του προσέφερε ανοικτά δύο ημέρες πριν ανοίξουν οι κάλπες -πράγμα που εκείνος με τη σειρά του απέρριψε ως προεκλογικό τέχνασμα.

Το κεντρώο Γες Ατίντ ήταν η έκπληξη των προηγούμενων εκλογών με τον αρχηγό του Γιαΐρ Λαπίντ να εκτοξεύεται στις πρώτες γραμμές της κυβέρνησης. Η συνολική του πλατφόρμα παραμένει επικεντρωμένη στα οικονομικά ζητήματα, και κυρίως στην αντίθεση δαπανών στο πρόγραμμα εποικισμού και των επιδομάτων για τους υπερορθόδοξους Εβραίους.

Η δημοτικότητα του αρχηγού του είχε ενδιάμεσα καταβαραθρωθεί όταν ανέλαβε το υπουργείο Οικονομικών, αλλά έχει ανακάμψει μετά την αποπομπή του και την τελική αποχώρηση του κόμματος από την κυβέρνηση, η οποία και οδήγησε στις πρόωρες κάλπες.

Το Ισραήλ Μπεϊτένου έχει κρατήσει τον χαρακτήρα του κοσμικού κόμματος που κρατά σκληρή στάση απέναντι στους Παλαιστίνιους και ζητήματα εξωτερικών σχέσεων, με βάση εβραίους που προέρχονται από την πρώην ΕΣΣΔ. Ωστόσο, και παρά την σκληρή ρητορική που έχει διατηρήσει ο αρχηγός του Αβιγκντόρ Λίμπερμαν, βρίσκεται σε πολύ αδύναμη δημοσκοπικά θέση και δύσκολα θα καταφέρει να ενισχύσει σημαντικά τον Νετανιάχου (εάν γλιτώσει τον, μικρό αλλά υπαρκτό, κίνδυνο να μείνει εκτός Κνεσέτ).

Ο Εβραϊκός Οίκος έχει τη βάση του στο κίνημα του εποικισμού και ο αρχηγός του, ο Ναφτάλι Μπένετ, έχει προσπαθήσει να διευρύνει την απήχησή του και έξω από το σκληρό δεξιό στρατόπεδο. Θεωρείται φυσικός σύμμαχος του Νετανιάχου.

Το μικρότερο κόμμα της Αριστεράς, το Μερέτζ με αρχηγό την Ζεχάβα Γκαλόν, επικεντρώνει τις προσπάθειές του στο να καταφέρει να μπει στην Κνεσέτ. Η ηγεσία του φοβάται ότι ο αμφίρροπος αγώνας θα στρέψει πιθανούς ψηφοφόρους του στην κεντροαριστερά, αδειάζοντας τη βάση του. Αναγνωρίζοντάς το, η αρχηγός του είπε ξεκάθαρα σε μήνυμά της πως εάν το Μερέτζ δεν μπει στη Κνεσέτ, ο ούτως ή άλλως μη αυτοδύναμος Χέρστογκ θα χάσει έναν σύμμαχο που θα είναι κρίσιμος «για να φύγει ο Νετανιάχου».

Το παζλ των σχετικά μεγαλύτερων σχηματισμών συμπληρώνουν τα κόμματα των υπερορθοδόξων, το Σας (σεφαραδίτες) του Αριέχ Ντερί και το UTC (ασκενάζι) των Γιαακόβ Λίτσμαν και Μοσέ Γκαφνί. Θεωρούνται πιθανοί σύμμαχοι του Νετανιάχου.

Βασίλης Ψυχογιός

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ

Ακολουθήστε το in.grστο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο in.gr