Στιβ Τουρέ: «Η Ελλάδα είναι μαγικός τόπος, ανυπομονώ να έρθω»

Ο σπουδαίος μουσικοσυνθέτης φωτίζεται από τους «προβολείς» της διάκρισης, λόγω της ικανότητάς του να συνθέτει μουσική βγάζοντας ήχους από κοχύλια. Με αποκούμπι του την παράδοση και την συναισθηματική ποικιλία, χαράσσει συνεχώς την πορεία της εξέλιξης. Έχει συνεργαστεί με τα μεγαλύτερα ονόματα της τζαζ μουσικής, όπως ο Ρέι Τσαρλς, ο Γούντι Σόου, ο Αρτ Μπλέικι, ο Ντίζι Γκιλέσπι, ο Χέρμπι Χάνκοκ, ο Τίτο Πουέντε, ο Μόνγκο Σανταμαρία, ο Βαν Μόρισον, ο Φάραο Σάντερς και ο Ραχσάν Ρόλαντ Κερκ, ενώ το άλμπουμ του «Sanctified Shells» (1993) είναι ένας πραγματικός καθρέφτης της ολοκληρωμένης καλλιτεχνικής προσωπικότητάς του.

Με ζεστή φωνή και πηγαίο χιούμορ ο Στιβ Τουρέ μίλησε στο in.gr για τον τρόπο με τον οποίο βγάζει ήχους από κοχύλια, το αγαπημένο του κοχύλι, τις αμφιβολίες του σχετικά με τη μουσική αυτή, ενώ δήλωσε γοητευμένος με την Ελλάδα και το ελληνικό κοινό.

Πότε ξεκινήσατε να βγάζετε ήχους από κοχύλια και τι ήταν αυτό που σας ενέπνευσε;

Ξεκίνησα το 1970. Έπαιζα μουσική με έναν καταπληκτικό σαξοφωνίστα, τον Ραχσάν Ρόλαντ Κερκ, που κατάφερνε να βγάζει έναν τρομερό ήχο από κοχύλι φυσώντας μια νότα. Με γοήτευσε αυτός ο ήχος και έτσι ξεκίνησα να πειραματίζομαι.

Τρέφατε στην αρχή αμφιβολίες για την επιτυχία της μουσικής αυτής;

Σκεφτόμουν τον τρόπο με τον οποίο θα την παρουσιάσω, και το νόημα που θα πρέπει να προσδώσω.

Ποιες είναι βασικές διαφορές ανάμεσα στο τρομπόνι και τη κοχύλι; Ποιο από τα δύο προτιμάτε;

Το κοχύλι ήρθε πρώτο, είναι, όμως, η εξέλιξη του τρομπονιού. Όπως το κέρατο ζώου έτσι και το κοχύλι ανάγεται στις πρωιμότερες φάσεις, ενώ και από τα δύο βγάζεις τον ίδιο ήχο με τη βοήθεια των χειλιών. Προτιμώ να παίζω τρομπόνι. Για μενα το κοχύλι είναι ένας διαφορετικός ήχος. Είναι σαν βάζω «μαξιλαράκια» μέσα στο τρομπόνι. Όταν χρησιμοποιώ κοχύλια το ακουστικό μου πεδίο είναι διαφορετικό και παίζω μουσική πιο μελωδικά.

Πώς αισθάνεστε κατά την διαδικασία παραγωγής ήχου από κοχύλια;

Είναι ένας υπέροχος και γαλήνιος ήχος, νιώθω απίστευτη ηρεμία.

Είστε ο μόνος που παίζει μουσική με κοχύλια;

Και άλλοι ξεκινούν να το κάνουν τώρα.

H αυθεντικότητά σας συνάντησε από την αρχή τον θαυμασμό και την επιβράβευση;

Aρχικά πειραματιζόμουν με τον ήχο, δεν έκανα σόλο εμφάνιση. Στην πορεία ανέπτυξα την ικανότητα του να πω μια ιστορία μέσα από τα κοχύλια. Δεν συνέβη, όμως, μέσα σε μια νύχτα. Ήταν μια διαδικασία περίπλοκη. Διδασκόμουν κάνοντας δοκιμές και χρησιμοποιώντας ως «σύμμαχο» τον αέρα.

Ο ήχος αυτός, όμως, είχε από την αρχή απήχηση;

Ναι, από την αρχή άρεσε.

Ποια η ταυτότητα της μουσικής αυτής;

Στην αρχαιότητα, σε ζεστά μέρη του κόσμου, πολλοί έπαιζαν με τον ήχο των κοχυλιών. Αυτό ξεκίνησε από τη νότια και κεντρική Αμερική, τη Χαβάη, Σαμόα, Ταϊτή, Αφρική, Ινδία, τους Αζτέκους, Ίνκας, αλλά δεν είχαν σκοπό να παράγουν μουσική. Χρησιμοποιούσαν τα κοχύλια ως δίαυλο επικοινωνίας.

Ο ήχος αυτός, πιστεύετε, θα αντέξει στον χρόνο;

Ελπίζω, δεν ξέρω.

Αρέσει στους νέους;

Ίσως. Δεν το κάνω, όμως, για να τραβήξω την προσοχή των νέων. Ελπίζω να τους αρέσει. Για μενα δεν είναι απλά ένα θέαμα, αλλά ένα μουσικό όργανο που κληροδότησε η αρχαιότητα.

Tι συναισθήματα θέλετε να γεννήσετε παίζοντας μουσική με τα κοχύλια;

Το κάθε τραγούδι έχει και μια διαφορετική ιστορία, οπότε εξαρτάται από το εκάστοτε τραγούδι.

Ποιο είναι το αγαπημένο σας τραγούδι;

Δεν έχω αγαπημένο τραγούδι. Τα περισσότερα τραγούδια που παίζω στα κοχύλια είναι πρωτότυπα, αλλά μερικές φορές παίζω και τραγούδια άλλων.

Πού βρίσκετε τα κοχύλια και ποιο το αγαπημένο σας;

Τα βρίσκω στα ταξίδια μου, τα συλλέγω από όλο τον κόσμο. Έχω πάρα πολλά κοχύλια και τα μετατρέπω μόνος μου σε μουσικά όργανα. Το αγαπημένο μου κοχύλι είναι το πρώτο μου, επειδή μου το χάρισε η μητέρα μου.

Οπτικά το πρώτο σας κοχύλι έχει κάτι το ξεχωριστό;

Δεν μοιάζει ιδιαίτερο, άλλα έχει συναισθηματική αξία. Η μητέρα μου, μου το πήρε από τη Χαβάη, όπου είχε πάει διακοπές. Της είχα πει πως μου άρεσε ο ήχος που βγάζουν τα κοχύλια, όταν έπαιξα στο Σαν Φρανσίσκο.

Είναι δύσκολο το να παράγει κανείς μουσική από κοχύλια;

Όχι ιδιαίτερα. Πρέπει να βάζεις και βγάζεις σωστά το χέρι σου, και να προσαρμόζεις ανάλογα το στόμα σου στο κοχύλι. Ο τρόπος που χρησιμοποιείς τα χείλη σου στο κοχύλι παρουσιάζει μεγαλύτερη συνάφεια με το τρομπόνι παρά με την τρομπέτα.

Μόνο ένας μουσικός μπορεί να παράγει ήχους από κοχύλια;

Όλοι μπορούν να βγάλουν μουσική από τα κοχύλια. Αρκεί να μπορείς να φυσήξεις και να προσαρμόσεις σωστά τα χείλη σου.

Σε ποια χώρα είστε περισσότερο δημοφιλής;

Στις ΗΠΑ κυρίως, μετά στη Γαλλία, και ακολουθεί η Ιταλία.

Πώς βλέπετε το ελληνικό κοινό;

Έχουν καλό ρυθμό, ακούν πολύ προσεχτικά. Νιώθω πως οι Έλληνες αντιλαμβάνονται σωστά τον ρυθμό της τζαζ.

Γνωρίζετε έλληνες συνθέτες; Σας αρέσει η ελληνική μουσική;

Έχω ακούσει ελληνική μουσική και μου αρέσει. Δεν γνωρίζω όμως ονόματα. Μου αρέσει η ελληνική παραδοσιακή μουσική.

Πώς νιώθετε που σε λίγες μέρες θα σας δούμε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών;

Ανυπομονώ να ξαναέρθω στην Ελλάδα. Είχα έρθει πριν κάμποσα χρόνια στο Half Note και ήταν μια πολύ ωραία εμπειρία.

Υπάρχει κάτι που να ξεχωρίζετε στην Ελλάδα;

Θεωρώ ότι η Ελλάδα είναι ένας μαγικός τόπος, με μεγάλη ιστορία και το εκτιμώ αυτό. Άλλωστε, είναι κάτι που μπορείς να το νιώσεις.

Τι συμβουλή θα δίνατε σε έναν νέο άνθρωπο που θέλει να ασχοληθεί με τη μουσική;

Πρέπει να το κάνεις επειδή το αγαπάς και όχι για να γίνεις διάσημος και πλούσιος.

Συνέντευξη: Ελισάβετ Σταμοπούλου