Τα Κύθηρα

Στο νησί της Κυθέρειας Αφροδίτης, το μεσαιωνικό Τσιρίγο, εναλλάσσονται καταπράσινα βουνά με αμμουδερές ακτές, οροπέδια με απάνεμους όρμους, κρυφά σπήλαια με απότομα φαράγγια, βραχώδεις περιοχές με καταρράκτες με γάργαρα νερά, εντυπωσιακά κάστρα με βυζαντινά μοναστήρια, γραφικά χωριά με αρχαία ευρήματα. Τα Κύθηρα ήταν πάντα σταυροδρόμι πολιτισμών, ένα χωνευτήρι επιρροών από το Ιόνιο, το Αιγαίο και τη Δύση.
Η περιοχή κατοικούνταν από τη Νεολιθική Εποχή και στους μινωικούς χρόνους αναπτύχθηκε εμπορικά. Τη μεγαλύτερη όμως άνθηση γνώρισε το 14ο αιώνα, με την κυριαρχία των Βενετών. Πειρατές, Τούρκοι και Άγγλοι πέρασαν από εδώ, όπως μαρτυρεί η αρχιτεκτονική του νησιού, αλλά και τα δημόσια έργα που σώζονται από την περίοδο της Αγγλοκρατίας. Σήμερα το νησί αποτελεί έναν παράδεισο για τον επισκέπτη που αγαπά την ελληνική φύση αλλά και τα δημιουργήματα του ανθρώπου στο πέρασμα των αιώνων. Το ταξίδι στα Κύθηρα είναι πάνω από όλα ένα ταξίδι στο χώρο και στο χρόνο.

ΚΥΘΗΡΑ Ή ΧΩΡΑ
Την πρωτεύουσα του νησιού κοσμεί το μεσαιωνικό Κάστρο που χτίστηκε στη θέση ενός βυζαντινού οχυρού. Είναι σκαρφαλωμένο σε ένα λόφο, από όπου η θέα στο λιμάνι του Καψαλίου είναι πανοραμική. Όταν καταστράφηκε ο οικισμός του Αγίου Δημητρίου στην Παλαιοχώρα από τον πειρατή Μπαρμπαρόσα, το 1537, το Κάστρο έγινε η έδρα του νησιού. Περπατώντας πίσω από τα τείχη, αφού περάσετε την πύλη που βλέπει προς την πόλη, θα συναντήσετε τις εκκλησίες του Παντοκράτορα, της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας, της Παναγίας της Ορφανής καθώς και την κατοικία του Βενετού προβλεπτή. Εδώ στεγάζεται το Ιστορικό Αρχείο των Κυθήρων, στο οποίο φυλάσσονται πολύ σημαντικά έγγραφα, μερικά από τα οποία χρονολογούνται από το 16ο αιώνα. Κάποια άλλα εξίσου εντυπωσιακά κτίρια του Κάστρου είναι της φρουράς, της πυριτιδαποθήκης και της δεξαμενής.
Στη Χώρα (Μέσα Βούργο), που χαρακτηρίζεται από την αρμονική συνύπαρξη αιγαιοπελαγίτικης και βενετσιάνικης αρχιτεκτονικής, ξεχωρίζουν επίσης το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας, το Μαρκάτο, το κτίριο της παλιάς αγοράς όπου λειτουργεί πολιτιστικό κέντρο και ο Καθεδρικός Ναός του Εσταυρωμένου. Πριν φύγετε, επισκεφθείτε το Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου ανάμεσα στα εκθέματα θα θαυμάσετε και τον αρχαϊκό λέοντα των Κυθήρων.
Στο Καψάλι, το επίνειο της Χώρας με τους δίδυμους κόλπους, μπορείτε να κάνετε βόλτα στην παραλιακή και να πάτε μέχρι τον παλιό ανεμόμυλο στον Πίσω Γιαλό. Στην είσοδο του Καψαλίου, πάνω σε έναν απότομο βράχο, ξεχωρίζει ο Ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου, όπου λέγεται ότι ο άγιος άρχισε να γράφει «Αποκάλυψη». Εδώ υπάρχουν και μερικές πανέμορφες παραλίες, όπως οι Καψάλι, Καψαλάκι και Σπαραγγαριό (οι πιο κοντινές) και οι Χαλκός, Βρουλέα και Φυρή Άμμος, που φημίζεται για τα κόκκινα βότσαλά της (οι πιο μακρινές).

ΛΙΒΑΔΙ
Τέσσερα χιλιόμετρα βόρεια της Χώρας βρίσκονται το μεγάλο εμπορικό κέντρο Λιβάδι με την εντυπωσιακή πέτρινη γέφυρα Κατούνι, η οποία στηρίζεται σε 13 τόξα, και το Αγγλικό Σχολείο της Μηλαπιδέας, που διακρίνεται για τις γοτθικές αψίδες του. Στο χωριό μπορείτε να αγοράσετε χειροποίητα κεραμικά και στο Κάτω Λιβάδι να επισκεφθείτε της Συλλογή Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Φιλοξενείται στο μεταβυζαντινό Ναό της Αναλήψεως και σε αυτή εκτίθενται τα δημιουργήματα των κατοίκων –ψηφιδωτά, εικόνες, τοιχογραφίες, κοσμήματα και
κεραμικά–, που χρονολογούνται από τους παλαιοχριστιανικούς χρόνους μέχρι τους μεταβυζαντινούς. Στην ευρύτερη περιοχή θα συναντήσετε μερικά από τα πιο εντυπωσιακά μοναστήρια των Κυθήρων, όπως της Αγίας Ελέσας και της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας. Το τελευταίο πήρε το όνομά του από τις μυρτιές όπου βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, έργο πιθανότατα του ευαγγελιστή Λουκά. Για να μπείτε στη μονή θα πρέπει να περάσετε από μια μικρή είσοδο στο βράχο, την Τρύπια Πέτρα, που κατασκευάστηκε στα χρόνια της Αγγλοκρατίας.

ΜΥΛΟΠΟΤΑΜΟΣ
Βορειοδυτικά του Λιβαδιού μια καταπράσινη περιοχή περιβάλλει το Μυλοπόταμο. Εκτός από τα ερείπια του βενετσιάνικου κάστρου, την προσοχή των επισκεπτών τραβούν τα δημιουργήματα της φύσης. Ο καταρράκτης της Φόνισσας και το λαγκάδι της Νεράιδας με τους νερόμυλους σίγουρα θα σας εντυπωσιάσουν. Τα νερά τρέχουν μέσα στο χωριό και σας προκαλούν να κάνετε ένα δροσιστικό μπάνιο στις βάθρες που σχηματίζονται. Εδώ βρίσκεται και το πλούσιο σε σταλακτίτες Σπήλαιο της Αγίας Σοφίας. Αυτό ενώνεται με το χωριό με έναν πλακόστρωτο δρόμο ο οποίος περνά από το Κάστρο της Κάτω Χώρας όπου το λιοντάρι στην πύλη παραπέμπει στη Δημοκρατία του Αγίου Μάρκου.
Οι φυσιολάτρες και οι πεζοπόροι θα λατρέψουν το βόρειο τμήμα του νησιού, αφού μέσα από τις ρεματιές, με την οργιώδη βλάστηση, θα φτάσετε στα Μητάτα και στο βορινό Καραβά όπου θα συναντήσετε και την υπέροχη περιοχή της Πορτοκαλιάς. Τον Καραβά περιβάλλει πυκνό δάσος, ενώ στην Αμιραλή τα γάργαρα νερά ποτίζουν γέρικα πλατάνια. Στην Πλατειά Άμμο θα κολυμπήσετε και θα απολαύσετε την εκπληκτική θέα στις απέναντι ακτές της Πελοποννήσου.

ΠΟΤΑΜΟΣ
Το βορινό κεφαλοχώρι των Κυθήρων με τα νεοκλασικά αρχοντικά αποτελεί εμπορικό κέντρο, ενώ το παζάρι του ζωντανεύει τον οικισμό κάθε Κυριακή. Το χωριό είναι γνωστό και ως «Της Κυράς το Χωριό» από την εικόνα της Παναγίας που λέγεται ότι ήρθε από τα Ιεροσόλυμα και φιλοξενείται στο Ναό της Ιλαριώτισσας. Από τον Ποταμό εύκολα θα πάτε στο πολύβουο λιμάνι της Αγίας Πελαγίας, που είναι πολύ ανεπτυγμένο και χαρακτηρίζεται από την όμορφη βοτσαλιά. Τέλος, στην ευρύτερη περιοχή μπορείτε να επισκεφθείτε γραφικούς οικισμούς, όπως τα Τριφυλλιάνικα, τα Λογοθετιάνικα, καθώς και ρομαντικές τοποθεσίες, όπως ο μικρός όρμος του Λυκοδήμου. Κοντινό αξιοθέατο είναι η Μονή του Οσίου Θεοδώρου, που οικοδομήθηκε από τεχνίτες της Μονεμβασίας μεταξύ 12ου και 13ου αιώνα και σε αυτή φυλάσσεται η τίμια κάρα του οσίου.
Σε ένα σημείο που δεν είναι ορατό από τη θάλασσα και δεν τον έβλεπαν οι πειρατές και δίπλα σε φαράγγι με πηγές χτίστηκε η βυζαντινή καστροπολιτεία της Παλαιοχώρας. Είναι αφιερωμένη στον άγιο Δημήτριο και αποτελεί την παλιά πρωτεύουσα των Κυθήρων, η οποία καταστράφηκε το 1537 από τον πειρατή Χαϊρεντίν Μπαρμπαρόσα. Ανάμεσα στα ερείπια του οικισμού που διακρίνεται για τη μοναδική αρχιτεκτονική του υπάρχουν μισογκρεμισμένες εκκλησίες με φθαρμένες τοιχογραφίες, ενώ εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι βρίσκεται πάνω σε βράχο, πάνω από τη συμβολή δύο φαραγγιών. Οι πεζοπόροι θα διασχίσουν το δύσκολο φαράγγι της Παλαιόχωρας που θα τους ανταμείψει με την ποικιλία των φυτών και των ζώων που βρίσκουν καταφύγιο εδώ.

ΔΙΑΚΟΦΤΙ
Το Διακόφτι, η χρυσή αμμουδιά του οποίου έχει ενωθεί με γέφυρα με το κοντινό νησάκι των Μακρυκυθήρων, είναι μια πολύ τουριστική περιοχή. Έξω από τον οικισμό, πάνω σε βουνό, σε ένα πανέμορφο μέρος, βρίσκεται το μοναστήρι της Αγίας Μονής, το καταφύγιο του Γέρου του Μοριά. Εδώ θα έχετε την ευκαιρία να περιηγηθείτε το σπήλαιο Χουστή, ένα παλιό ιερό, από όπου έχουν έρθει στο φως ευρήματα που ανάγονται στην 5η χιλιετία π.Χ.

ΠΑΛΑΙΟΠΟΛΗ – ΑΒΛΕΜΩΝΑΣ
Ανεβαίνοντας βορειοανατολικά της Χώρας θα βρεθείτε στην Παλαιόπολη. Οι λαξευτοί τάφοι και τα ερείπια των κτιρίων μαρτυρούν την ύπαρξη αρχαίας πόλης, της ομηρικής Σκάνδειας, που βυθίστηκε στη θάλασσα ύστερα από σεισμούς. Στο γειτονικό παραθαλάσσιο οικισμό του Αβλέμονα θα κάνετε βόλτα στο γραφικό λιμανάκι και μετά μπορείτε να πάτε στο μικρό ενετικό φρούριο, το Καστέλο, που είναι χτισμένο δίπλα στη θάλασσα, και χρονολογείται από το 16ο αιώνα. Αν θέλετε να κολυμπήσετε, επιλέξτε τον όρμο του Αβλέμονα ή τη μεγάλη αμμουδιά της Παλαιόπολης, που περιλαμβάνει τη Λίμνη και την Πιάτσα, όπου βρισκόταν το Λουτρό της Αφροδίτης.

ΕΚΔΡΟΜΕΣ
Οι φυσικές ομορφιές των Κυθήρων καθιστούν το νησί έναν παράδεισο για τον επισκέπτη που θα θελήσει να το εξερευνήσει. Προτάθηκε να ενταχτεί στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών Natura 2000 και συναρπάζει με το πανέμορφο τοπίο του. Βράχοι, αμμουδιές, δαντελωτές ακτές, φαράγγια, σπήλαια, ρεματιές, καταρράκτες, πευκοδάση και αγριολούλουδα περιμένουν τους φυσιολάτρες. Μην παραλείψετε να πάτε στο Μυλοπόταμο, τα νερά του οποίου καταλήγουν στους καταρράκτες της Νεράιδας και στους Μύλους. Μπορείτε να κολυμπήσετε στις βάθρες, να περπατήσετε στην Πορτοκαλιά ή στην περιοχή των Μητάτων και να διασχίσετε το δύσκολο φαράγγι της Παλαιοχώρας, που αποτελεί πέρασμα για τα αποδημητικά πουλιά. Στις απόκρημνες περιοχές θα συναντήσετε αρωματικά βότανα και το σήμα κατατεθέν των Κυθήρων, το κίτρινο λουλούδι Sempreviva, που, όπως υποδηλώνει και το όνομά του («ζει πάντα»), είναι αμάραντο.

ΣΠΗΛΑΙΑ
Ένας τρόπος για να γνωρίσει κανείς τα θαύματα της φύσης είναι να περιηγηθεί τα σπήλαια μιας περιοχής, και τα Κύθηρα ενδείκνυνται για κάτι τέτοιο. Το Σπήλαιο της Αγίας Σοφίας Μυλοποτάμου ξεχωρίζει γιατί βρίσκεται σε απόκρημνα βράχια, έχει ενδιαφέροντα πετρώματα, κόκκινους, άσπρους και μαύρους σταλακτίτες και σταλαγμίτες, καθώς και το Ναό της Αγίας Σοφίας στον προθάλαμό του. Μια εκκλησία υπάρχει και στο Σπήλαιο της Αγίας Σοφίας Καλάμου, το οποίο θα συναντήσετε έπειτα από περπάτημα σε μια δροσερή ρεματιά. Ιδιαίτερα όμορφο είναι και το Σπήλαιο Χουστή, στο οποίο έχουν ανακαλυφθεί αντικείμενα από την αρχαιότητα, αλλά και από τους κλασικούς και ρωμαϊκούς χρόνους.

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ
Μπορείτε να περιηγηθείτε τις 350 εκκλησίες και τα μοναστήρια του νησιού. Η Ιερά Μονή Παναγίας Μυρτιδιώτισσας με τη θαυματουργή εικόνα, το Προσκύνημα της Αγίας Ελέσας, η Ιερή Μονή του Οσίου Θεοδώρου, το Μοναστήρι της Αγίας Μονής και το Προσκύνημα του Αγίου Ιωάννη εν Κρημνώ είναι από τα πιο γνωστά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΦΑΓΗΤΟ
Θα γευτείτε, εκτός από φρέσκους θαλασσινούς μεζέδες, ντόπιο αγριοκάτσικο, μοσχάρι κοκκινιστό, ντοματοκεφτέδες, φάβα, χορτόπιτα και «πίτα του φτωχού». Κάποια από τα μαγαζιά που ξεχωρίζουν είναι ο «Σωτήρης» στον Αβλέμονα, το «Υδραγωγείο» στο Καψάλι, και ο «Πλάτανος» στο Μυλοπόταμο.

ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Το νησί φημίζεται για το θυμαρίσιο μέλι του και το ρεικόμελο, με το οποίο φτιάχνονται νόστιμα ξεροτήγανα. Άλλα γλυκά είναι το μπουτίνο, οι ροζέδες, οι μπεζέδες και τα γλυκά του κουταλιού (μανταρίνι, λωτός και σύκο). Πριν φύγετε μην παραλείψετε να αγοράσετε φατουράδα (ηδύποτο που γίνεται από τσίπουρο, γαρίφαλα και κανέλα) και καλό κρασί. Μπορείτε επίσης να προμηθευτείτε κερήθρες σε βάζο, λάδι, λαδερά παξιμάδια, μαρμελάδες, χειροποίητα ζυμαρικά, αμύγδαλα και αρωματικά βότανα. Πολύ καλά είναι και τα τυροκομικά προϊόντα, όπως το τυρί μητάτο από αγνό γάλα. Για να δείτε πώς παρασκευάζεται, επισκεφθείτε το τυροκομείο του Πρωτοψάλτη (τηλ. 27360 33010) στα Μητάτα. Για ενθύμιο αγοράστε κεραμικά από το Λιβάδι.

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
Στο νησί διοργανώνονται πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις και γίνονται και αρκετές παραδοσιακές γιορτές, όπως η Γιορτή του Κρασιού στα Μητάτα τον Αύγουστο, αλλά και πανηγύρια στις μονές. Η Μυρτιδιώτισσα γιορτάζει στις 15 Αυγούστου και στις 24 Σεπτεμβρίου, ενώ την Κυριακή της Ορθοδοξίας πραγματοποιείται η «Γύρα της Παναγίας», η μεταφορά της εικόνας έως τη Χώρα για να αρχίσει η πανηγυρική περιφορά της σε όλα τα χωριά τη Δευτέρα του Πάσχα. Την 1η Αυγούστου γιορτάζει η Αγία Ελέσα και στις 6η Αυγούστου η Αγία Μονή. Το φθινόπωρο γίνονται Φωτογραφικές Συναντήσεις, στο πλαίσιο των οποίων πραγματοποιούνται εκθέσεις και συνέδρια, ενώ πολλές πολιτιστικές εκδηλώσεις διοργανώνει και το Ελεύθερο Ανοικτό Πανεπιστήμιο του Δήμου.

in.gr Αγροτουρισμός