Από την κοσμογονία στη γλωσσογονία. Μια συν-ζήτηση

H συζήτηση, όπως καταγράφεται πλέον εδώ, μας έπεισε αμετάκλητα για την ανάγκη μιας ολιστικής θεώρησης της γνώσης στη συμπληρωματική σχέση που διέπει τους ποικίλους χώρους διερεύνησης «του σύμπαντος κόσμου» με επίκεντρο τον άνθρωπο. Διαπιστώσαμε ουσιαστικές σχέσεις και θαυμαστές παραλληλίες, που αναδεικνύονται μέσα από τη συζήτηση και που εξικνούνται από τη σκέψη και τη γλώσσα του ανθρώπου μέχρι τον φυσικό κόσμο ο οποίος μας περιβάλλει, από τον εγκέφαλο, τα γονίδια, τον κόσμο των εννοιών και των συναισθημάτων μέχρι τους φυσικούς νόμους, τα ελάχιστα συστατικά (κβάντα φωτός, quark, ηλεκτρόνια, ποζιτρόνια, φωνήματα, μορφήματα, φθόγγους) και βασικές ακόμη αρχές που διέπουν την εξέλιξη του σύμπαντος.

Έτσι αβίαστα μέσα από τη συν-ζήτηση της αλήθειας σε ορισμένους καίριους χώρους αναπτύχθηκε ένας προβληματισμός για αισθητές παραλληλίες ανάμεσα στη γένεση του κόσμου και τη δημιουργία της γλώσσας, ανάμεσα στην κοσμογονία και τη γλωσσογονία, που κρίναμε ότι μπορεί να είναι και ο τίτλος της συζήτησής μας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το θέμα αυτό μονοπωλεί το περιεχόμενο του διαλόγου, ο οποίος απλώνεται πολύ πιο πέρα, σ’ ένα μεγάλο πλήθος θεμάτων.

Παρουσίαση των συγγραφέων

Ο Δημήτρης Νανόπουλος είναι διακεκριμένος καθηγητής Φυσικής του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Texas A&M, στην έδρα Mitchell-Heep της Φυσικής Υψηλών Ενεργειών, και ακαδημαϊκός, τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Γεννήθηκε στην Αθήνα στις 13 Σεπτεμβρίου του 1948. Σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, απ’ όπου αποφοίτησε το 1971. Συνέχισε τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο Sussex της Αγγλίας, όπου απέκτησε το διδακτορικό του (Ph.D), το 1973, στη Θεωρητική Φυσική των Υψηλών Ενεργειών. Διετέλεσε ερευνητής στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών Ευρώπης (CERN) στη Γενεύη της Ελβετίας κι επί σειρά ετών ανήκε στο ανώτερο ερευνητικό προσωπικό του κέντρου. Διετέλεσε επίσης ερευνητής στην Ecole Normale Superieure, στο Παρίσι της Γαλλίας, και στο Πανεπιστήμιο Harvard, Cambridge, USA. Το 1989 εξελέγη καθηγητής στο Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Texas A&M, College Station, όπου από το 1992 είναι διακεκριμένος καθηγητής κι όπου από το 2002 κατέχει την έδρα Mitchell-Heep της Φυσικής Υψηλών Ενεργειών. Το 1997 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Κύρια ερευνητική του ασχολία είναι η Φυσική Υψηλών Ενεργειών και η Κοσμολογία. Στόχο των ερευνών του αποτελεί η δημιουργία μιας ενοποιημένης θεωρίας όλων των δυνάμεων στη φύση, η Θεωρία του Παντός, όπου θα δίνεται μια επιστημονική ερμηνεία του σύμπαντος, από το πώς εμφανίστηκε, πώς εξελίχθηκε και πώς έχει τη σημερινή μορφολογία του. Θεωρείται από τους σκαπανείς και κύριους θεμελιωτές νέων πεδίων στη Σύγχρονη Φυσική. Έχει συγγράψει πάνω από 600 πρωτότυπες εργασίες και πάνω από 35.500 αναφορές, που τον κατατάσσουν στους πιο συχνά αναφερόμενους θεωρητικούς φυσικούς όλων των εποχών. Από το 1988 είναι εταίρος της American Physical Society κι από το 1992 μέλος της Italian Physical Society. Το 1996 του απενεμήθη ο Ταξιάρχης του Τάγματος της Τιμής της Ελληνικής Δημοκρατίας, ενώ τον Μάιο του 2005, έτους αφιερωμένου στον Einstein τιμώντας τα 100 χρόνια της Θεωρίας της Σχετικότητας, απέσπασε για δεύτερη φορά (η πρώτη φορά ήταν το 1999) το βραβείο του Ιδρύματος Ερευνών της Βαρύτητος, που εδρεύει στη Μασαχουσέτη των ΗΠΑ. Τον Οκτώβριο του 2006 τιμήθηκε με το Διεθνές Βραβείο Ωνάση. Τον Σεπτέμβριο του 2009 του απενεμήθη το βραβείο «Enrico Fermi» από την Ιταλική Εταιρεία Φυσικής (SIF). Από τον Ιανουάριο του 2005 είναι ο Εθνικός Εκπρόσωπος στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών Ευρώπης (CERN). Διετέλεσε Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας (ΕΣΕΤ) από το 2005 έως το 2009 και Εθνικός Εκπρόσωπος στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) από το 2005 έως το 2006.

Ο Γεώργιος Μπαμπινιώτης είναι καθηγητής Γλωσσολογίας, πρ. Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών (2000-2006), Πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού (από το 2006), Πρόεδρος (από το 1987) της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας (Αρσακείων – Τοσιτσείων Σχολείων). Τακτικό μέλος της «European Academy of Sciences and Arts» (Salzburg), τακτικό μέλος της Μόνιμης Διεθνούς Επιτροπής Γλωσσολόγων (CIPL), τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας Το Βήμα (επιστημονικές επιφυλλίδες). Διετέλεσε Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου της Ελλάδος, μέλος της Επιτροπής Εκδόσεως της Εγκυκλοπαίδειας Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάνικα και της θεματικής Εγκυκλοπαίδειας της Εκδοτικής Αθηνών (Γλωσσολογία), τελευταία δε Πρόεδρος του Συμβουλίου για τον Εθνικό Διάλογο για την Παιδεία. Ανήκει στους εισηγητές της Σύγχρονης (Μοντέρνας) Γλωσσολογίας στην Ελλάδα. Από τους πρώτους δίδαξε τις σύγχρονες μεθόδους αναλύσεως της γλώσσας, τις οποίες και εφήρμοσε σε αναλύσεις της δομής της αρχαίας και της νέας ελληνικής γλώσσας. Καρπός της ενασχόλησής του με τα αντικείμενα αυτά είναι το Λεξικό της Νέας Ελληνικής (1998, γ΄ έκδ. 2008), Λεξικό για το Σχολείο και το Γραφείο (2004), Μικρό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (2006, β΄ έκδ. 2009), Ορθογραφικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (2008), Ετυμολογικό Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (2009) και (από κοινού με τον Χρ. Κλαίρη) η Γραμματική της Νέας Ελληνικής. Δομολειτουργική – Επικοινωνιακή (2005), Συνοπτική Γραμματική της Νέας Ελληνικής. Δομολειτουργική – Επικοινωνιακή (2007). Το 2007 ίδρυσε το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Στοάς του Βιβλίου, στο οποίο διδάσκει μαθήματα για την ελληνική γλώσσα.