ERNST & YOUNG Πως αντιμετώπισαν την ύφεση οι κορυφαίες σε παγκόσμιο επίπεδο εταιρείες.

Μια μελέτη της Ernst & Young, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα, εξετάζει διεξοδικά τον τρόπο με τον οποίο οι κορυφαίες σε παγκόσμιο επίπεδο εταιρείες αντιμετώπισαν την ύφεση και προετοιμάζονται για την τελική ανάκαμψη. Το πρόγραμμα Lessons from Change (Μαθήματα από την αλλαγή) συνοψίζει με μοναδικό τρόπο τις συζητήσεις που διεξήγαγαν περισσότερα από 500 ανώτερα στελέχη μας με τους διεθνείς πελάτες τους κατά τους τελευταίους μήνες.

Παρότι πολλές εταιρείες εξέρχονται από την κρίση της οικονομικής αβεβαιότητας και αρχίζουν και πάλι να κάνουν σχέδια για το μέλλον, αναγνωρίζουν επίσης ότι πλέον δραστηριοποιούνται σε ένα εντελώς διαφορετικό επιχειρηματικό περιβάλλον.

Υπήρξε ομοφωνία σχετικά με το ότι μπορούμε και πρέπει να διδαχτούμε πολλά από την εμπειρία τω ν τελευταίων δεκαοκτώ μηνών. Πριν από έναν χρόνο, οι χρηματιστηριακοί δείκτες σημείωσαν ραγδαία πτώση κατά 10% «εν μία νυκτί». Πλέον, οι αγορές μετοχών έχουν ανακάμψει, αλλά, παρότι οι επιχειρήσεις γλίτωσαν από την καταστροφή, ελάχιστες εταιρείες πιστεύουν ότι οι επιχειρηματικές τους δραστηριότητες θα συνεχιστούν ως συνήθως.

Όπως εξηγεί ο Steve Almassy, Global Vice Chair Industry της Ernst & Young, πρόκειται για ένα νέο περιβάλλον όπου επικρατούν ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες: «Εκ πρώτης όψεως, οι προοπτικές των επιχειρήσεων, στο πλαίσιο των συνθηκών που επικρατούν μετά την ύφεση, μοιάζουν δυσοίωνες. Κατά πάσα πιθανότητα, η ζήτηση θα είναι μειωμένη στο άμεσο μέλλον, η ανεργία θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, όπως και η φορολογία, η οποία στοχεύει στη χρηματοδότηση των κυβερνητικών προγραμμάτων για την παροχή κινήτρων και, ως εκ τούτου, θα χρειαστεί αρκετός χρόνος για την ανάκαμψη της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι θα έρθουμε αντιμέτωποι με πιο ουσιαστική και επιθετική νομοθεσία, η οποία είναι βέβαιο ότι θα επιφέρει υψηλό κόστος για τις επιχειρήσεις».

Όταν ζητήθηκε από τα στελέχη να αξιολογήσουν στις στρατηγικές των πελατών τους προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις απαιτήσεις αυτού του νέου περιβάλλοντος, εκείνοι τόνισαν τον τρόπο με τον οποίο μεταβλήθηκε η νοοτροπία τους από τις αρχές του έτους.

Όπως εξηγεί ο Almassy: «Πριν από έξι μήνες, οι πελάτες μας έλεγαν ότι όλα περιστρέφονταν γύρω από την επιβίωση και την εξασφάλιση επαρκούς ρευστότητας για την καταβολή των μισθών του προσωπικού και την εξόφληση των προμηθευτών τους. Τώρα, οι εταιρείες έχουν διευρύνει τους στόχους τους, επαναξιολογώντας το επιχειρηματικό μοντέλο τους και καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να βελτιστοποιήσουν την ευελιξία των δραστηριοτήτων τους. Η ρευστότητα εξακολουθεί να έχει μεγάλη σημασία, αλλά το ίδιο ισχύει σε ό,τι αφορά τον προγραμμ ατισμό για το μέλλον και τη βελτιστοποίηση της πρόσβασης στις αγορές, είτε σε γεωγραφικό επίπεδο είτε παρέχοντας νέα προϊόντα και υπηρεσίες».

Μετά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, δεν προκαλεί καμία έκπληξη το γεγονός ότι σχεδόν το 90% των πελατών με τους οποίους συνομιλήσαμε, είτε είχαν υιοθετήσει είτε εξέταζαν την πιθανότητα να υιοθετήσουν μια στρατηγική για εκ νέου εστίαση στις βασικές δραστηριότητες. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε στην πώληση μη βασικών στοιχείων ενεργητικού είτε στην ουσιαστική αναγνώριση του γεγονότος ότι η συγκέντρωση δραστηριοτήτων είναι μια στρατηγική υψηλού κόστους και κινδύνου.

Ένα μεγάλο ποσοστό επιχειρήσεων (84%) επαναξιολόγησε επίσης τη βασική στρατηγική του ως προς τους πελάτες και επανεξέτασε την κερδοφορία των επιμέρους τμημάτων (85%).
Ο Θ. Λιανόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος της Ernst & Young Ελλάδας, σχολιάζει: «Ο κόσμος άλλαξε τον τελευταίο χρόνο συμπαρασύροντας στην αλλαγή τα παραδοσιακά επιχειρηματικά μοντέλα. Ορισμένα εξαφανίστηκαν εντελώς, ενώ άλλα θα πρέπει να προσαρμοστούν στους νέους κανόνες του παιχνιδιού. Για την επιτυχημένη πορεία σε αυτό το γεμάτο προκλήσεις επιχειρηματικό περιβάλλον, απαιτείται ευελιξία, δημιουργικότητα και φαντασία».

Εκτός από την εξέταση του επιχειρηματικού μοντέλου και της στρατηγικής τους, σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο πλαίσιο, οι εταιρείες αναζήτησαν επίσης τρόπους για τη μόνιμη μείωση του κόστους, καθώς και για την ταχύτερη και αποτελεσματικότερη προσαρμογή τους στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς. Πάνω από το 90% των εταιρειών επιτάχυνε την εφαρμογή προγραμμάτων μείωσης του κόστους σε όλες τις επιχειρηματικές δραστηριότητες (74%) ή εξετάζει σοβαρά την πιθανότητα να προβεί σε αυτή την ενέργεια (18%).

Το ποσοστό των εταιρειών που είχαν ήδη προβεί σε ανάθεση έργου σε τρίτους ή χρησιμοποιούσαν τα κέντρα κοινών υπηρεσιών ήταν χαμηλότερ ο, στο 55%, αλλά ένα περαιτέρω ποσοστό της τάξης του 31% επιζητούσε με ενεργό τρόπο την καθιέρωση ενός είδους κινήτρου αποδοτικότητας για τις υποστηρικτικές επιχειρησιακές λειτουργίες. Επίσης, οι εταιρείες επεδίωκαν ενεργά τη μείωση των παγίων εξόδων.

Οι επιχειρήσεις αναγνώρισαν επίσης την ανάγκη για βελτίωση των διαδικασιών πρόβλεψης και ανάλυσης (το 80% υιοθέτησε ή εξετάζει την πιθανότητα να υιοθετήσει αυτή την τακτική) και εξακολουθούν να διερευνούν νέους τρόπους για καθιέρωση ευέλικτου ωραρίου εργασίας αντί της μείωσης προσωπικού (71%).

Όπως εξηγεί ο Almassy: «Η μείωση του κόστους μπορεί να είναι ο βραχυπρόθεσμος στόχος, αλλά ο μακροπρόθεσμος στόχος των εταιρειών είναι η αυξημένη ευελιξία. Η εποχή των σπασμωδικών κινήσεων έχει περάσει ανεπιστρεπτί».

Στο πλαίσιο της έρευνάς μας μελετήσαμε επίσης τις μεταβολές σε όλους τους κλάδους και το πώς η ύφεση επηρέασε τους διαφόρους τομείς με διαφορετικούς τρόπους. Για παράδειγμα, στους κλάδους τραπεζών και αυτοκινητοβιομηχανιών συντελέστηκαν σημαντικές αλλαγές τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ σε άλλους κλάδους, όπως οι βιοεπιστήμες, η τεχνολογία και το πετρέλαιο, δεν σημειώθηκαν παρόμοιες ανακατατάξεις, παρότι οι επιπτώσεις της ύφεσης έγιναν σαφώς αισθητές.

Ο Almassy εξηγεί: «Παρά τις διαφορές μεταξύ των κλάδων ως προς το βαθμό και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάστηκαν από την ύφεση, υπήρξαν επίσης ορισμένες κοινές αρχές τις οποίες διδάχτηκαν ή διδάσκονται ακόμη όλοι ως αποτέλεσμα των προηγούμενων δύο ετών. Καμία εταιρεία, ανεξάρτητα από τον κλάδο στον οποίο δραστηριοποιείται, δεν έχει το περιθώριο να πιστέψει ότι τα πράγματα θα επιστρέψουν σύντομα στους κανονικούς τους ρυθμούς, ενώ σε κάθε τομέα υπάρχουν επιχειρήσεις που δεν θα καταφέρουν να επιβιώσουν μακροπρόθεσμα».

Ένα από τα ευρήματα που προέκυψαν από τις συζητήσεις μας με τους πελάτες που προκάλεσε ίσως τη μεγαλύτερη έκπληξη (και ήταν πολύ ευχάριστο) ήταν το ότι αντί οι επιχειρήσεις να κρύβονται πίσω από τον εθνικό προστατευτισμό, όπως φοβήθηκαν πολλοί ότι θα συνέβαινε εξαιτίας της ύφεσης, είχαν αρχίσει ήδη να επεκτείνουν με ενεργό τρόπο τις δραστηριότητές τους σε νέες γεωγραφικές αγορές. Από το 85% των εταιρειών που ερωτήθηκαν, το 59% είχε ήδη προβεί σε αυτές τις ενέργειες ή μελετούσε ενεργά την εφαρμογή ενός παρεμφερούς σχεδίου (26%).

Ο Almassy εξηγεί: «Ως επί το πλείστον, οι αναδυόμενες αγορές ανέκαμψαν ταχύτερα από την ύφεση και οι πελάτες μας διαπιστώνουν ότι, καθώς το 15% των κορυφαίων εταιρειών σύμφωνα με τη λίστα Fortune 100 έχει πλέον την έδρα του στις χώρες BRIC, οι ευκαιρίες για μεγαλύτερη ανάπτυξη και δυνατότητες επέκτασης έχουν πραγματικά παγκόσμιο χαρακτήρα. Οι εταιρείες μπορεί να επικεντρώνονται στις βασικές τους δραστηριότητες, αλλά αυτό δεν τις εμποδίζει από το να αναζητούν νέους πελάτες και νέες αγορές».

Από τον Ιανουάριο του 2009, η Ernst & Young εφαρμόζει το πρόγραμμα «Ευκαιρίες σε αντίξοους καιρούς» (Opportunities in adversity) προκειμένου να βοηθήσει τις επιχειρήσεις ανά τον κόσμο να ενεργούν αποφασιστικά σε μια εποχή οικονομικής ύφεσης. Συνεχίσαμε να συλλέγουμε σημαντικές πληροφορίες από εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε ποικίλους κλάδους της βιομηχανίας και σε παγκόσμιες αγορές σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται την παρούσα ύφεση. Συγκεντρώσαμε αυτές τις πληροφορίες και συγκρίναμε τα ευρήματά μας μέσω μιας διεξοδικής έρευνας, στην οποία συμμετείχαν περισσότερα από 500 στελέχη των τμημάτων εξυπηρέτησης πελατών της Ernst & Young από εταιρείες μέλη του ομίλου μας σε όλο τον κόσμο.

Ο συνδυασμός όλων των πληροφοριών που αποκομίσαμε από τους πελάτες μάς παρέχει μια μοναδική προοπτική σχετικά με το πώς ανταποκρίνονται οι εταιρείες σε αυτό το νέο περιβάλλον. Το πρόγραμμα «Lessons from change» που εφαρμόζουμε έχει δύο συνιστώσες. Τα Παγκόσμια Κέντρα Τομέων (Global Industry Centers) του ομίλου μας συγκέντρωσαν τα πορίσματά μας και συνέταξαν εκθέσεις για 14 κλάδους. Οι εν λόγω εκθέσεις διερευνούν τις διαφορετικές προκλήσεις και ευκαιρίες που παρουσιάζονται σε διάφορους κλάδους της βιομηχανίας και παρέχουν σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τους συμμετέχοντες σε αυτές τις αγορές. Σε αυτή την εκτενή έκθεση, εξετάζουμε τις συγκεκριμένες αναλύσεις, προκειμένου να καθιερώσουμε ένα ευρύτερο πρόγραμμα δράσης, το οποίο θα αφορά όλες τις επιχειρήσεις – σε κάθε κλάδο και σε κάθε χώρα.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ