40 χρόνια Trisha Brown Dance Company

Η καινοτόμος αμερικανίδα χορογράφος Τρίσα Μπράουν γιορτάζει την επέτειο των 40 χρόνων από την ίδρυση της ομάδας της και συμπράττει για πρώτη φορά με τον αμερικανό αρχιμουσικό Ουίλιαμ Κρίστι και τους Les Arts Florissants, οι οποίοι συμπληρώνουν 30 χρόνια προσφοράς στη μουσική ζωή της Γαλλίας και όχι μόνο. Τα διπλά «γενέθλια» σφραγίζει η παράσταση που θα πραγματοποιηθεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών στις 26 και 28 Ιουνίου με το έργο Πυγμαλίων και αποσπάσματα από το Ιππόλυτος και Αρικία του Ζαν Φιλίπ Ραμό. Μια παράσταση που οι συντελεστές της φιλοδοξούν να αποτελέσει σταθμό στην παρουσίαση έργων της μπαρόκ μουσικής, σε συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών με το Φεστιβάλ της Αιξ-αν-Προβάνς, το Φεστιβάλ Ολλανδίας και το Teatro Real της Μαδρίτης.

Το γαλλικό μπαρόκ ολοκληρώνεται με τον Ζαν Φιλίπ Ραμό (1683-1764), ο οποίος θεωρείται ο δημιουργός της «όπερας κομίκ», του είδους της γαλλικής όπερας που συναγωνιζόταν την ιταλική όπερα μπούφα. Το έργο Ιππόλυτος και Αρικία είναι η πρώτη όπερα που συνέθεσε το 1733 σε ηλικία περίπου 50 ετών, κάνοντας το μεγάλο βήμα στη μουσική του πορεία, καθώς μέχρι τότε ήταν γνωστός κυρίως για το πολύ σημαντικό θεωρητικό του έργο. Ακολούθησαν περισσότερες από 20 όπερες και όπερες-μπαλέτα, ανάμεσα τους ο Πυγμαλίωνας, που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά από τον Ραμώ τον Αύγουστο του 1748 στην Όπερα του Παρισιού. Θεωρείται από τα καλύτερα έργα του, που μάλιστα λέγεται ότι το συνέθεσε σε μόλις οκτώ μέρες.

Η Aμερικανίδα χορεύτρια και χορογράφος Τρίσα Μπράουν σπούδασε χορό στο Mills College κι εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη όπου, τη δεκαετία του 1960, μαζί με τους Υβόν Ράινερ, Στηβ Πάξτον, Σιμόν Φόρτι, αλλά και τον Τζον Κέητζ και τον Ρόμπερτ Ράουσενμπεργκ άνοιξαν νέους δρόμους, αμφισβητώντας τα σύνορα ανάμεσα στις τέχνες. Ιδρυτικό μέλος της πρωτοποριακής ομάδας της Judson Church, ανέτρεψε ό,τι ίσχυε στον σύγχρονο χορό με τους πειραματισμούς της. Στις πρώτες της χορογραφίες αναδεικνύει την απλή, καθημερινή κίνηση με παραστάσεις σε ασυνήθιστους χώρους, όπως πάρκινγκ, ταράτσες, εξωτερικοί τοίχοι κτιρίων.

Το 1970 ίδρυσε τη δική της ομάδα, The Trisha Brown Company, με έδρα το Σόχο και συνεργάστηκε με την αφρόκρεμα της αμερικανικής πρωτοπορίας: από το αυτοσχεδιαστικό Man walking down the side of a building τη δεκαετία του ’70, ως το Set and reset (1983), συνεργασία με τον Ρ. Ράουσενμπεργκ και τη Λώρι Άντερσον, που την καθιέρωσε διεθνώς, πέρασε το 1986 στο χώρο της όπερας χορογραφώντας την Κάρμεν έπειτα από πρόσκληση της Λίνα Βερτμύλλερ.

Γοητευμένη από τον κόσμο της κλασικής μουσικής, εισήλθε σε έναν νέο δημιουργικό κύκλο και το 1998 παρουσίασε στις Βρυξέλλες, σε παγκόσμια πρώτη, τον Ορφέα του Μοντεβέρντι, ενώ στη συνέχεια χορογράφησε με μεγάλη επιτυχία και άλλες όπερες (Luci Mie Traditrici, Da Gelo a Gelo).

Η ιέρεια του μεταμοντέρνου χορού», όπως έχει χαρακτηριστεί, έχει λάβει πολλούς τιμητικούς διδακτορικούς τίτλους και είναι επίτιμο μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Γραμμάτων και Τεχνών· έχει τιμηθεί με πολλά βραβεία, μεταξύ των οποίων πέντε διακρίσεις από το National Endowment for the Arts, καθώς και δύο υποτροφίες από το Ίδρυμα Γκούγκενχαϊμ, ενώ το 2004 της απονεμήθηκε το παράσημο του Ταξιάρχη των Τεχνών και των Γραμμάτων από τη γαλλική κυβέρνηση.

Ο αμερικανός Ουίλιαμ Λίνκολν Κρίστι, μαέστρος, δεξιοτέχνης τσεμπαλίστας και ειδικός στο ρεπερτόριο μπαρόκ, σπούδασε ιστορία τέχνης στο Χάρβαρντ, μουσική στο Γέηλ και δίδαξε για ένα διάστημα στο Κολέγιο του Ντάρτμουθ, πριν μετοικήσει στη Γαλλία το 1971. Ήταν ένας από τους πολλούς νέους που εγκατέλειψαν τις ΗΠΑ εκφράζοντας την αντίθεσή τους στον πόλεμο του Βιετνάμ.

Στη Γαλλία έγινε γνωστός για τις ερμηνείες του σε έργα γαλλικού μπαρόκ, πλάι στον κόντρα τενόρο και μαέστρο Ρενέ Ζακόμπ. Παράλληλα, ως ερμηνευτής σύγχρονης μουσικής, συνεργάστηκε με το μουσικό σύνολο Five Centuries. Το 1979 ίδρυσε το φωνητικό και οργανικό σύνολο Les Arts Florissants, τίτλος της ομώνυμης όπερας του Μαρκ-Αντουάν Σαρπαντιέ, η οποία ήταν και το πρώτο λυρικό έργο που παρουσίασε το Συγκρότημα στο θέατρο υπό τη διεύθυνση του Ουίλλιαμ Κρίστι. Πολύ επιτυχημένες ήταν οι συναυλίες και οι ηχογραφήσεις του με έργα μεγάλων μουσικών του μπαρόκ (Φρανσουά Κουπρέν, Κλάουντιο Μοντεβέρντι, Ζαν-Φιλίπ Ραμό κ.ά.). Αργότερα, θα επεκτείνει το ρεπερτόριο των Arts Florissants παρουσιάζοντας έργα Πέρσελ, Χαίντελ και Μότσαρτ. Φιλοξενούμενος μαέστρος στο Φεστιβάλ του Γκλάιντμπορν, έχει συμπράξει επίσης με την Όπερα της Ζυρίχης, την Όπερα της Λυών, και έχει διευθύνει τη Φιλαρμονική του Βερολίνου.

Δάσκαλος στο Conservatoire του Παρισιού από το 1982 ως το 1995 και ενεργός παιδαγωγός ως σήμερα, ίδρυσε το 2002 στην Καν την ακαδημία Le Jardin des Voix για νέους τραγουδιστές. Από το 2007 συνεργάζεται με τη Σχολή Τζούλιαρντ, δίνοντας σεμινάρια ιστορικής ερμηνείας παλαιάς μουσικής.

Ο Κρίστι πήρε τη γαλλική υπηκοότητα το 1995, ενώ έχει τιμηθεί με το Παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής και είναι Ιππότης της Τάξης των Γραμμάτων και των Τεχνών. Τον Νοέμβριο του 2008 εξελέγη «ελεύθερο» μέλος (member libre) της Γαλλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών, στην έδρα που κατείχε ο Μαρσέλ Μαρσώ.

Το μουσικό σύνολο Les Arts Florissants (ορχήστρα δωματίου με όργανα εποχής και μικρό φωνητικό σύνολο), ιδρύθηκε το 1979 από τον Ουίλλιαμ Κρίστι, και επικεντρώθηκε κυρίως στην παρουσίαση σπάνιων ή άγνωστων έργων της περιόδου μπαρόκ. Η διεθνής αναγνώριση ήρθε όταν παρουσίασε την όπερα του Λουλλύ Άτυς στην Opéra Comique του Παρισιού (1986-87). Το έργο είχε να παιχτεί από το 1753: ο Ουίλλιαμ Κρίστι ανακάλυψε την παρτιτούρα στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας, την αποκατέστησε και την παρουσίασε στο κοινό με μεγάλη επιτυχία.

Έκτοτε το Σύνολο έχει δώσει συναυλίες με έργα παλιάς μουσικής στο Βασιλικό Θέατρο της Μαδρίτης, στην Εθνική Όπερα του Παρισιού, στο Κάρνεγκι Χολ, στην Ακαδημία Μουσικής του Μπρούκλιν, στο Μπάρμπικαν Σέντερ και αλλού. Έχει παρουσιάσει και ηχογραφήσει πολλά ορατόρια, καντάτες, μαδριγάλια, λειτουργίες και μοτέτα, αλλά από καιρού εις καιρόν επιστρέφει στο κλασικό ρεπερτόριο (Μότσαρτ) ή ερμηνεύει έργα σύγχρονης μουσικής. Με τους Arts Florissants έχουν συμπράξει πολλοί σημαντικοί καλλιτέχνες. Ο Ουίλλιαμ Κρίστι παραμένει καλλιτεχνικός διευθυντής του Συγκροτήματος.

Μουσική διεύθυνση Sir William Christie
Σκηνοθεσία – Χορογραφία – Σκηνικά Trisha Brown
Κοστούμια Elisabeth Cannon
Φωτισμοί Jennifer Tipton
Φωνητικό και οργανικό σύνολο Les Arts Florissants

Συμμετέχει The Trisha Brown Dance Company

Ελληνικοί υπέρτιτλοι: Μπουμπουλίνα Νικάκη

Πρεμιέρα: 13 Ιουνίου 2010, στο Βασιλικό Θέατρο «Καρρέ» του Άμστερνταμ.

Παραγωγή: Φεστιβάλ της Αιξ αν Προβάνς
Συμπαραγωγή: Φεστιβάλ Αθηνών, Φεστιβάλ της Ολλανδίας, Teatro Real (Μαδρίτη), Ομάδα Χορού Τρίσα Μπράουν.
Σε συνεργασία με τους Les Arts Florissants.