Στα χέρια του ΓΓ του ΟΗΕ η πρόταση Αχτισάαρι για το καθεστώς του Κοσόβου

51

Την έναρξη «μαραθωνίου» διπλωματίας σηματοδοτεί η επίδοση του σχεδίου Αχτισάαρι στον ΓΓ του ΟΗΕ Μπαν Γκι-μουν. ΗΠΑ και ΕΕ έχουν θέσει ανεπίσημη διορία έως τη λήξη της γερμανικής προεδρίας στα τέλη Ιουνίου για υιοθέτηση νέου ψηφίσματος. Αποφασισμένη να καθυστερήσει και να αποδυναμώσει, όχι όμως απαραίτητα και να μποκάρει το σχέδιο, εμφανίζεται η Ρωσία…

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ έχει χαρακτηρίσει απαραίτητη την έγκαιρη διευθέτηση του καθεστώτος του Κοσσυφοπεδίου, διαβλέποντας κίνδυνο αστάθειας εφόσον καθυστερήσει περαιτέρω η διαμόρφωση τελικής λύσης. Ο Μπαν Γκι-μουν έχει ήδη διαμηνύσει προς πάσα κατεύθυνση προς δεν θα υπάρξει ανοχή στη χρήση βίας προς επίτευξη πολιτικών στόχων.

Ο ειδικός απεσταλμένος Μάρτι Αχτισάαρι έχει ήδη κηρύξει «νεκρή» τη διαδικασία αναζήτησης συμβιβασμού μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας έπειτα από 13 μήνες άκαρπων διαπραγματεύσεων. Σημειώνει ότι η πρότασή του προσδιορίζει με σαφήνεια το μελλοντικό καθεστώς του Κοσόβου και προωθεί επιβεβλημένη λύση.

Ο επικεφαλής της πολιτικής διοίκησης του ΟΗΕ στο Κόσοβο (UNMIΚ) υπογράμμισε την Πέμπτη πως το σχέδιο διασφαλίζει το πολιτικό και οικονομικό μέλλον της περιοχής. Απευθυνόμενος στους Σέρβους του Κοσόβου ο Γιοακίμ Ρούκερ δήλωσε πως αυτό είναι το σπίτι τους, σημειώνοντας πως το αναθεωρημένο σχέδιο δεν δίνει ούτε στη μία, ούτε στην άλλη πλευρά όλα όσα έχει ζητήσει.

Ενδεικτική της διεθνούς ανησυχίας για ενδεχόμενη αναταραχή είναι η δήλωση Ρούκερ ότι η βία δεν είναι η λύση για τη διευθέτηση του καθεστώτος του Κοσσυφοπεδίου. Κατά τον επικεφαλής της UNMIK, οι κάτοικοι της περιοχής θα βρεθούν αντιμέτωποι με ακόμη μεγαλύτερα οικονομικά προβλήματα, εάν δεν βρεθεί σύντομα κάποια λύση.

Το σχέδιο Αχτισάαρι, που θέτει το Κόσοβο σε τροχιά ανεξαρτησίας υπό ευρωπαϊκή επίβλεψη (δίχως ρητή αναφορά σε ανεξαρτητοποίηση), πρέπει να κατατεθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας τον Απρίλιο, ακριβώς οκτώ χρόνια μετά τους ΝΑΤΟϊκούς βομβαρδισμούς που είχαν ως στόχο την απομάκρυνση του στρατού του σερβικού καθεστώτος Μιλόσεβιτς από το Κόσοβο.

Διπλωμάτες της Δύσης και αναλυτές εκτιμούν πως η Ρωσία θα επιχειρήσει να καθυστερήσει και να αποδυναμώσει την πρόταση, όχι όμως απαραίτητα και να την μπλοκάρει. Η Μόσχα έχει καταστήσει σαφές πως δεν θα υποστηρίξει πρόταση που δεν θα είναι προϊόν συμβιβασμού και δεν θα έχει την αποδοχή του Βελιγραδίου.

Η προθεσμία που οι ΗΠΑ και η ΕΕ έχουν θέσει ανεπίσημα για την υιοθέτηση από το Συμβούλιο Ασφαλείας ενός νέου ψηφίσματος συμπίπτει με τη λήξη της γερμανικής προεδρίας, τον Ιούνιο.

Το ψήφισμα -εάν και εφόσον υιοθετηθεί- θα επικυρώνει το σχέδιο Αχτισάαρι και θα εξουσιοδοτεί την ΕΕ να αναλάβει τη συνέχιση της αποστολής του ΟΗΕ στο Κόσοβο, όπου το ΝΑΤΟ τώρα διαθέτει 16.500 στρατιώτες. Κράτη-μέλη της Συμμαχίας εκφράζουν ανησυχία ότι ενδεχόμενο καθυστερήσεων θα δώσει το έναυσμα για ταραχές.

Η Ρωσία έχει χαρακτηρίσει πρόωρη τη λήξη των συνομιλιών, χωρίς όμως να έχει απειλήσει ότι θα θέσει βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Newsroom ΑΛΤΕΡ ΕΓΚΟ,ΑΠΕ/Reuters,ΑΠΕ-ΜΠΕ