Ένα έργο που «είναι καταπληκτικό, μπορεί να αγγίξει τον καθένα» παρουσιάζει ο Λεωνίδας Καβάκος την Τρίτη στο Μέγαρο Μουσικής, μαζί με την κινεζικής καταγωγής πιανίστα Γιούτζα Ουάνγκ . Πρόκειται για τον κύκλο με τις τρεις Σονάτες του Γιοχάννες Μπραμς, ένα έργο που διακρίνεται και μέσα από το λυρισμό του.
Ο βραβευμένος βιολιστής, μιλώντας στο in.gr δεν κρύβει τη δυσαρέσκειά του για το χώρο της μουσικής, ο οποίος -όπως υποστηρίζει- υποφέρει στην Ελλάδα, ζητώντας να «εξαφανίζονται οι άνθρωποι που καθοδηγούν τους θεσμούς με λάθος τρόπο». Παράλληλα μιλά για τον ελληνικό πολιτισμό αλλά και για την Αμφίπολη, που είναι «ένα θείο δώρο, και εμείς προσπαθούμε να το εντάξουμε σε παιχνίδια συμφερόντων».

Το 2013 παρουσιάσετε, για πρώτη φορά, τις Σονάτες του Μπραμς στο φεστιβάλ του Βερμπιέ, όπου και ενθουσίασαν τον κόσμο. Πιστεύετε ότι το ελληνικό κοινό θα «υποδεχτεί» με τον ίδιο ενθουσιασμό τις Σονάτες στη συναυλία σας στο Μέγαρο Μουσικής;
Η μουσική απευθύνεται σε όλο τον κόσμο. Είτε έχει παιδεία είτε δεν έχει. Οι Σονάτες του Μπραμς είναι ένα καταπληκτικό έργο που μπορεί να αγγίξει τον καθένα.

Πιστεύετε, όμως, ότι υπάρχει το κατάλληλο υπόβαθρο ή αλλιώς η ανάλογη παιδεία στην Ελλάδα που θα «αγκαλιάσει» την κλασική μουσική;
Ο χώρος της μουσικής υποφέρει στην Ελλάδα. Δεν μπορούμε να υπερηφανευτούμε για την παιδεία, αλλά ούτε και για την προσοχή που δίνεται στις τέχνες. Δημιουργείται η εντύπωση της απόσχισης από το παρελθόν.

Πώς μπορεί, κατά τη γνώμη σας, να ενταθεί το ενδιαφέρον για τις τέχνες;
Ξεκινώντας από το σχολικό επίπεδο, είναι σημαντικό να συμμετέχει στο στάδιο της εξέλιξης και η τέχνη , πράγμα που δεν υφίσταται στο σύστημα παιδείας όλου του κόσμου. Υπάρχει παντελής έλλειψη μουσικής στα σχολεία. Ακόμα, και τα μουσικά σχολεία δεν επιτελούν το σκοπό τους, γιατί εάν το έκαναν θα υπήρχαν διακρίσεις. Και τα Πανεπιστήμια δεν έχουν να επιδείξουν σημαντικά αποτελέσματα. Ισχύει μια κατάσταση που δεν θα μπορούσε να μας εκπροσωπήσει επάξια ως χώρα πολιτισμού. Όλα ξεκινούν από τις προτεραιότητες που ορίζει η Πολιτεία.

Πιστεύετε, δηλαδή, ότι το κράτος δεν δίνει την απαραίτητη σημασία στη μουσική παιδεία;
Το κράτος δεν μεριμνά γενικότερα για την παιδεία. Δεν μπορούμε να μιλήσουμε για τη μουσική ανεξάρτητα από την παιδεία. Τα σχολεία και τα Πανεπιστήμια έχουν καταντήσει να γίνονται χώροι πολιτικών αντιπαραθέσεων. Δεν είναι η μουσική μόνη της, είναι μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο που υφίσταται, το οποίο είναι βαθύτατα άρρωστο. Πρέπει να εξαφανίζονται οι άνθρωποι που καθοδηγούν τους θεσμούς με λάθος τρόπο. Είτε είναι αυτοί που χρηματοδοτούν είτε αυτοί που ηγούνται. Σημασία έχει οι θεσμοί που υπάρχουν να αποδώσουν.

Στην Ελλάδα όπου η μουσική δεν βρίσκεται σε ιδιαίτερα πλεονεκτική θέση, βλέπετε να προωθούνται ορισμένα ονόματα;
Από τη στιγμή που στις προτεραιότητες του κράτους δεν είναι οι τέχνες υποφέρουμε όλοι. Υπάρχουν τα πάντα εδώ στην Ελλάδα, και δεν παράγεται τίποτα. Το αποτέλεσμα είναι μηδέν. Η αγορά δεν λειτουργεί. Δεν υπάρχει κάποιος που να παρουσιάζεται ως «ο » καλλιτέχνης. Η μουσική υποφέρει πιο πολύ από άλλες τέχνες. Ένας μουσικός δεν έχει πού να πάει να παίξει. Εδώ και καλά να πάει κάτι αδιαφορούν, όπως συνέβη με την Καμεράτα.

Μέσα σε αυτές τις συγκυρίες πώς μπορούν να στηριχθούν οι προσπάθειες ενός μουσικού;
Ο βασικός τρόπος στήριξης είναι να υπάρξει μια οικονομική ασφάλεια. Η νοοτροπία που υπάρχει εδώ είναι να παίξεις και να πληρωθείς μετά από μήνες. Πρέπει να υπάρξει μια οικονομική συνέπεια ώστε να μπορούν να δουλέψουν οι καλλιτέχνες.

Ο ενθουσιασμός του κοινού συνοδεύει τη δουλειά σας. Έχουν υπάρξει, όμως, στιγμές που να νιώσατε ότι αδικηθήκατε από κριτικούς;
Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει λάβει άσχημες κριτικές. Η πορεία του καλλιτέχνη κρίνεται μέσα στο χρόνο. Και μην ξεχνάμε ότι πολλοί κριτικοί αποδοκίμασαν τις μεγαλύτερες δημιουργίες.

Βλέπουμε ανθρώπους από τον καλλιτεχνικό χώρο να οργανώνουν κινήματα που προωθούν την Ελλάδα. Εσείς θα συμμετείχατε σε δράση ακτιβισμού, όπως για παράδειγμα για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα;
Θα έλεγα ότι προτού διαμαρτυρηθούμε για την επιστροφή των γλυπτών, που ένα είναι πολύ σημαντικό θέμα, πρέπει να παράξουμε σύγχρονο πολιτισμό και να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για τις νέες γενιές έτσι ώστε να έχουν τη δύναμη να επηρεάσουν τον κόσμο για να επιστραφούν τα γλυπτά.

Πώς βλέπετε τα όσα συμβαίνουν σχετικά με το θέμα της Αμφίπολης;
Η Αμφίπολη είναι ένα θείο δώρο από πολλές πλευρές, και εμείς προσπαθούμε να το εντάξουμε σε παιχνίδια συμφερόντων. Το θέμα είναι τι γίνεται μεταξύ των αρχαιολόγων. Αυτή τη στιγμή αγγίζουμε το παρελθόν, το οποίο που έχει σημαντικές διαστάσεις. Και αντί να είμαστε άφωνοι τραβάμε αυτό το παρελθόν προσπαθώντας να το βάλουμε στο δικό μας καβούκι. Είμαστε σαν ιερόσυλοι.

Δημιουργούνται δηλαδή τεχνικές υπερβολής;
Δεν είναι θέμα υπερβολής, αλλά έλλειψης παιδείας, ηθικής και σεβασμού.

Μέσα από την εμπειρία σας τι θα συμβουλεύατε έναν νέο μουσικό;
Το καταπληκτικό που έχω μάθει μέσα από τη μουσική είναι ότι συνεχώς αναθεωρείς τον εαυτό σου. Το μεγαλύτερο μυστικό είναι η συνεχής και αδιάκοπτη εργασία μέσα από την οποία αποκτάς βαθιά αγάπη για την τέχνη που γίνεται τρόπος ζωής. Το πιο σημαντικό είναι να μην υπάρχει φιλοδοξία, γιατί εάν δεν πραγματοποιηθεί επέρχεται η απογοήτευση. Και η απογοήτευση στο χώρο της τέχνης είναι πολύ σκληρή. Χρειάζονται μικρά και σταθερά βήματα προόδου.

Συνέντευξη: Ελισάβετ Σταμοπούλου

Ειδήσεις Σήμερα: