Συναυλία – Δημήτρης Μητρόπουλος: ένας πολύπλευρος δημιουργός

Το πρώτο μέρος της συναυλίας περιλαμβάνει τα έργα: «Κομμάτι για σόλο πιάνο», «Κασσιανή» για φωνή και πιάνο (1919) σε ποίηση Κωστή Παλαμά, «Un morceau de concert» για βιολί και πιάνο (1913), «Αφροδίτη Oυρανία» για φωνή και πιάνο (1924) σε ποίηση Άγγελου Σικελιανού, «Danse des Faunes» για κουαρτέτο εγχόρδων (1915) και «Rêveries au Bord de la Mer» για σόλο πιάνο (αχρονολόγητο της περιόδου 1912-1915).

Μετά το διάλειμμα θα ακουστούν πέντε ακόμη συνθέσεις του Μητρόπουλου: «Παν» για φωνή και πιάνο (1916) επίσης σε ποίηση Άγγελου Σικελιανού, Scherzo για σόλο πιάνο (1912) και Ostinata in tre parti (1920) για βιολί και πιάνο. Θα ακουστούν ακόμη αποσπάσματα από τη μουσική για την «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή (Εθνικό Θέατρο, 1936) και τέλος το φινάλε από την όπερα «Αδελφή Βεατρίκη» (1918-1920).

Στη συναυλία συμμετέχουν: η μεσόφωνος Αγγελική Καθαρίου, ο βιολονίστας Σπύρος Γκικόντης και οι πιανίστες Θοδωρής Τζοβανάκης και Χρήστος Σακελλαρίδης. Τους πλαισιώνουν το Κουαρτέτο εγχόρδων, η Χορωδία και το Οργανικό σύνολο του Ιονίου Πανεπιστημίου υπό τον μαέστρο Μίλτο Λογιάδη.

Στο κείμενό του για το πρόγραμμα της συναυλίας ο συνθέτης, μουσικολόγος και πανεπιστημιακός διδάσκαλος Χάρης Ξανθουδάκης σημειώνει: «Από τα πρώτα κιόλας έργα που συνέθεσε, ως αρχάριος μαθητής [..] του Ωδείου Αθηνών, ο νεαρός Δημήτρης Μητρόπουλος εκδήλωσε τους άξονες, στους οποίους επρόκειτο να κινηθεί το προσωπικό δημιουργικό ύφος του σ’ όλη τη διάρκεια μιας εικοσιπενταετίας –αν και όχι πάντοτε χωρίς διακοπές– πορείας (1912-1937)». Αναφερόμενος στο πιανιστικό Scherzo του Μητρόπουλου, ο μελετητής του μιλά, μεταξύ άλλων, για «νεανικό κέφι», «δεξιοτεχνική γραφή» και «υποβάθμιση της μελωδικής έκφρασης σε όφελος του ρυθμικού πάθους», ενώ σχετικά με το επίσης πιανιστικό Rêveries au Βord de la Mer [Ονειροπολήσεις στην ακροθαλασσιά] παρατηρεί ότι το έργο φέρει επιρροές της λεγόμενης ελληνικής «Εθνικής Σχολής». Εξάλλου, οι ίδιες επιρροές είναι πρόδηλες και στο «ελληνοπρεπές» Μorceau de concert [Κομμάτι Κοντσέρτου] για βιολί και πιάνο. Ο X. Ξανθουδάκης επισημαίνει εν συνεχεία ότι «κατά την τετραετία 1916-1919 ο Μητρόπουλος πλησίασε το ύφος του Debussy […]» υιοθετώντας μια «τυπικά ιμπρεσιονιστική αρμονία». Η παρατήρηση αυτή αφορά κυρίως στη σύνθεση για φωνή και πιάνο Κασσιανή, γραμμένη για την Κατίνα Παξινού που τότε άρχιζε να σταδιοδρομεί ως λυρική τραγουδίστρια. Προς την ίδια ιμπρεσιονιστική κατεύθυνση προσανατολίζεται επίσης η όπερα Sœur Béatrice [Αδελφή Βεατρίκη], η πλήρης τρίπρακτη σκηνική μορφή της οποίας πρωτοπαρουσιάστηκε στην Αθήνα τον Μάιο του 1920, με πρωταγωνίστρια την Κατίνα Παξινού.

Σειραϊκές επιδράσεις και τάσεις ατονικότητας χαρακτηρίζουν τη μελοποίηση του ποιήματος «Παν» του Άγγελου Σικελιανού, ενώ οι στίχοι του τραγουδιού «Αφροδίτη Ουρανία» προσαρμόζονται από τον Μητρόπουλο σε ασυνήθιστα μουσικά μέτρα, όπως σχολιάζει ο Χάρης Ξανθουδάκης. Εξίσου πρωτοποριακή είναι και η νεωτερική για την εποχή της Ostinata σε τρία μέρη για βιολί και πιάνο, «το πρώτο ελληνικό έργο που χρησιμοποιεί το δωδεκάφθογγο σύστημα», το οποίο μάλιστα –πάντα κατά τον X. Ξανθουδάκη– εφαρμόζεται «ανορθόδοξα» από τον Μητρόπουλο. Μια από τις τελευταίες δημιουργίες του μεγάλου δημιουργού είναι η πρωτότυπη μουσική που έγραψε για την αρχαία ελληνική τραγωδία «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή, στην οποία ο Μητρόπουλος επιστρατεύει «τη δεξιοτεχνική γραφή, την πλούσια ρυθμική έκφραση και τη μορφολογική και αρμονική αναζήτηση: κοντολογίς, τα στοιχεία εκείνα που μας υποχρεώνουν σήμερα να αναγνωρίσουμε στον Δημήτρη Μητρόπουλο την αισθητική και ιστορική αξία του ως δημιουργού».

Οι τιμές των εισιτηρίων είναι: 5 € (Φοιτητικά), 12 € και 20 €

Το in.gr είναι χορηγός επικοινωνίας της εκδήλωσης.